III SK 45/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 45/09

POSTANOWIENIE

Dnia 4 lutego 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Wróbel

w sprawie z powództwa Rolno - Spożywczego Rynku Hurtowego Spółki Akcyjnej w

B. przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

o ochronę konkurencji,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 lutego 2010 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 17 lipca 2009 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 lipca 2009 r., Sąd Apelacyjny, rozpoznając ponownie

sprawę wskutek uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 czerwca 2007 r.,

przez Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 2 października 2008 r., sygn. akt III SK 3/08,

zmienił zaskarżony przez Rolno-Spożywczy Rynek Hurtowy S.A. w B. (powód)

wyrok Sądu Okręgowego – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 11

października 2006 r. w ten sposób, że obniżył wysokość kary grzywny nałożoną na

powoda w decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 11

maja 2005 r., RWA-11/2005, a w pozostałej części oddalił apelację powoda.

Powód zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości, jako

podstawę skargi wskazując zarzut naruszenia art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 15

grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. z 2005

r., Nr 244, poz. 2080 z późn. zm., dalej jako ustawa) poprzez „nałożenie kary

pieniężnej

za

niewykonanie

decyzji

nakazującej

zaniechanie

praktyk

ograniczających konkurencję, pomimo brak przesłanek ku temu, gdy ustalony w

sprawie stan faktyczny nie obejmował ustalenia, czy w okresie po uprawomocnieniu

się decyzji nakazującej zaniechanie praktyki naruszającej art. 8 ustawy powód

faktycznie uzależniał zawarcie umowy najmu od zobowiązania się najemcy do

wykupu akcji” oraz poprzez przyjęcie, że „kara za niewykonania decyzji Prezesa

UOKiK może być nałożona w przypadku niewykonywania przez jej adresata innych

czynności aniżeli ustalone w tej decyzji jako praktyka ograniczająca konkurencję, a

w rezultacie uznanie, że powód kontynuował praktykę uzależniania zawarcia

umowy najmu powierzchni handlowej od zakupu akcji, po uprawomocnieniu się

decyzji nr RWA-5/2002 nakazującej zaniechanie tej praktyki, na tej podstawie, że

powód nie wprowadził zmian w „Regulaminu świadczenia usług i realizacji prawa

pierwszeństwa w Rolno-Spożywczym Rynku Hurtowym S.A. w B.”, z pominięciem

faktycznych okoliczności zawierania tych umów, co pozostawało w sprzeczności z

nakazem tej decyzji oraz z pominięciem faktu, że decyzja ta nie rozstrzygała o

obowiązku zmiany ww. Regulaminu”, a także naruszenie przepisów postępowania,

to jest art. 233, art. 382 oraz art. 231 k.p.c. poprzez „wadliwą ocenę materiału

dowodowego

oraz

brak

oceny

całości

zebranego

w

sprawie

materiału

dowodowego, jak również oparcie przez Sąd Apelacyjny rozstrzygnięcia na

domniemaniu faktycznym w, sytuacji gdy brak było ku temu przesłanek”.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, pełnomocnik powoda

podnosił, że zachodzi rozbieżność w wykładni art. 102 ustawy w orzecznictwie

Sądu Najwyższego polegająca na „diametralnie odmiennym poglądzie na

przedmiot zakresu ustaleń niezbędnych dla nałożenia kary pieniężnej za

niewykonanie

decyzji

nakazującej

zaniechanie

praktyk

ograniczających

konkurencję”, co doprowadziło do „obowiązywania w systemie prawnym dwóch

przeciwstawnych sobie wykładni przepisu art. 102 ust. 1 ustawy”.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga kasacyjna powoda nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej

merytorycznego rozpoznania, ponieważ według art. 398 20 zdanie drugie k.p.c. nie

można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym

rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa dokonaną w

tej sprawie przez Sąd Najwyższy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie, w

której wniesiona została rozpoznawana skarga kasacyjna. Zarzuty tej skargi,

wyczerpujące podstawę kasacyjną naruszenia prawa materialnego, zmierzają do

podważenia wykładni prawa dokonanej w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2

października 2008 r., sygn. akt III SK 3/08. Z treści uzasadnienia uprzednio

wydanego w sprawie wyroku Sądu Najwyższego jednoznacznie wynika, że zawiera

on wykładnię przepisów dotyczących kary pieniężnej z tytułu niewykonania decyzji

Prezesa Urzędu. Sąd Apelacyjny, będąc związany wykładnią prawa dokonaną

przez Sąd Najwyższy w wyroku uprzednio wydanym przez ten Sąd na skutek skargi

kasacyjnej, zastosował prawo materialne zgodnie z tą wykładnią. Oparcie zaś

skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na

podstawach sprzecznych z wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd

Najwyższy powoduje, że z tego powodu skarga kasacyjna nie podlega

uwzględnieniu. W tej sytuacji Sąd Najwyższy nie dokonuje oceny merytorycznej

podstaw kasacyjnych (wyrok SN z 27 listopada 2008 r., sygn. akt IV CSK 317/08;

wyrok SN z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II CSK 561/08).

Ponadto, Sąd Najwyższy rozpoznając sprawę po raz kolejny, jest związany

oceną prawną uprzednio dokonaną. Ustalenie znaczenia przepisów prawa przez

Sąd

Najwyższy

w

wyroku

uchylającym

wyrok

Sądu

drugiej

instancji

i

przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania jest bowiem wiążące w toku

dalszego postępowania (wyrok SN z 16 grudnia 2009 r., sygn. akt I CSK 196/09),

zatem okoliczność, że stanowisko Sądu Najwyższego przyjęte w wyroku z dnia 2

października 2008 r., sygn. akt III SK 3/08 odbiega od poglądów prawnych

wyrażonych w wyroku z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt III SK 10/09 jest w niniejszej

sprawie bezprzedmiotowa.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji

postanowienia.