III SK 43/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 43/13

POSTANOWIENIE

Dnia 12 lutego 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Halina Kiryło

w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. w

G. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

o nałożenie kary pieniężnej,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 12 lutego 2014 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 16 stycznia 2013 r.,

odrzuca skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny wyrokiem z 16 stycznia 2013 r., oddalił apelację

Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. w G. od wyroku Sądu

Okręgowego w W. z 24 kwietnia 2012 r., w sprawie przeciwko Prezesowi Urzędu

Regulacji Energetyki (Prezes Urzędu) o nałożenie kary pieniężnej.

Powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w całości.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenia art. 382 k.p.c. oraz art. 227 k.p.c.

Wnosząc o przyjęcie skargi do rozpoznania powód powołał się na

występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego: czy sąd, do którego

przysługuje odwołanie od decyzji administracyjnej, jest władny badać postępowanie

przed tym organem tak dalece, żeby oceniać postępowanie dowodowe – w tym

odrzucenie wniosków dowodowych strony biorącej udział w tym postępowaniu oraz

czy w uzasadnieniu takiej decyzji (a później wyroku) powinno znaleźć się

szczegółowe

uzasadnienie

postanowienia

odmawiającego

przeprowadzenia

dowodu?

Wykonując

wezwanie

Sądu

Apelacyjnego

do

uzupełnienia

braków

formalnych skargi w postaci uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania, pełnomocnik powoda w piśmie z dnia 10 czerwca 2013 r. wyjaśnił, że

takie uzasadnienie znajduje się na stronie 2 skargi kasacyjnej w postaci

następującego wywodu: „wnioskuję w związku z tym o przyjęcie skargi do

rozpoznania, uzasadniając to wystąpieniem tu istotnego zagadnienia prawnego –

czy sąd, do którego przysługuje odwołanie od decyzji administracyjnej jest władny

badać postępowanie przed tym organem tak dalece, żeby oceniać postępowanie

dowodowe – w tym odrzucenie wniosków dowodowych strony, biorącej udział w

tym postępowaniu. Ponadto, czy w uzasadnieniu takiej decyzji (a później wyroku)

powinno się znaleźć szczegółowe uzasadnienie postanowienia, odmawiającego

przeprowadzenia dowodu”. Uzupełniając powyższy wywód pełnomocnik powoda

podnosi, że w skardze kasacyjnej wykazał interesujący z prawnego punktu

widzenia problem kontroli decyzji administracyjnej, a ściśle postępowania tych

organów, przez sądy. Organ administracji publicznej stosując k.p.a. zachowuje

prawem przewidzianą pewną swobodę dopuszczanie dowodów oferowanych przez

stronę. Jednakże zgodnie z art. 75 k.p.a., organ administracji publicznej miał

obowiązek dopuścić jako dowód „wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia

sprawy a nie jest sprzeczne z prawem”. W dalszej kolejności pełnomocnik powoda

wyjaśnił, że jak wykazał w podstawach skargi, organ dokonał niedopuszczalnej

selekcji wnioskowanych przez powoda dowodów. Ponieważ odwołanie od decyzji

organu I instancji zawierało zarzuty dotyczące naruszenie art. 7 k.p.a., organ II

instancji zbyt pochopnie uznał, że dowody odrzucone przez organ I instancji nie

mogły mieć wpływu na decyzję. Na tej podstawie pełnomocnik powoda uważa, że

„zaistniał tu problem prawny – wyżej zwerbalizowany – uzasadniający przyjęcie

niniejszej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Czy organ rozpoznający sprawę w

drugiej instancji mógł tak postąpić z tymi dowodami i czy sądy obu instancji, do

których strona się odwołała mogły takie postępowanie „zatwierdzić”. Uważam, że

decyzja, od której odwołał się skarżący, nie powinna była ostać się w toku instancji

ze względu na naruszenie prawem chronionego słusznego interesu strony”.

Prezes Urzędu wniósł o wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w

postępowaniu kasacyjnym.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga kasacyjna powoda podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2

k.p.c. w zw. z art. 3984 § 2 k.p.c.

Skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej uzależnione jest od zachowania

określonych przepisem art. 3984 k.p.c. jej wymogów konstrukcyjnych. Skarga

kasacyjna jest bowiem sformalizowanym środkiem prawnym, o ściśle określonej

konstrukcji. Brak polegający na nieprzedstawieniu wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania bądź też uzasadnienia tego wniosku, jest brakiem

usuwalnym. Zgodnie z art. 3986 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy uprawniony jest do

kontroli prawidłowości formalnej skargi kasacyjnej. W ramach tej kontroli mieści się

także ocena rezultatu czynności naprawczych w wykonaniu wezwania Sądu drugiej

instancji do uzupełniania braków formalnych skargi (postanowienie SN z 13

czerwca 2013 r., II CSK 20/13; z 17 kwietnia 2012 r., II CSK 620/11).

Powód został wezwany do uzupełnienia braku w postaci uzasadnienia

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Pismo przedstawione w

odpowiedzi na wezwanie Sądu drugiej instancji do uzupełnienia tego braku nie

spełnia jednak żadnego z dookreślonych w utrwalonym orzecznictwie Sądu

Najwyższego wymogów, jakim powinien odpowiadać wniosek o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie w przypadku powołania się przez

skarżącego na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego.

Jak wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego rozpoznanie skargi

kasacyjnej następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 398 9 §

1 k.p.c. Przyczynami tymi są: 1) występowanie w sprawie istotnego zagadnienia

prawnego; 2) potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; 3) nieważność

postępowania; 4) oczywista zasadność skargi kasacyjnej. Z tego powodu w art.

3984 § 2 k.p.c. wśród istotnych elementów skargi kasacyjnej ustawodawca wymienił

obowiązek złożenia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie.

Spełnienie tego obowiązku polega na przedstawieniu wyodrębnionego wywodu

prawnego, w którym skarżący wykaże, jakie występujące w sprawie okoliczności

pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i

jednocześnie uzasadnieniu, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi

przesłanek z art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 5 czerwca 2013 r., III SK 55/12 i powołane tam orzeczenia). Na etapie tzw.

przedsądu ocenie podlega jedynie wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego

uzasadnienie. Podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po

przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania.

Powoduje to, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego

uzasadnienie oraz podstawy skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie, jako dwa

odrębne elementy skargi kasacyjnej uwzględniane na różnych etapach jej oceny

przez Sąd Najwyższy, muszą być przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie

przedstawione i uzasadnione. Nie wystarczające jest odwołanie się do podstaw

kasacyjnych i ich uzasadnienia, nawet gdy argumenty przedstawione przez

skarżącego będą dla obu przesłanek podobne.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, w przypadku

powołania się w podstawie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1

k.p.c.) skarżący ma obowiązek sformułować zagadnienie zawierające w swej treści

konkretny przepis (przepisy) prawa, na którym zostaje oparte (postanowienia Sądu

Najwyższego: z dnia 9 sierpnia 2012 r., III SK 4/12; z dnia 20 marca 2013 r., III SK

33/12; z dnia 20 marca 2013 r., III SK 37/12) oraz przedstawić odpowiednią

jurydyczną argumentację wskazującą na dopuszczalność i celowość rozwiązania

problemu prawnego w sposób preferowany przez skarżącego, a odmienny od

sposobu rozstrzygnięcia tego problemu przy wykorzystaniu zapatrywań wyrażonych

przez Sąd drugiej instancji. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest

przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na

podstawie art. 390 k.p.c.

Przedstawione powyżej zagadnienie prawne skargi kasacyjnej powoda nie

zawiera w swej treści żadnego przepisu prawa. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania, nawet po uzupełnieniu pismem z dnia 10

czerwca 2013 r., nie zawiera zaś żadnej jurydycznej argumentacji poza

werbalizacją przekonania pełnomocnika powoda, że sformułowany przez niego

problem prawny jest interesujący i wymaga rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy.

Niezależnie od powyższego Sąd Najwyższy stwierdza, że w kwestii kontroli

przez Sądy orzekające w toku instancji z odwołania od decyzji wydawanych w

sprawach z zakresu ochrony konkurencji i regulacji Sąd Najwyższy wypowiadał się

już wielokrotnie, co pozbawia tak ogólnikowo sformułowanego problemu prawnego

dotyczącego

tej

kwestii

cechy

nowości

charakterystycznej

dla

istotnego

zagadnienia prawnego sprawy w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. (zob. w

szczególności wyroki Sądu Najwyższego z 19 sierpnia 2009 r., III SK 5/09 oraz z 13

lipca 2012 r., III SK 44/11).

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji

postanowienia.