III SK 54/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 54/12

POSTANOWIENIE

Dnia 5 czerwca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Halina Kiryło

w sprawie z powództwa P.T.C. Spółki Akcyjnej w W.

przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej

z udziałem zainteresowanej "E." Spółki Akcyjnej w W.

o zmianę umowy,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 5 czerwca 2013 r.,

na skutek skarg kasacyjnych strony pozwanej i zainteresowanej od wyroku Sądu

Apelacyjnego

z dnia 27 marca 2012 r.,

1. odmawia przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania;

2. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej i

"E." Spółki Akcyjnej w W. na rzecz P. T. C. S.A. w W. kwoty po

270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 27 marca 2012 r., oddalił apelację Prezesa

Urzędu Komunikacji Elektronicznej (Prezes Urzędu) oraz E. S.A. (zainteresowany)

od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia

15 czerwca 2011 r. Prezes Urzędu zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą

kasacyjną w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 233 § 1

k.p.c.; art. 16, 110 oraz 156 k.p.a. oraz art. 17 Prawa telekomunikacyjnego.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania Prezes Urzędu

powołał się na występowanie w sprawie dwóch istotnych zagadnień prawnych.

Jako pierwsze zagadnienie prawne, Prezes Urzędu wskazał problem, czy

niezrealizowanie przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji

rynkowej nałożonych na niego obowiązków regulacyjnych w postaci niestosowania

w umowach o dostępie telekomunikacyjnym opłat za zakańczanie połączeń

ustalonych w oparciu o ponoszone koszty stanowi wyjątkowy wypadek,

wymagający pilnego działania i uzasadniający wydanie decyzji na okres 6 miesięcy

bez przeprowadzenia uprzednio postępowania konsultacyjnego. Jako drugie

zagadnienie prawne sprowadza się do pytania, czy wyeliminowanie z obrotu

prawnego decyzji administracyjnej (decyzja I) skutkuje równocześnie koniecznością

uchylenia przez Sąd decyzji (decyzja II) wydanej w oparciu o decyzję I, która w

momencie wydawania decyzji II pozostawał w obrocie prawnym i była wykonalna.

Zainteresowany zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w

całości, zarzucając naruszenie art. 316 § 1 k.p.c. oraz art. 355 § 1 k.p.c., a także

art. 17 oraz art. 28 ust. 1 pkt 2 Prawa telekomunikacyjnego. Wnosząc o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania zainteresowany powołał się na występowanie w

sprawie istotnych zagadnień prawnych oraz na oczywistą zasadność skargi

kasacyjnej.

Jako pierwsze zagadnienie prawne zainteresowany wskazał problem, czy w

sytuacji wydania przez organ decyzji mających charakter terminowy (wydanych na

czas określony) sądy rozpoznające sprawę winny procedować dalej, mimo upływu

terminu na jaki decyzje zostały wydane (wygasły), czy też biorąc pod uwagę art.

§

k.p.c.

(stan

rzeczy

w

chwili

zamknięcia

rozprawy),

z

racji

bezprzedmiotowość dalszego procedowania, wydać postanowienie o umorzeniu

postępowania. Drugie zagadnienie prawne dotyczy zaś kwestii, czy uchylenie przez

sąd powszechny decyzji administracyjnej statuującej obowiązek regulacyjny

następuje ze skutkiem ex nunc, czy też ex tunc. Powołując się na oczywistą

zasadność skargi kasacyjnej zainteresowany podnosi, że gdyby nie doszło do

opisanych w skardze naruszeń prawa, to zapadłoby odmienne orzeczenie w pełni

uznające stanowisko prezentowane przez zainteresowanego.

Powód

w

odpowiedziach

na

skargi

kasacyjne

Prezesa

Urzędu

i

zainteresowanego wniósł o wydanie postanowień o odmowie przyjęcia skarg do

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga kasacyjna Prezesa Urzędu nie kwalifikowała się do przyjęcia celem

jej merytorycznego rozpoznania, ponieważ wniosek o jej przyjęcie nie ujawnia

istotnych zagadnień prawnych sprawy. Z utrwalonego orzecznictwa Sądu

Najwyższego w sprawach z zakresu regulacji telekomunikacji dotyczącego

wymogów, jakim powinno odpowiadać istotne zagadnienie prawne w rozumieniu

art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wynika, że podstawowym wymaganiem jest sformułowanie

problemu prawnego w oparciu o konkretny przepisy (przepisy) prawa, na których

dane zagadnienie może powstać (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18

października 2011 r., III SK 25/11 oraz z dnia 11 kwietnia 2012 r., III SK 41/11,

niepublikowane). Tymczasem oba podniesione we wniosku o przyjęcie do

rozpoznania skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu zagadnienia prawne nie zawierają

odwołania do żadnego przepisu prawa.

Z kolei skarga kasacyjna zainteresowanego nie kwalifikowała się do

przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania z następujących powodów.

Odnosząc się do podniesionej w niej potrzeby rozstrzygnięcia istotnego

zagadnienia prawnego Sąd Najwyższy stwierdza, że w razie powołania tej

przesłanki tzw. przedsądu, o której mowa w art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c., obowiązkiem

skarżącego jest wywiedzenie i uzasadnienie występującego w sprawie problemu

prawnego w sposób zbliżony do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu

zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2012 r., III SK 17/12 i

cytowane tam orzecznictwo). Zagadnienie prawne powinno być nie tylko

odpowiednio sformułowane, ale także należycie uzasadnione. Rolą Sądu

Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym jest ochrona interesu publicznego

poprzez zapewnienie kontroli prawidłowości stosowania prawa i jednolitości

wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2012 r., III SK 23/12).

Zadanie wnoszącego skargę kasacyjną nie wyczerpuje się na wymyśleniu

problemu prawnego bazującego na przepisach wskazanych w podstawie skargi

kasacyjnej. Konieczne jest przedstawienie odpowiedniego wywodu jurydycznego,

wykazującego nie tylko preferowany przez skarżącego sposób rozstrzygnięcia

zagadnienia, ale także wadliwość rozwiązania postawionego problemu przy

wykorzystaniu zapatrywań wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu

drugiej instancji.

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej zainteresowanego nie

zawiera wywodu, który choćby w minimalnym zakresie spełniałby powyższe

wymogi. Ogranicza się bowiem do powtórnego przytoczenia problemów prawnych

sformułowanych we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania; wyrażenia

przekonania zainteresowanego, że są to problemy budzące wątpliwości, „a

dotychczasowe orzecznictwo i doktryna prawa nie dają w tym zakresie

wystarczającego rozwiązania” oraz powołania się na wyrok Sądu Najwyższego z

dnia 18 maja 2012 r., III SK 37/11. Orzeczenie to nie odnosi się zaś do zagadnień

prawnych sformułowanych przez zainteresowanego, lecz do sposobu zastosowania

art. 17 Prawa telekomunikacyjnego w rozpoznanej przez Sąd Najwyższy sprawie.

Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że w przedmiocie pierwszego

z podniesionych przez zainteresowanego zagadnienia prawnego Sąd Najwyższy

wypowiadał się już kilkukrotnie (por. w szczególności wyroki z dnia 20 września

2011 r., III SK 55/10 oraz z dnia 7 lipca 2011 r., III SK 52/10), w tym także w

odniesieniu do problemu prawnego dotyczącego stosowania art. 316 § 1 k.p.c. w

sprawach z odwołań od tak zwanych decyzji terminowych (okresowych) (por.

między innymi postanowienie z dnia 13 maja 2008 r., III SK 39/07). Zagadnienie

prawne dotyczące art. 316 § 1 k.p.c. pozbawione jest więc cechy nowości, która

jest konieczna, aby można było mówić o występowaniu istotnego zagadnienia

prawnego, którego rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy byłoby uzasadnione

publicznoprawnymi celami postępowania kasacyjnego.

Z kolei drugie ze sformułowanych w skardze kasacyjnej zainteresowanego

zagadnień prawnych dotknięte jest istotnymi wadami konstrukcyjnymi rzutującymi

na możliwość wydania postanowienia o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. powinno w

szczególności zostać sformułowane z przytoczeniem przepisów prawa, na tle

których powstało (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia

2012 r., III SK 41/11). Tymczasem oceniane zagadnienie prawne nie zawiera

odwołania do żadnego przepisu prawa.

Zainteresowany nie wykazał także, by jego skarga kasacyjna była oczywiście

zasadna w rozumieniu w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Z utrwalonego

orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego tej przesłanki przedsądu wynika, że

w przypadku powołania się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej w motywach

wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania należy zawrzeć wywód prawny

wyjaśniający, w czym wyraża się owa oczywistość i przedstawić argumenty na

poparcie tego twierdzenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia

2006 r., II CZ 28/06 LEX nr 198531, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX

nr 421035, z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289, z dnia 11

stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205, z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK

352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08). O ile dla

uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla

przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci

naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego

oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej

analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia

(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX

nr 82274, z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616, z dnia 26 lutego

2008 r., II UK 317/ 07, LEX nr 453107, z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, LEX nr

490364, z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z dnia 9 czerwca

2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134). W judykaturze podkreśla się, iż przesłanką

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie

konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której

naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam

zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie

prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjne jest oczywiście uzasadniona

(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP

2004 r., nr 13, poz. 230, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743, z

dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r.,

II UK 37/08, LEX nr 494133).

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tej podstawie, o

której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zainteresowany ograniczył się do

postawienia tezy o widocznym prima facie naruszeniu bliżej nieokreślonych

przepisów prawa. Nie wskazał konkretnych przepisów, które Sąd Apelacyjny miałby

„ewidentnie” naruszyć, ani nie wyjaśnił, na czym to naruszenie, prowadzące do

uwzględnienia skargi kasacyjnej, miałoby polegać.

Uznając, iż Prezes Urzędu i zainteresowany nie zdołali wykazać, że

zachodzi potrzeba rozpoznania ich skarg przez Sąd Najwyższy, z mocy art. 398 9 §

2 k.p.c. należało orzec jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego zostało z kolei oparte

na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz § 13 ust. 4 pkt 2 w związku z § 18 ust. 2 pkt

3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze

zm.).