III SK 29/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 29/13

POSTANOWIENIE

Dnia 14 stycznia 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Halina Kiryło

w sprawie z powództwa P. T. K. C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.

przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej

z udziałem zainteresowanego C. P. Spółki Akcyjnej

o zmianę umowy,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 14 stycznia 2014 r.,

na skutek skarg kasacyjnych strony powodowej i zainteresowanego od wyroku

Sądu Apelacyjnego

z dnia 17 stycznia 2013 r.,

odmawia przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2013 r., oddalił apelacje

Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (Prezes Urzędu) oraz C. P. S.A. w W.

(zainteresowany) od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 maja 2012 r .

Prezes Urzędu i zainteresowany zaskarżyli wyrok Sądu Apelacyjnego

skargami kasacyjnymi.

Prezes Urzędu zaskarżył wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów

postępowania, tj. art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 316 § 1 k.p.c. oraz art. 7

Konstytucji RP oraz naruszenie prawa materialnego, to jest art. 28 ust. 6 Prawa

telekomunikacyjnego.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, Prezes Urzędu

powołał się na potrzebę rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, czy w świetle art.

47964 § 2 k.p.c. uzasadnione jest przyjęcie, że prawomocne uchylenie decyzji

Prezesa UKE określającej wysokość opłat za dostęp telekomunikacyjny ma skutek

ex tunc, czy ex nunc.

Zainteresowany także zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w całości

zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie praw amaterialnego, tj. art. 28 ust.

8 w związku z art. 34 ust. 1 oraz art. 40 ust. 1 PT i art. 4 ust. 1 dyrektywy 2002/21

oraz naruszenie art. 47964 § 2 k.p.c.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zainteresowany

powołał się na potrzebę rozstrzygnięcia następujących zagadnień prawnych: 1) czy

art. 47964 k.p.c. uprawnia sąd do uchylenia decyzji rozstrzygającej spór między

przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi w zakresie wysokości opłat za dostęp do

sieci przedsiębiorcy telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji rynkowej, na którego

został

nałożony

przedsiębiorców

obowiązek

uwzględniania

telekomunikacyjnych

o

uzasadnionych

zapewnienie

im

wniosków

dostępu

telekomunikacyjnego oraz obowiązek stosowania opłat w oparciu o ponoszone

koszty, w sytuacji gdy istnieje dopuszczalność drogi administracyjnej w sprawia

oraz podstawa prawna do rozstrzygnięcia tego sporu?; 2) czy uchylenie przez

SOKiK decyzji Prezesa Urzędu na podstawie art. 47964 § 2 k.p.c. ma czy też może

mieć skutek ex tunc, a jeśli tak, to w jakich przypadkach uchylenie decyzji ma

skutek ex tunc, a w jakim ex nunc?; 3) czy uchylenie przez SOKiK decyzji Prezesa

Urzędu na podstawie art. 47964 § 2 k.p.c. skutkuje zakończeniem postępowania w

danej sprawie, czy też Prezes Urzędu powinien wydać decyzję rozstrzygającą

sprawę?

Powód

w

odpowiedziach

na

skargi

kasacyjne

Prezesa

Urzędu

i

zainteresowanego wniósł o wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia ich do

rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym

kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga kasacyjna Prezesa Urzędu nie kwalifikowała się do przyjęcia celem

jej merytorycznego rozpoznania, ponieważ wskazane we wniosku zagadnienie

prawne dotyczące art. 47964 § 2 k.p.c. nie opiera się na przepisie prawa, który

składałby się na podstawy skargi kasacyjnej. W przypadku ewentualnego

rozpoznania skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu. Sąd Najwyższy, z uwagi na

przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., nie mógłby tego zagadnienia prawnego

rozstrzygnąć.

Pierwsze zagadnienie prawne przedstawione we wniosku zainteresowanego

dotyczy

problemu

dopuszczalności

wydania

wyroku

uchylającego

decyzję

rozstrzygająca spór międzyoperatorski w zakresie wysokości opłat za dostęp do

sieci przedsiębiorcy o znaczącej pozycji rynkowej, na którego nałożono obowiązki

regulacyjne. Zainteresowany przedstawił orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz

Sądu Apelacyjnego dotyczące wykładni i stosowania art. 479 64 § 2 k.p.c. w

odniesieniu do uchylenia decyzji Prezesa Urzędu. Podnosi, że żadne z orzeczeń

powołanych w wyroku Sądu Najwyższego z 18 maja 2012 r., III SK 37/11, nie

odnosi się do stanu faktycznego sprawy, która dotyczy rozstrzygnięcia sporu

międzyoperatorskiego.

Zainteresowany

trafnie

argumentuje,

że

w

przypadku

sporu

międzyoperatorskiego dotyczącego wysokości stawek za zakańczanie połączeń,

sądy orzekające w sprawie z odwołania od decyzji Prezesa Urzędu kształtującej

stawki z tytułu dostępu telekomunikacyjnego mogą rozstrzygnąć merytorycznie

spór o wysokość tych stawek na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału

dowodowego. Należy jednak pamiętać, że postępowanie sądowe w sprawach z

zakresu regulacji telekomunikacji inicjowane jest odwołaniem od decyzji Prezesa

Urzędu. To odwołanie bezpośrednio, a decyzja organu regulacji komunikacji

elektronicznej pośrednio, wyznaczają przedmiot sporu i rzutują na zakres kognicji

sądu.

Przedsiębiorca

telekomunikacyjny

wnoszący odwołanie

domaga

się

udzielania mu ochrony prawnej przez weryfikację zgodności z prawem decyzji

organu regulacji i ewentualną zmianę treści nałożonych na niego obowiązków

(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2013 r., III SK 36/12).

Wydaną w niniejszej sprawie decyzją Prezes Urzędu zmienił częściowo

swoją wcześniejszą decyzję z dnia 16 kwietnia 2008 r. w ten sposób, że ustalił

opłatę za zakończenia połączenia w sieci powoda modyfikując odpowiednio treść

stosownej tabeli w załączniku nr 1 do decyzji z 2008 r. W uzasadnieniu decyzji

Prezes Urzędu wyjaśnił, że ma uprawnienie do zmiany decyzji o dostępie

telekomunikacyjnym na wniosek każdej ze strony lub z urzędu, jeżeli spełnione

zostaną przesłanki art. 28 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego. Wyjaśnił także, że

ocena prawidłowości wysokości opłat stosowanych przez powoda doprowadziła do

wydania decyzji z dnia 30 września 2008 r. nakładającej obowiązek dostosowania

stawki z tytułu zakańczania połączeń w sieci powoda do określonego poziomu

zgodnie z ustalonym przez Prezesa Urzędu harmonogramem. Prezes Urzędu

wskazał, że decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zatem od 1

stycznia 2009 r. na powodzie ciąży obowiązek stosowania stawki MTR zgodnie z

tym harmonogramem. Dlatego decyzją z dnia 23 lutego 2009 r. Prezes Urzędu

zmienił decyzję z dnia 16 kwietnia 2008 r. wprowadzając stawki zgodne z decyzją

MTR. Na podstawie tej decyzji powód powinien z zainteresowanym podjąć

negocjacje w celu uregulowania stawki MTR zgodnie z decyzją MTR począwszy od

dnia 14 sierpnia 2009 r. Ponieważ powód i zainteresowany nie mogli dojść do

porozumienia w kwestii tych stawek, Prezes Urzędu postanowił zmienić –

zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją – swoją decyzję w zakresie stawki MTR ze

skutkiem od dnia 14 sierpnia 2009 r. w sposób odpowiadający obowiązkom

nałożonym na powoda w decyzji MTR, do której powód miał się stosować ze

względu na rygor natychmiastowej wykonalności.

Z powyższego wynika, że rozpoznając odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu

wydanej w niniejszej sprawie Sądy nie orzekały w przedmiocie zwykłego sporu

międzyoperatorskiego o wysokość stawek za zakańczanie połączeń. Zainicjowany

wniesieniem odwołania spór sądowy dotyczył konkretyzacji przez Prezesa Urzędu

obowiązków w zakresie stawek za zakańczanie połączeń, jakie zostały nałożone na

powoda w decyzji MTR. Powoduje to, że pierwsze zagadnienie prawne skargi

kasacyjnej powoda jedynie pozornie jest zagadnieniem prawnym sprawy.

Niezależnie od powyższego, skarga kasacyjna zainteresowanego nie

kwalifikuje się do przyjęcia za względu na potrzebę rozstrzygnięcia pierwszego z

podniesionych w niej zagadnień prawnych, ponieważ problem prawny objęty treścią

tego zagadnienia nie mógłby zostać rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy przy

rozpoznawaniu skargi ze względu na związanie podstawami skargi. Podstawę

prawną dla pierwszego zagadnienia prawnego stanowi art. 479 64 § 2 k.p.c. Przepis

ten

został

jednocześnie

powołany

w

procesowej

podstawie

skargi

zainteresowanego. Zgodnie jednak z art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c., w procesowych

podstawach skargi można podnosić tylko takie zarzuty naruszenia przepisów prawa

procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem skarżącego

jest przy tym wykazać, a zatem przekonać Sąd Najwyższy za pomocą odpowiedniej

argumentacji, że do takiego naruszenia doszło. Argumentacja przedstawiona przez

zainteresowanego w uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 479 64 § 2 k.p.c. dotyczy

zaś uznania, że uchylenie decyzji MTR miało skutek ex tunc, a nie wadliwego

zastosowania tego przepisu przez uchylenie decyzji Prezesa Urzędu, mimo

możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sporu między powodem a Prezesem

Urzędu i zainteresowanym.

Drugie zagadnienie prawne nawiązuje do zapatrywań prawnych wyrażonych

w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji, ale zdaniem Sądu

Najwyższego nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego sprawy. Rozstrzygnięcie

problemu, czy uchylenia decyzji Prezesa Urzędu przez Sąd Okręgowy wywołuje

skutki ex nunc czy ex tunc (ewentualnie, kiedy wywołuje skutki ex nunc, a kiedy ex

tunc) nie ma znaczenia dla ewentualnego rozstrzygnięcia o prawidłowości

zaskarżonego orzeczenia. Wyrok Sądu Apelacyjnego opiera się na założeniu,

zgodnie z którym uchylenie wcześniejszej decyzji Prezesa Urzędu może rzutować

na postępowanie sądowe z odwołania od późniejszej jego decyzji, jeżeli w decyzji

tej organ regulacji ukształtował stosunki umowne między przedsiębiorcami

telekomunikacyjnymi

w

oparciu

o

obowiązki

nałożone

na

przedsiębiorcę

telekomunikacyjnego we wcześniejszej (uchylonej) decyzji. W ocenie Sądu

Najwyższego, rozumowanie przyjęte w zaskarżonym wyroku, zgodnie z którym

uchylenie decyzji podstawowej w postępowaniu z zakresu regulacji komunikacji

elektronicznej może uzasadniać uchylenie decyzji zależnej, wydanej w oparciu o

decyzję podstawową. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Prezesa Urzędu

kształtowała treść umowy między powodem a zainteresowanym w sposób

odpowiadający obowiązkom nałożonym na powoda decyzją MTR, której nadano

rygor natychmiastowej wykonalności. Na tej podstawie w zaskarżonej decyzji

Prezes Urzędu uznał, że na powodzie od 1 stycznia 2009 r. ciążyły określone

obowiązki wynikające z decyzji MTR.

W przekonaniu Sądu Najwyższego, późniejsze uchylenie decyzji MTR, jak

trafnie przyjął Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, może

wywołać różnego rodzaju reperkusje na etapie postępowania sądowego z

odwołania od decyzji Prezesa Urzędu, mocą której umowa łącząca powoda z

zainteresowanym została władczo zmieniona przez organ regulacji w taki sposób,

jaki wynikał z decyzji MTR. Odpadła bowiem podstawa, na której wydano

zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję. Decyzja MTR stanowiła zaś pierwotne

źródło obowiązku skonkretyzowanego w decyzji wydanej w niniejszej sprawie.

Trzecie zagadnienie prawne sformułowane przez zainteresowanego nie jest

zagadnieniem prawnym niniejszej sprawy. Udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy

uchylenie decyzji Prezesa Urzędu na podstawie art. 479 64 § 2 k.p.c. skutkuje

zakończeniem postępowania w danej sprawie, czy też Prezes Urzędu powinien

wydać

decyzję

rozstrzygającą

sprawę,

nie

ma

żadnego

znaczenia

dla

rozstrzygnięcia niniejszego sporu, ani oceny prawidłowości wyroku Sądu

Apelacyjnego. Dotyczy bowiem trybu dalszego postępowania przez Prezesa

Urzędu po uchyleniu wydanej przez niego decyzji, a nie wykładni i stosowania

prawa przez Sąd drugiej instancji, do czego służy - obok funkcji publicznoprawnych

– postępowanie kasacyjne.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy z mocy art. 398⁹ § 2 k.p.c.

orzekł jak w sentencji postanowienia.