III SK 30/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 30/11

POSTANOWIENIE

Dnia 2 grudnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Halina Kiryło

w sprawie z powództwa E. Operator Spółki Akcyjnej

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

z udziałem zainteresowanej A. S.

o zgłoszenie zastrzeżeń do odmowy przyłączenia sieci,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 grudnia 2011 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie

z dnia 30 listopada 2010 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 listopada 2010 r.,

wydanym w wyniku rozpoznania apelacji E. Operator SA (powód), zmienił wyrok

Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z

dnia 24 lutego 2010 r. w sprawie o zgłoszenie zastrzeżeń do odmowy przyłączenia

do sieci nieruchomości A. S. (zainteresowana) w ten sposób, że uchylił decyzję

Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (Prezes Urzędu) z dnia 31 października 2008

r.

Prezes Urzędu zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną

w całości. Wnosząc o przyjęcie jej do rozpoznania Prezes Urzędu powołał się na

przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Zdaniem Prezesa Urzędu Sąd Apelacyjny

w sposób oczywisty naruszył przepisy art. 192 pkt 3 k.p.c. oraz art. 316 § 1 k.p.c.

uznając, że zbycie nieruchomości przez zainteresowaną w toku postępowania

sądowego oznacza, że decyzja Prezesa Urzędu wydana w sprawie zgłoszenia

zastrzeżeń do odmowy przyłączenia do sieci podlega uchyleniu, ponieważ

zainteresowana

nie

posiada

tytułu

prawnego

do

nieruchomości,

której

przedmiotowa decyzja dotyczy. Według skarżącego takie stanowisko w oczywisty

sposób narusza art. 192 pkt 3 k.p.c. Z przepisu tego wynika wprost, że zbycie

w toku sprawy rzeczy lub prawa, objętych sporem, nie ma wpływu na dalszy bieg

sprawy. W niniejszym przypadku zainteresowana dopiero po doręczeniu odwołania

stronom, a zatem w toku postępowania przed Sądem Okręgowym, zbyła

nieruchomość. Zbycie nieruchomości nie powinno zaś skutkować uchyleniem

decyzji Prezesa Urzędu, ponieważ legitymowanie się tytułem własności przez inny

podmiot niż zainteresowana nie ma wpływu dla rozstrzygnięcia w niniejszej

sprawie, skoro Prezes Urzędu ustalił, że istnieją ekonomiczne warunki przyłączenia

do sieci nieruchomości zainteresowanej. Fakt zmiany właściciela nieruchomości nie

może automatycznie oznaczać, że nie istnieją warunki ekonomiczne przyłączenia,

których występowanie potwierdzono w postępowaniu zakończonym wydaniem

decyzji przez Prezesa Urzędu oraz w wyroku Sądu pierwszej instancji.

Prezes Urzędu podniósł również, że Sąd Apelacyjny naruszył w sposób

oczywisty przepisy prawa materialnego, to jest art. 7 ust. 3 w związku z art. 7 ust.

3a oraz art. 8 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 9 Prawa energetycznego (w brzmieniu

obowiązującym do dnia 10 marca 2010 r.) poprzez niewłaściwe zastosowanie.

Istotą postępowania w niniejszej sprawie było rozpoznanie odwołania powoda od

decyzji Prezesa Urzędu w sprawie zgłoszenia zastrzeżeń do odmowy przyłączenia

do sieci elektroenergetycznej nieruchomości zainteresowanej. Natomiast powołane

przepisy znajdują zastosowanie w sprawie o rozstrzygnięcie sporu dotyczącego

odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci, wszczętego na podstawie art. 8

ust. 1 Prawa energetycznego. Obowiązek zawarcia umowy nie wiąże, gdy

ubiegający się o zawarcie umowy nie ma tytułu prawnego do korzystania

z nieruchomości, obiektu lub lokalu, do których paliwa gazowe lub energia mają być

dostarczane. Przesłanka legitymowania się tytułem prawnym do nieruchomości nie

ma natomiast zastosowania w sprawie zgłoszenia zastrzeżeń do odmowy zawarcia

umowy o przyłączenie do sieci, ponieważ kwestią zasadniczą dla tego

postepowania było ustalenie i ocena, czy istnieją ekonomiczne

warunki

przyłączenia do sieci danej nieruchomości. Zmiana właściciela nieruchomości

w toku postępowania sądowego z odwołania od decyzji Prezesa Urzędu

o zgłoszeniu zastrzeżeń do odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci nie

powinna zatem skutkować uchyleniem decyzji Prezesa Urzędu.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga kasacyjna Prezesa Urzędu nie kwalifikowała się do przyjęcia celem

jej merytorycznego rozpoznania. Przekonanie Sądu Najwyższego oceniającego na

etapie tzw. przedsądu zasadność przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

w oparciu o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przytoczenia wywodu

prawnego zawierającego stosowne argumenty uwzględniające specyfikę tej

podstawy wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (postanowienia

Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06 LEX nr 198531, z dnia

10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035, z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK

70/07, LEX nr 448289, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205,

z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r.,

I CZ 64/08).

Zważyć ponadto należy, że dla przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie

art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci

naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Naruszenie ma być

oczywiste, a zatem widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej

analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia

(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX

nr 82274, z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616, z dnia 26 lutego

2008 r. II UK 317/ 07, LEX nr 453107, z dnia 9 maja 2008 r. II PK 11/08, LEX nr

490364, z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z dnia 9 czerwca 2008

r., II UK 38/08, LEX nr 494134). Ponadto, przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania

nie

jest

oczywiste

naruszenie

konkretnego

przepisu

prawa

materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało

wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet

oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że

skarga kasacyjne jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego

z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 r., nr 13, poz. 230, z dnia

11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743, z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK

46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133 ).

Przenosząc powyższe rozważania na płaszczyznę niniejszego sporu należy

stwierdzić, że Prezes Urzędu nie wykazał, by wnoszona przez niego skarga

kasacyjna była oczywiście zasadna.

W zakresie dotyczącym obrazy przez Sąd Apelacyjny art. 192 pkt 3 k.p.c.

oraz art. 316 § 1 k.p.c. wywód Prezesa Urzędu nie zawiera argumentacji

wskazującej na oczywistość konieczności zastosowania przepisu art. 192 pkt 3

k.p.c. w sprawie z odwołania od decyzji Prezesa Urzędu o zgłoszeniu zastrzeżeń

do odmowy przyłączenia do sieci. Prezes Urzędu nie wykazał mianowicie, by

z przepisu tego wynikało w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości

interpretacyjnych, że zwrot „zbycie w toku sprawy rzeczy objętej sporem” obejmuje

swym zakresem zbycie nieruchomości przez osobę mającą w niniejszej sprawie

(do momentu sprzedaży nieruchomości) status zainteresowanego, w sytuacji gdy

spór toczy się między przedsiębiorstwem energetycznym (powód) a Prezesem

Urzędu (pozwany) i dotyczy zasadności zgłoszonych przez Prezesa Urzędu

zastrzeżeń do zachowania przedsiębiorstwa energetycznego polegającego na

odmowie przyłączenia do sieci nieruchomości zainteresowanej na warunkach

określonych we wniosku zainteresowanej. Zawarty w uzasadnieniu wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wywód Prezesa Urzędu nie zawiera

jakichkolwiek odwołań do orzecznictwa sądowego, w tym Sądu Najwyższego, ani

dotychczasowego dorobku piśmiennictwa, uzasadniających tezę o oczywistości

naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 192 pkt 3 k.p.c. oraz art. 316 § 1 k.p.c.

Ponadto, w sytuacji, gdy brak orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego

zastosowania art. 192 pkt 3 k.p.c. w sprawach z zakresu regulacji energetyki,

a przepis ten wywołuje stale różne wątpliwości interpretacyjne w innego rodzaju

sprawach cywilnych (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 17 czerwca 2010 r.,

III CZP 38/10, OSNC 2011, Nr 1, poz. 3), całkowicie nieuprawniony jest wniosek

o kwalifikowanej postaci naruszenia tego przepisu przez Sąd drugiej instancji.

Nie sposób również dopatrzyć się oczywistego naruszenia przepisów prawa

materialnego powołanych w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie do rozpoznania

skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu, to jest art. 7 ust. 3 w związku z art. 7 ust. 3a

oraz art. 8 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 9 Prawa energetycznego. Z uzasadnienia

zaskarżonego wyroku wynika, że umowę o przyłączenie do sieci zawiera się

z konkretnym

podmiotem

ubiegającym

się

o

przyłączenie

dla

określonej

nieruchomości. Wniosek o zawarcie umowy o przyłączenie do sieci, a przez to

decyzja o zgłoszeniu zastrzeżeń do odmowy przyłączenia do sieci, są podwójnie

skonkretyzowane: co do osoby wnioskodawcy oraz co do nieruchomości. Co

prawda przedsiębiorstwa energetyczne zobowiązane są do zawierania umów

o przyłączenie do sieci na zasadzie równoprawnego traktowania, co sugeruje

mniejsze znaczenie strony podmiotowej wniosku, jednakże Prezes Urzędu nie

przedstawił w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

argumentacji wykazującej, że w świetle Prawa energetycznego w przypadku zbycia

nieruchomości, której dotyczy decyzja Prezesa Urzędu o zgłoszeniu zastrzeżeń do

odmowy przyłączenia do sieci dotychczasowego właściciela, powyższa decyzja ta

nakłada

na

przedsiębiorstwo

energetyczne

obowiązki

wobec

nabywcy

przedmiotowej nieruchomości.

Ponadto, przedstawiona w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania argumentacja Prezesa Urzędu pomija okoliczność, że

na mocy zmian wprowadzonych do art. 7 ust. 9 Prawa energetycznego przez art. 1

pkt 5 lit d) ustawy z dnia 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne

oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 21, poz. 104) Prezes Urzędu

utracił kompetencję do wydawania decyzji o zgłoszeniu zastrzeżeń do odmowy

przyłączenia do sieci. Stosownie zaś do art. 20 tej ustawy, do spraw wszczętych

i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się

przepisy tej ustawy. Zmiana stanu prawnego, przy tak sformułowanych przepisach

przejściowych, nie pozwala na uznanie za oczywiście zasadną skargi kasacyjnej

Prezesa Urzędu, w sytuacji gdy zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny zmienił

wyrok Sądu pierwszej instancji i uchylił decyzję Prezesa Urzędu. Takie

rozstrzygnięcie, pomimo braku stosownej argumentacji w uzasadnieniu wyroku

Sądu drugiej instancji, odpowiada prawu, jako konsekwencja zmiany przepisów

stanowiących podstawę kompetencyjną działań Prezesa Urzędu.

Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy z mocy art. 398 9 § 2 k.p.c.

orzekł jak w sentencji postanowienia.