III SK 39/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 39/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 kwietnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

SSN Andrzej Wróbel

w sprawie z powództwa E. Operator Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P.

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

z udziałem zainteresowanego Jana K.

o zgłoszenie zastrzeżeń do odmowy przyłączenia sieci elektroenergetycznej ,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 5 kwietnia 2011 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 30 marca 2010 r.,

1. oddala skargę,

2. oddala

wniosek

E. Operator

Spółki

z

ograniczoną

odpowiedzialnością w P. o zasądzenie kosztów postępowania

kasacyjnego.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 2 czerwca 2008 r., Prezes Urzędu Regulacji Energetyki – na

podstawie art. 7 ust. 9 w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. –

Prawo energetyczne (Dz.U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ze zm.) zgłosił zastrzeżenia

do odmowy przyłączenia do sieci elektroenergetycznej przez powoda – E. Operator

Spółkę z o.o. w P., na warunkach taryfowych (przy zastosowaniu stawek

przewidzianych w taryfie dla energii elektrycznej E. Operator Spółka z o.o.),

budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr 308 położonej w

miejscowości K., gmina S. należącego do zainteresowanego Jana K.

Od tej decyzji powód wniósł odwołanie.

Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2009 r. Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony

Konkurencji i Konsumentów oddalił odwołanie.

Powyższy wyrok Sądu Okręgowego zaskarżyła apelacją strona powodowa.

Wyrokiem z dnia 30 marca 2010 r. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 1

k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił decyzję Prezesa URE z

dnia 2 czerwca 2008 r., (pkt I); rozstrzygnął o kosztach postępowania za obie

instancje (pkt II). Sąd Apelacyjny wskazał, że na podstawie ustawy z dnia 8

stycznia 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz o zmianie niektórych

innych ustaw (Dz.U. Nr 21, poz. 104), która weszła w życie z dniem 11 marca 2010

r., zmianie uległa treść przepisu art. 7 ust. 9 Prawa energetycznego. Przepis ten w

nowym brzmieniu nie przewiduje już kompetencji w zakresie zgłaszania zastrzeżeń

do odmowy przyłączenia do sieci elektroenergetycznej. Stosownie do art. 20

ustawy z dnia 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz o

zmianie niektórych innych ustaw należało zastosować nowy przepis obowiązujący

w dacie orzekania. W związku zaś z tym, że Prezes URE utracił możliwość

zgłaszania zastrzeżeń do odmowy przyłączenia do sieci elektoenergetycznej,

bezprzedmiotowe stało się postępowanie wywołane zaskarżoną decyzją Prezesa

URE z 2 czerwca 2008 r.

Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego w całości zaskarżył skargą kasacyjną

Prezes URE. Skargę oparto na podstawie procesowej (art. 398 3 § 1 pkt 2 k.p.c.) i

zarzucono naruszenie:

a)

art. 382 k.p.c. przez wydanie wyroku bez zbadania faktycznych

okoliczności sprawy, w tym pominięcie materiału dowodowego

znajdującego się w aktach sprawy oraz zaniechanie dokonania

własnych ustaleń na okoliczność, iż zarówno w dacie wydania

zaskarżonego wyroku, jak i w dacie wydania poprzedzającego go

wyroku sądu pierwszej instancji oraz decyzji administracyjnej

istniały warunki ekonomiczne i techniczne do przyłączenia do sieci

elektroenergetycznej

nieruchomości

należącej

do

zainteresowanego oraz na okoliczność, że zainteresowany spełniał

we wskazanych datach warunki do przyłączenia do sieci i odbioru,

a w wyniku powyższego nieuwzględnienie okoliczności, iż zgodnie

z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo

energetyczne (Dz.U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625, ze zm.) na

powodzie ciążył obowiązek przyłączenia ww. nieruchomości do

sieci;

b)

art. 316 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. przez jego błędną

interpretację polegającą na przyjęciu, że odpadnięcie podstawy

prawnej wydania decyzji administracyjnej po jej wydaniu powoduje

niejako automatycznie konieczność uchylenia tej decyzji, a w

konsekwencji naruszenie przepisu art. 47953 § 2 k.p.c., przez

uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa URE z dnia 2 czerwca 2008

r., pomimo braku ku temu podstaw.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji – przy

uwzględnieniu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona powodowa wniosła o oddalenie

skargi oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz strony powodowej kosztów

postępowania,

w

tym

kosztów

zastępstwa

przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

procesowego,

według

norm

Decyzja będąca przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie została

wydana na podstawie art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo

energetyczne (Dz.U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ze zm.), zgodnie z którym w

przypadku gdy przedsiębiorstwo energetyczne odmówi przyłączenia do sieci z

powodu braku warunków ekonomicznych, o których mowa w ust. 1, a Prezes

Urzędu Regulacji Energetyki, w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania

powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, nie zgłosi zastrzeżeń do odmowy, za

przyłączenie do sieci przedsiębiorstwo to może pobrać opłatę w wysokości

uzgodnionej z podmiotem ubiegającym się o przyłączenie w umowie o

przyłączenie; przepisu ust. 8 nie stosuje się. Przepis ten w powołanym wyżej

brzmieniu obowiązywał do dnia 11 marca 2010 r. Na podstawie ustawy z dnia 8

stycznia 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz o zmianie niektórych

innych ustaw (Dz.U. Nr 21, poz. 104) przepis art. 7 ust. 9 Prawa energetycznego

otrzymał nową treść, zgodnie z którą w przypadku gdy przedsiębiorstwo

energetyczne

odmówi przyłączenia

do sieci z powodu

braku

warunków

ekonomicznych, o których mowa w ust. 1, za przyłączenie do sieci przedsiębiorstwo

energetyczne może ustalić opłatę w wysokości uzgodnionej z podmiotem

ubiegającym się o przyłączenie do sieci w umowie o przyłączenie do sieci;

przepisów ust. 8 nie stosuje się. Ustawa zmieniająca z dnia 8 stycznia 2010 r.

weszła w życie – stosownie do jej art. 22 – z dniem 11 marca 2010 r. Na etapie

postępowania apelacyjnego w sprawie obowiązywało już nowe brzmienie art. 7 ust.

9 Prawa energetycznego. Zmieniona norma prawna pomija kompetencję Prezesa

URE

do

zgłaszania

zastrzeżeń

do

odmowy

przyłączenia

do

sieci

elektroenergetycznej.

Problemem w sprawie była kwestia, czy wyłączenie kompetencji Prezesa

URE odnosi się również do spraw w których, decyzja została wydana, ale nie

uzyskała

prawomocności

w

związku

z

niezakończeniem

przewidzianego

postępowania odwoławczego. W kwestii tej Sąd w zaskarżonym wyroku trafnie

zastosował art. 20 ustawy z dnia 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo

energetyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw stanowiący, że do spraw

wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy

stosuje się przepisy tej ustawy. Skarżący w rozpatrywanej skardze nie kwestionuje

zastosowania przepisu art. 20 ustawy zmieniającej z dnia 8 stycznia 2010 r., który

jest podstawą zaskarżonego wyroku. Brak w podstawach skargi kasacyjnej zarzutu

naruszenia przepisu stanowiącego istotny element podstawy zaskarżonego wyroku

ogranicza możliwość rozpoznania zasadniczej kwestii sprawy, gdyż nie została ona

objęta podstawą skargi (por. art. 39812 § 1 k.p.c.).

Pomimo to Sąd Najwyższy stwierdza, że zastosowanie w sprawie art. 20

ustawy z dnia 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz o

zmianie niektórych nie nasuwa wątpliwości. Sąd drugiej instancji w postępowaniu z

odwołania od decyzji Prezesa URE powinien uwzględnić zmiany stanu prawnego,

które nastąpiły po wydaniu decyzji. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego

Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Sąd Apelacyjny

rozpoznają sprawy z odwołania od decyzji organów regulacyjnych merytorycznie,

zatem muszą brać pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w chwili orzekania

(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2010 r., III SK 40/09 – Lex nr

585839).

Zarzuty podnoszone przez skarżącego w ramach podstawy procesowej –

art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. tj. zarzut naruszenia art. 382 k.p.c. oraz art. 316 § 1 k.p.c.

w związku z art. 391 § 1 k.p.c. są bezzasadne. Przepis art. 382 k.p.c. zakreśla

granice postępowania dowodowego przed sądem drugiej instancji. Zarzut ten jest o

tyle bezzasadny, że Sąd w zaskarżonym wyroku nie zajmował się oceną

materialnoprawnych przesłanek określonych w art. 7 ust. 1 Prawa energetycznego,

ponieważ uznał, że Prezes URE – na skutek zmiany stanu prawnego na etapie

postępowania apelacyjnego – utracił kompetencję do wydania decyzji i w

konsekwencji uznał, że decyzja taka podlega uchyleniu jako pozbawiona podstawy

prawnej. Ocena zaskarżonego wyroku w tym zakresie dotyczyła nie kwestii

istnienia

warunków

przyłączenia

zainteresowanego

do

sieci,

lecz

samej

kompetencji pozwanego Prezesa URE do wydawania zastrzeżeń do odmowy

przyłączenia do sieci elektroenergetycznej. Jeżeli uprawnienie Prezesa URE w

zakresie zgłaszania zastrzeżenia wygasło w chwili wyrokowania przez Sąd drugiej

instancji, to nie istniały podstawy do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji.

Wobec tego Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku nie naruszył art. 316 § 1 k.p.c.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy, uznając bezzasadność procesowej

podstawy skargi, na podstawie art. 39814 k.p.c. orzekł jak w sentencji.