III SK 4/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 4/15

POSTANOWIENIE

Dnia 15 września 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dawid Miąsik

w sprawie z powództwa Fabryka Farb i Lakierów Ś. S.A. w L.

przeciwko Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

przy udziale AB B. sp. z o.o. we W. i innych

o ochronę konkurencji i nałożenie kary pieniężnej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 września 2015 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej na wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 4 września 2014 r.

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 180 zł (sto

osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny wyrokiem z 4 września 2014 r., oddalił apelację Fabryki Farb

i Lakierów Ś. S.A. w L. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z 20 grudnia 2012 r.

W zakresie istotnym dla postępowania kasacyjnego Sąd drugiej instancji

uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 365 § 1 k.p.c. Z przepisu tego nie

sposób wyprowadzić związania Sądu ustaleniami faktycznymi, motywami, czy

poglądami prawnymi zawartymi w uzasadnieniach prawomocnych orzeczeń sądów

rejonowych złożonych do akt sprawy. Prawomocność obejmuje ostateczny rezultat

rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Motywy wyroku

mogą zaś stanowić konieczne uzupełnienia określające zakres rozstrzygnięcia. Sąd

pierwszej instancji był związany treścią prawomocnych wyroków sądów rejonowych

tylko w ten sposób, że zobligowany był przyjąć w swych ustaleniach, że powództwa

przedsiębiorców przeciwko Ś. S.A. o ustalenie zostały uwzględnione, co z kolei

obligowało

do

uznania,

że

spełnione

zostały

przesłanki

roszczeń

tych

przedsiębiorców. Moc wiążąca tych orzeczeń nie rozciąga się na przedstawione w

uzasadnieniu rozważania prawne co do celu zawartych umów handlowych.

Związanie oceną prawną jest wyjątkiem od zasady samodzielnego orzekania. Mocy

wiążącej prawomocnego wyroku w rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c. nie można

rozpatrywać w oderwaniu od art. 366 k.p.c., który przymiot powagi rzeczy

osądzonej odnosi tylko do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło

przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sąd

dokonując samodzielnych ustaleń nie może ignorować stanowiska zajętego w innej

sprawie, w której stan faktyczny był konstruowany na podstawie tego samego

zdarzenia. Sąd okręgowy dostrzegł to stanowisko i wyciągnął z niego właściwe

wniosku. Uznając, że dokonana przez sądy rejonowe w sprawie o ustalenie ocena

celu zawartych umów handlowych nie wiąże go w sprawie niniejszej.

Powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w całości.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 1 uokik oraz art. 111

i art. 106 ust. 1 pkt 1 uokik oraz naruszenia art. 365 § 1 k.p.c., art. 6 ust. 1 EKPC i

art. 47931a k.p.c.

Wnosząc i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powód powołał się na

potrzebę rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, czy prawomocny wyrok Sądu

wydany na podstawie art. 189 k.p.c. ustalający, ze zgodnie z zamiarem stron celem

umów handlowych nie było wprowadzenie po jednej ze stron obowiązku

dokonywania sprzedaży towarów wiąże Prezesa UOKiK i sądy orzekające w

sprawie z odwołania od decyzji Prezesa UOKiK w przedmiocie praktyki

ograniczającej konkurencję i nałożenia kary pieniężnej?

Ponadto, powód powołał się na potrzebę wykładni przepisów budzących

poważne wątpliwości, tj. art. 50 i 111 uokik w kwestii, czy fakt prowadzenia przez

Prezesa Urzędu postępowania, w wyniku którego Prezes Urzędu otrzymuje wzór

umowy handlowej i nie podejmuje żadnych negatywnych rozstrzygnięć względem

badanego przedsiębiorcy powoduje względem tego przedsiębiorcy, w przypadku

późniejszego jego ukarania w innym postępowaniu – uznanie, że względem tego

przedsiębiorcy

wysokość

kary

pieniężnej

powinna

być

preferencyjna,

uwzględniająca fakt zaufania względem Prezesa UOKiK co do braku dokonania

naruszeń we wcześniejszym okresie.

Prezes Urzędu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o odmowę

przyjęcia jej do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga kasacyjna powoda nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej

merytorycznego rozpoznania.

W razie powołania tej przesłanki przedsądu, jaką jest występowanie w

sprawie

istotnego

zagadnienia

prawnego,

obowiązkiem

skarżącego

jest

wywiedzenie i uzasadnienie występującego w sprawie problemu w sposób zbliżony

do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez

sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepublikowane). Nie spełnia określonego w

art. 3989 § 1 k.p.c. wymagania sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w

sposób ogólny i nieprecyzyjny, a zwłaszcza ograniczenie się do samego

postawienia pytania, bez odniesienia się do problemów interpretacyjnych przepisów

(postanowienia Sądu Najwyższego z 25 lutego 2008 r., I UK 332/07, LEX nr

452451 i z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538).

Zagadnienie prawne nie zostało prawidłowo sformułowane ani uzasadnione.

W treści zagadnienia prawnego powód powołał art. 189 k.p.c., podczas gdy w

podstawach skargi zarzucił naruszenie tylko art. 365 § 1 k.p.c. Z kolei uzasadnienie

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera stosownego

wywodu jurydycznego. Sąd Najwyższy podkreśla, że nie każdy szczegółowy

problem prawny, odnośnie którego Sąd Najwyższy nie zajął do tej pory stanowiska,

można kwalifikować jako istotne zagadnienie prawne. Na taką kwalifikację

zasługuje

tylko

taki

problem,

którego

rozstrzygnięcie

przy

wykorzystaniu

dotychczasowego dorobku orzeczniczego Sądu Najwyższego nie jest możliwe,

bądź jest wątpliwe lub prowadzi do rozbieżnych ocen. Sąd Najwyższy w obecnym

składzie w pełni podziela argumentację przedstawioną w tym zakresie w

uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Odnosząc się do drugiego zagadnienia prawnego, Sąd Najwyższy uznaje, że

nie ma publicznoprawnej potrzeby jego rozstrzygania, ponieważ w kwestii

znaczenia

działań

Prezesa

Urzędu

podejmowanych

we

wcześniejszych

postępowaniach wyjaśniających dla korzystania z kompetencji do nakładania kar

pieniężnych i ustalania ich wysokości Sąd Najwyższy wypowiedział się już w

wyroku z 20 maja 2015 r., III SK 53/14.

Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania.