III SK 36/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 36/11

POSTANOWIENIE

Dnia 8 marca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski

w sprawie z powództwa E. Operator Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

o ochronę konkurencji i nałożenie kary pieniężnej,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 8 marca 2012 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia

17 marca 2011 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 30 września 2008 r., Nr RPZ 34/2008, Prezes Urzędu

Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK) w punkcie I umorzył

postępowanie antymonopolowe wszczęte w sprawie podejrzenia stosowanie przez

E. Operator Spółkę z o.o. praktyk ograniczających konkurencję określonych w art. 9

ust 2 pkt 5 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów

(Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), polegających na nadużywaniu pozycji dominującej

na

lokalnym

rynku

dystrybucji

energii

elektrycznej,

obejmującym

obszar

województw: wielkopolskiego, zachodniopomorskiego, lubuskiego i kujawskopomorskiego, przez przeciwdziałanie rozwojowi konkurencji na krajowym rynku

wytwarzania

energii

elektrycznej

przez

stosowanie

uciążliwych

procedur

przyłączania farm wiatrowych do sieci energetycznej, które mogą utrudniać i

bezzasadnie opóźniać uzyskanie warunków przyłączenia do sieci przez:

- domaganie się od wnioskodawcy, przed złożeniem przez niego wniosku o

określenie zakresu i warunków ekspertyzy wpływu projektowanej farmy wiatrowej

na system elektroenergetyczny - wystąpienia o przekazanie informacji niezbędnych

do przygotowania kompletnego „wniosku o określenie warunków przyłączenia",

której nie przewiduje rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w

sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego,

- nałożenie na wnioskodawcę obowiązku wystąpienia o określenie zakresu i

warunków ww. ekspertyzy za pośrednictwem upoważnionego przez niego

wykonawcy ekspertyzy, co skutkuje koniecznością dokonania wyboru wykonawcy i

zawarcia z nim umowy bez wiedzy na temat zakresu tej ekspertyzy.

W punkcie II decyzji Prezes UOKiK uznał za ograniczającą konkurencję i

naruszającą zakaz określony w art. 9 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i

konsumentów praktykę stosowaną przez E. Operator Spółkę z o.o. w P.,

polegającą na nadużywaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku dystrybucji

energii

elektrycznej,

obejmującym

obszar

województw:

wielkopolskiego,

zachodniopomorskiego, lubuskiego i kujawskopomorskiego, przez przeciwdziałanie

rozwojowi konkurencji na krajowym rynku wytwarzania energii elektrycznej przez

rażące naruszanie określonych w przepisach rozporządzeń wydanych na

podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne, terminów

wydania warunków przyłączenia oraz określenia zakresu ekspertyzy wpływu

projektowanej

farmy

wiatrowej

na

system

elektroenergetyczny

i

nakazał

zaniechania jej stosowania.

W punkcie III decyzji, w związku ze stwierdzonym naruszeniem, Prezes

UOKiK nałożył na E. Operator Spółkę z o.o. w P., karę pieniężną w wysokości

11.626.160 zł.

Od powyższej decyzji E. Operator Spółka z o.o. wniosła odwołanie.

Wyrokiem z dnia 23 marca 2010 r. Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony

Konkurencji i Konsumentów w Warszawie oddalił odwołanie.

Wyrok Sądu Okręgowego – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

zaskarżyła apelacją powodowa Spółka.

Wyrokiem z dnia 17 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie: w pkt I

zmienił zaskarzony wyrok w całości w ten sposób, że: 1. uchylił decyzję Prezesa

UOKiK z dnia 30 września 2008 r. w punktach drugim i trzecim; 2. zasądził od

pozwanego

na

rzecz

powódki

kwotę

1.360

zł

tytułem

zwrotu

kosztów

postępowania; w pkt II zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1.270 zł

tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Wyrok Sądu Apelacyjnego Prezes UOKiK zaskarżył skargą kasacyjną.

Skargę oparto na obydwu podstawach określonych w art. 398 3 § 1 pkt 1 i 2 k.pc.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na

przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.

Istotne

zagadnienie

sprawy

dotyczy

następującej

kwestii:

“czy

przedsiębionca wyodrębniony ze struktur innego przedsiębiorcy, w wykonaniu

dyspozycji z art. 9 d ust. 1 prawa energetycznego, ponosi, na podstawie art. 55(4)

k.c. odpowiedzialność za działania stanowiące praktyki ograniczające konkurencję

przedsiębiorcy,

z

którego

struktur

został

wyodrębniony

w

sytuacji

gdy

wyodrębnienie nastąpiło poprzez wniesienie do utworzonej spółki zorganizowanej

części przedsiębiorstwa w postaci oddziału samodzielnie sporządzającego bilans, z

którego działaniami związane były zarzuty stosowania ww. praktyk, a jednocześnie

po

wyodrębnieniu

praktyki

są

kontynuowane

przez

przedsiębiorcę

wyodrębnionego?”.

“Oczywista zasadność” skargi kasacyjnej – według skarżącego – wynika z

naruszenia art. 47931a § 3 k.p.c. w związku z art. 386 § 1 k.p.c. oraz art. 233 § 1

k.p.c. w związku z art. 382 k.p.c. przez uchylenie się Sądu Apelacyjnego od

merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, pomimo braku przesłanek do zmiany

wyroku Sądu pierwszej instancji i uchylenia decyzji Prezesa UOKiK z 30 września

2008 r. w zaskarżonej części.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona przeciwna – powodowa

przedsiębiorstwo energetyczne wniosła o wydanie postanowienia o odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania – w

zakresie przedstawienia występującego w sprawie istotnego zagadnienia prawnego

(art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) – sprowadza się w istocie do pytania o możliwość

zastosowania przepisu art. 554 k.c., przewidującego solidarną odpowiedzialność

nabywcy przedsiębiorstwa z jego zbywcą za zobowiązania tego ostatniego

związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, do ponoszenia przez przedsiębiorcę

odpowiedzialności karnoadministracyjnej (określonej w ustawie o ochronie

konkurencji o konsumentów) za działania innego przedsiębiorcy, od którego nabył

zorganizowaną część majątku (przedsiębiorstowo). Autor rozpatrywanej skargi

kasacyjnej nie przedstawia istotnego zagadniena prawnego sprawy w rozumieniu

przepisu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Jeżeli – czego w uzasadnieniu wniosku o

przyjęcie skargi do rozpoznania się nie kwestionuje – odpowiedzialność

karnoadministracyjna za nadużywanie pozycji dominującej określona w art. 106 ust.

1 pkt 1 w związku z art. 9 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie

konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), nie jest

odpowiedzialnością cywilnoprawną, która może być także odpowiedzialnością

solidarną kilku zobowiązanych podmiotów, to wskazane we wniosku okoliczności

dotyczące powstania powodowego przedsiębiorstwa nie przełamują odrębności

zasad odpowiedzialności zobowiązaniowej i odpowiedzialności o charakterze

karnoadministracyjnym. W każdym razie uzasadnienie wniosku nie zawiera w tym

zakresie

wystarczającego

wywodu

solidarnej

odpowiedzialności

za

prawnego,

naruszenie

który ujawniłby zagadnienie

zakazu

nadużywania

pozycji

dominującej i w konsekwencji możliwość zastosowania do takiej sytuacji przepisu

art. 554 k.c.

Wykazanie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 398 9 § 1 pkt 4

k.p.c.) wymaga przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność”

skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście

uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa

materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości widocznej prima

facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08 – LEX nr 494134; z dnia 9

maja 2008 r., II PK 11/08 – LEX nr 490364). W niniejszej sprawie stan taki nie

występuje.

Wydając

wyrok

kasatoryjny

Sąd

drugiej

instancji

zastosował,

przewidujący taką formę rozstrzygnięcia, przepis art. 47931a § 3 k.p.c. zgodnie z

którym, w razie uwzględnienia odwołania, sąd ochrony konkurencji i konsumentów

zaskarżoną decyzję albo uchyla, albo zmienia w całości lub w części i orzeka co do

istoty sprawy. Ustalenie w zaskarżonym rozpatrywaną skargą kasacyjną wyroku

naruszenia prawa w postępowaniu przed Prezesem UOKiK, że przypisano

powodowemu przedsiębiorstwu czyn popełniony przez inne przedsiębiorstwo,

uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji, skoro istotne podstawy decyzji Prezesa

UOKiK – te dotyczące zdarzeń faktycznych i jak i te dotyczące zastosowanej kary –

okazały się (według wyroku), co do istoty, błędne. Nie wdając się w ocenę podstaw

wyroku można w każdym razie stwierdzić, że kwestionowane kasatoryjne

rozstrzygnięcie na pewno nie pozostaje w oczywistej niekonsekwencji do podstaw

zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji. Ponadto “oczywiste” naruszenie

przepisu art. 47931a § 3 k.p.c. w związku z art. 386 § 1 k.p.c. oraz art. 233 § 1 k.p.c.

w związku z art. 382 k.p.c. autor skargi opiera na twierdzeniu o dokonaniu przez

Sąd w zaskarżonym wyroku wadliwych ustaleń faktycznych i wadliwej oceny

dowodów chociaż, zgodnie z art. 398 3 § 3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie

mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art.

398 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.