III SK 58/16 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 58/16 POSTANOWIENIE Dnia 13 czerwca 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z powództwa P. Sp. z o.o. w W. ‎przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej‎o nałożenie kary pieniężnej,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 czerwca 2017 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 20 czerwca 2016 r., sygn. akt VI ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 20 czerwca 2016 r., VI ACa (…) Sąd Apelacyjny w (…) zmienił wyrok Sądu Okręgowego w W. - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 27 lutego 2015 r. XVII AmT (…) oddalający odwołanie P. Sp. z o.o. (powód) od decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (Prezes UKE) z 10 grudnia 2012 r. nr (…) nakładającej na powoda karę pieniężną w wysokości 88.000,00 zł za wskazane w decyzji naruszenia, w ten sposób, że uchylił decyzję Prezesa UKE i obciążył go kosztami postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny stwierdził, że decyzja Prezesa UKE nie mogła się ostać z uwagi na brak ustawowych przesłanek do jej wydania i braki w zakresie podstaw ustalenia kary pieniężnej nałożonej na powoda, które nie pozwalały na ocenę zasadności jej nałożenia.

Powyższe uchybienia organu były nieusuwalne w ramach postępowania sądowego i na tyle istotne, że nie podlegały sanacji, rodząc konieczność uchylenia decyzji. Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę, że Prezes UKE przeprowadził najpierw postępowanie kontrolne, o którym mowa w art. 199 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. z 2004 r. Nr 171, poz. 1800 ze zm., dalej jako Prawo telekomunikacyjne lub PT), które nie zostało prawidłowo zakończone, a mimo to organ nałożył na powoda karę pieniężną z art. 209 PT. O ile art. 209 Prawa telekomunikacyjnego może stanowić samodzielną podstawę do nałożenia kary pieniężnej, to w sytuacji, gdy wszczęto postępowanie kontrolne z art. 199 PT dla możliwości zastosowania kary pieniężnej wymagane jest uprzednie podjęcie czynności i wystąpienie zdarzeń, o których mowa w art. 201 PT, a więc wyczerpanie trybu postępowania kontrolnego, obejmującego sekwencję czynności i zdarzeń warunkujących możliwość nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę i wydania w tym przedmiocie odpowiedniej decyzji.

Ponadto zaskarżona decyzja Prezesa UKE nakładała na powoda karę pieniężną za różne czyny, mogące podlegać ocenie jako samodzielne i niezależne naruszenia, nie wskazując kryteriów ustalenia wysokości kary dla każdego z naruszeń oddzielnie, uniemożliwiając tym samym ustalenie zrelatywizowanych kryteriów wymiaru kary dla każdego z zarzucanych powodowi czynów, co czyni niemożliwym sądową weryfikację zasadności jej wymierzenia stosownie do dyrektyw wymiaru kary, w szczególności jej proporcjonalności i stopnia zarzucanego naruszenia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł Prezes UKE, zaskarżając go w całości. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania Prezes UKE powołał się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, a mianowicie czy po 25 maja 2011 r. przepis art. 21 a dyrektywy 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (Dz.U. UE. L 2002 Nr 108, s. 33, dalej jako dyrektywa ramowa) i art. 8 dyrektywy ramowej w zw. z art. 10 ust. 2 i 3 dyrektywy 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej (Dz.U.

UE L 2002 Nr 108, s. 21, dalej jako dyrektywa o zezwoleniach) interpretowany prawidłowo stoi na przeszkodzie przepisom art. 201 ust. 3 PT w zw. z art. 209 ust. 1 pkt 4 PT interpretowanym w ten sposób, że przepisy Prawa telekomunikacyjnego określają wprost sekwencję czynności podejmowanych przez Prezesa Urzędu. Wszczęcie postępowania kontrolnego, w toku którego ustalone zostaną nieprawidłowości w działaniu kontrolowanego przedsiębiorcy telekomunikacyjnego (w zakresie przedmiotu kontroli) powoduje, że kompetencja Prezesa Urzędu do ukarania przedsiębiorcy telekomunikacyjnego w wyniku samoistnego postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej zostaje wyłączona.W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezesa UKE powód wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna Prezesa UKE nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Sąd Najwyższy stwierdza, że kwestia relacji pomiędzy postępowaniem kontrolnym a samoistnym postępowaniem w sprawie nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę telekomunikacyjnego było już wielokrotnie przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego. Dotychczasowe orzecznictwo w tym zakresie zostało podsumowane i podtrzymane w wyroku Sądu Najwyższego z 8 października 2014 r., III SK 85/13 (LEX nr 1511599) i wynika z niego, że prawodawca krajowy ukształtował zasady prowadzenia postępowania kontrolnego i jego konsekwencje w taki sposób, że przyjęcie stanowiska prezentowanego przez Prezesa UKE naruszałoby zasady wypracowane w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz w prawie krajowym w odniesieniu do gwarancji proceduralnych, jakie należy zapewnić przedsiębiorcom w postępowaniach prowadzących do nałożenia administracyjnych kar pieniężnych.

Zaskarżony przez Prezesa UKE wyrok Sądu Apelacyjnego jest zbieżny z wyżej wymienioną linią orzeczniczą, którą Sąd Najwyższy w obecnym składzie w całości popiera i potwierdza. Odstąpienie od powyższej linii orzeczniczej byłoby możliwe jedynie w sytuacji zmiany regulacji dotyczącej postępowania kontrolnego, na którą to potrzebę Sąd Najwyższy wielokrotnie zwracał już uwagę.Prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego potwierdzają także rozważania dotyczące kary pieniężnej, zawarte w zaskarżonym wyroku. Słusznie bowiem Sąd Apelacyjny stwierdził, że każdy z czynów sankcjonowanych przez art. 209 ust. 1 PT stanowi odrębny delikt administracyjny.

Zatem kara pieniężna musi być połączona bezpośrednio z określonym czynem, wymienionym w art. 209 ust. 1 PT. W sytuacji, gdy Prezes Urzędu w jednym postępowaniu w sprawie nałożenia kary pieniężnej stwierdza dopuszczenie się przez przedsiębiorcę różnych czynów sankcjonowanych karą pieniężną na podstawie art. 209 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego, musi zrelatywizować kryteria wymiaru kary pieniężnej do każdego zindywidualizowanego naruszenia stwierdzonego w wydawanej przez siebie decyzji (postanowienie Sądu Najwyższego z 6 marca 2013 r., III SK 31/12, LEX nr 1331340).

Powyższy sposób relatywizacji kryteriów nakładania kary pieniężnej jest niezmiernie istotny, gdyż w przypadku wyeliminowania chociażby jednego z czynów w trakcie dalszego postępowania niemożliwe staje się określenie proporcjonalności nałożonej kary w stosunku do pozostałych czynów. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.