III SK 43/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 43/11

POSTANOWIENIE

Dnia 26 kwietnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski

w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Spółki z

ograniczoną odpowiedzialnością w D. przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony

Konkurencji i Konsumentów

o naruszenie zbiorowych interesów konsumentów i nałożenie kary pieniężnej,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 26 kwietnia 2012 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego z

dnia 3 czerwca 2011 r.,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej

270 zł (dwieście siedemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów

postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 24 marca 2009 r., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i

Konsumentów:

- uznał za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów określoną

w art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i

konsumentów (Dz.U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) bezprawne zachowanie

Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Spółki z o.o. w D. polegające na tym,

że:

a) w treści zawieranych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wodę i

odprowadzanie ścieków - wbrew wymogowi określonemu w art. 6 ust. 3 pkt 3 i 4

ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym

odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.; dalej jako:

„ustawa

zaopatrzeniowa”)

nie

zamieszczono

postanowień

określających

uprawnienia przedsiębiorstwa wodociągowo kanalizacyjnego w zakresie wstępu na

teren nieruchomości odbiorcy usług lub należących do niego obiektów celem

przeprowadzenia czynności, o których mowa w art. 7 ustawy zaopatrzeniowej oraz

określających warunki przeprowadzania tych czynności, w tym postanowień

dotyczących

procedur

i

warunków

kontroli

urządzeń

wodociągowych

i

kanalizacyjnych i nakazał zaniechanie jej stosowania;

b) w treści zawieranych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wodę i

odprowadzanie ścieków - wbrew wymogowi określonemu w art. 6 ust. 3 pkt 3

ustawy zaopatrzeniowej nie zamieszczono pełnej informacji na temat praw i

obowiązków stron

postanowień

umowy przez zaniechanie objęcia

określających

obowiązki

treścią

przedsiębiorstwa

ww.

umów

wodociągowo

kanalizacyjnego w zakresie standardów (terminów udzielania, na żądanie

konsumentów, informacji dotyczących świadczonych usług oraz prawidłowego

sposobu wykonywania umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków,

które wynikają z obowiązującego na terenie Gminy D. Regulaminu dostarczania

wody i odprowadzania ścieków i nakazał zaniechanie jej stosowania;

- na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i

konsumentów nałożył na Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółkę z o.o.

w D. karę pieniężną płatną do budżetu państwa w wysokości 38. 981 zł. z tytułu

naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie

konkurencji i konsumentów.

Powodowe przedsiębiorstwo złożyło odwołanie od powyższej decyzji

Prezesa UOKiK.

Wyrokiem z dnia 10 września 2010 r. Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony

Konkurencji i Konsumentów oddalił odwołanie.

Strona powodowa zaskarżyła powyższy wyrok apelacją.

Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2011 r. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385

k.p.c. oddalił apelację.

Od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego strona powodowa wniosła

skargę kasacyjną. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

wskazano,

że

przedsiębiorca

w

sprawie

wodociągowy

występuje

ma

istotne

obowiązek

zagadnienie

zamieszczać

prawne:

w

„czy

umowach

o

zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, zawieranych z konsumentami,

wszystkie przepisy powszechnie obowiązujące, które określają prawa i obowiązki

stron umowy”.

Ponadto wskazano na potrzebę wykładni przepisów art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy

o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w związku

z art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, budzących

poważne wątpliwości.

Wskazano, że umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzenie ścieków

należą do umów często zwieranych w praktyce życia codziennego. Art. 6 ust. 3 pkt

3 ustawy zaopatrzeniowej, stanowiący podstawę zasad formułowania tych umów

jest bardzo lakoniczny. Zdaniem skarżącego bezzasadne jest stanowisko Prezesa

UOKiK oraz sądów obydwu instancji, że w takiej umowie przedsiębiorca

wodociągowy powinien sprecyzować wszystkie prawa i obowiązki stron, w tym

także te które wynikają z przepisów powszechnie obowiązujących, czyli de facto

przepisać do umowy obowiązujące przepisy prawa powszechnego, ponieważ ich

pominięcie będzie traktowane jako praktyka naruszająca zbiorowe interesy

konsumentów (art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W

ocenie skarżącego art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy zaopatrzeniowej należy interpretować

w ten sposób, że umowa o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków powinna

zawierać te prawa i obowiązki, które nie są uregulowane przepisami prawa

mającymi charakter bezwzględnie obowiązujący (ius cogens), lecz tylko takie

obowiązki, których przepisy prawa albo w ogóle nie regulują albo są w tym zakresie

dyspozytywne i strony wyrażają wolę odmiennej regulacji. Taka interpretacja nie

stawia konsumenta w pozycji mniej uprzywilejowanej; nie narusza prawa

konsumenta do rzetelnej i pełnej informacji. Przepisy powszechnie obowiązujące

każdy konsument powinien znać.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona przeciwna – pozwany Prezes

UOKiK wniósł o wydanie orzeczenia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku, o oddalenie skargi

kasacyjnej, a także – w obydwu przypadkach – o zasądzenie od powoda na rzecz

pozwanego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa

procesowego, według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Postawione we wniosku pytanie nie ujawnia zagadnienia prawnego, które

mogłoby wynikać w rozpoznawanej sprawie. Tak w tym pytaniu jak i w

przedstawionej w uzasadnieniu argumentacji, uwaga wnoszącego skargę i

wysunięte wątpliwości odnoszą się do kwestionowania obowiązku zamieszczenia w

umowie „wszystkich przepisów powszechnie obowiązujących, które określają prawa

i obowiązki stron umowy”. Taki problem o tak totalnym zakresie obowiązku

regulowania w umowach – takich jak objęta sporem sprawy – praw i obowiązków

stron umowy nie występuje w rozpoznawanej sprawie. W sprawie chodzi bowiem

tylko o ściśle sprecyzowane dwie kategorie obowiązków i praw stron umowy, które

były przedmiotem decyzji Prezesa UOKiK, których określenie – według ustaleń

Sądów obu instancji – było niezbędne nie tylko dla usprawiedliwionej ochrony

konsumentów,

ale

także

dla

zachowania

niezbędnego

dopełnienia

(zrównoważenia) praw przedsiębiorstwa wyraźnie w umowie określonych.

Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na potrzebę wykładni przepisów prawa

wymaga natomiast od skarżącego określenia, które przepisy wymagają wykładni

Sądu Najwyższego, ze wskazaniem, na czym polegają związane z tym poważne

wątpliwości, lub z przedstawieniem rozbieżności występujących w orzecznictwie

sądów (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III

CKN 570/01, Biuletyn SN 2002 nr 7, s. 10). Autor skargi nie powołał się na

orzeczenia,

które

mogłyby

świadczyć

o

rozbieżnościach

w

interpretacji

przytoczonych przez niego przepisów, ani nie wyjaśnił – w formie odpowiedniego

wywodu jurydycznego, na czym polegają poważne wątpliwości związane z ich

wykładnią.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art.

3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 398 9 § 2 k.p.c.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego ma swoją podstawę § 12

ust. 4 pkt 2 w związku z § 14 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z

dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz

ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę

prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).