III SK 29/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 29/11

POSTANOWIENIE

Dnia 2 grudnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Maciej Pacuda

w sprawie z powództwa Polskiego Koncernu Naftowego O. Spółki Akcyjnej w P.

i Grupy L. Spółki Akcyjnej w G.

przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

o ochronę konkurencji i nałożenie kary pieniężnej,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 2 grudnia 2011 r.,

na skutek skargi kasacyjnej stron powodowych od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 11 lutego 2011 r.,

1. odmawia przyjęcia do rozpoznania obu skarg kasacyjnych,

2. zasądza od powodów na rzecz pozwanego kwoty po 270

(dwieście siedemdziesiąt) złotych od każdego z nich tytułem

zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 11 lutego 2011 r. oddalił apelację Polskiego

Koncernu Naftowego O.S.A. w P. (powód ad. 1) oraz apelację Grupy L. SA. W G.

(powód ad. 2) wniesione od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 6 maja 2010 r. w

sprawie przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Prezes

Urzędu) z odwołania od decyzji z dnia 31 grudnia 2007 r.

Powód ad. 1 zaskarżył powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego skargą

kasacyjną w całości. Wnosząc o przyjęcie jej do rozpoznania pełnomocnik powoda

ad. 1 powołał się na występowanie dwóch zagadnień prawnych.

Pierwsze z nich dotyczy pojęcia interesu publicznego, które to pojęcie

zdaniem pełnomocnika powoda ad. 1 budzi poważne wątpliwości i wywołuje

rozbieżności w orzecznictwie sądów, czego dowodzą powołane w skardze

odwołania do interesu publicznego zawarte w wyrokach Sądu Okręgowego: z dnia

3 kwietnia 2002 r., XVII Ama 88/01 (niepubl.) oraz z dnia 21 września 1994 r., XVII

Amr 21/04 (Wokanda 1995, nr 7, s. 55) i w wyrokach Sądu Najwyższego: z dnia

29 maja 2001 r., I CKN 1217/98, OSNC 2002, Nr 1, poz. 13) oraz z dnia 22 lutego

1994 r., I CRN 238/93 (OSNCP 1994, nr 10, poz. 198). Odwołując się do

wskazanych wyżej orzeczeń pełnomocnik powoda ad. 1 wywodzi, że pojęcie

interesu publicznego rozumiane jest wąsko; interes publiczny powinien być

szczególnie

starannie

badany

w

przypadku,

gdy

praktyka

ma

dotyczyć

indywidualnych przedsiębiorców; celem ustawy antymonopolowej jest ochrona

interesów

uczestników

obrotu

gospodarczego

przez

zakazanymi

ustawie

praktykami przedsiębiorców. Natomiast w wyrokach wydanych w niniejszej sprawie

przez Sądy obu instancji pojęcie interesu publicznego zinterpretowano w taki

sposób, że objęło ono ochroną przewidzianą w art. 1 ust. 1 ustawy

przedsiębiorców, którzy w świetle powołanych wyżej orzeczeń winni dochodzić

swoich roszczeń przed sądami powszechnymi, co oznacza utożsamianie interesu

publicznego z interesem grupy posiadaczy samochodów posiadających miękkie

gniazda zaworów. Zdaniem pełnomocnika powoda ad. 1 nie można zaś traktować

interesu publicznego jako sumy indywidualnych interesów konsumentów.

Drugie ze wskazanych przez pełnomocnika powoda ad. 1 zagadnień

prawnych dotyczy kryteriów pozwalających na zastosowanie wymienionych w art. 7

ustawy przesłanek klauzuli rozsądku. Konkretyzując ogólnie sformułowane

zagadnienie prawne pełnomocnik powoda ad. 1 przyjął, że wypowiedzi Sądu

Najwyższego wymaga wyjaśnienie następujących wątpliwości związanych ze

stosowaniem art. 7: 1) czy przesłanka przyczynienia się do polepszenia produkcji,

dystrybucji towarów lub do postępu technicznego lub gospodarczego jest spełniona

w sytuacji, kiedy konsumenci w miejsce dotychczas oferowanego im do sprzedaży

produktu otrzymali nowocześniejszy, udoskonalony produkt posiadający taki sam

skład chemiczny, takie samo zastosowanie, podobną choć nie identyczną ceną, a

jedyna różnica pomiędzy nimi sprowadza się do sposobu ich aplikacji; 2) czy

uciążliwość

w

samodzielnym

skomponowaniu

mieszanki

paliwowej

przez

konsumenta jest okolicznością na tyle istotną, że nie równoważy przyczynienia się

dzięki tak dokonanej zmianie polepszenia produkcji, dystrybucji towarów, postępu

technicznego lub gospodarczego; 3) czy model przeciętnego konsumenta przyjęty

zarówno na gruncie polskiego jak i wspólnotowego prawa konkurencji jest

okolicznością, która może mieć znaczenie przy badaniu kwestii uciążliwości danej

praktyki; 4) czy przesłanka zapewnienia nabywcom towarów lub ich użytkownikom

odpowiedniej części wynikających z tych ulepszeń lub postępu korzyści jest

spełniona w sytuacji, gdy na skutek zmiany systemu dystrybucji nastąpi obniżenie

kosztów sprzedaży pozostałych paliw silnikowych poprzez zwolnienie objętości

zbiorników, w których była przechowywana benzyna U95 i dzięki temu konsument

odnosi podstawową korzyść z tego, że w dalszym ciągu może zaopatrywać się

w paliwo przeznaczone do samochodów wyposażonych w utwardzane gniazda

zawodów tyle, że nie musi płacić wyższej ceny, która w przypadku benzyny U95

byłaby nieuchronna z uwagi na wysokie koszty wiążące się z jej wytworzeniem

i magazynowaniem;

5)

czy

przesłanka

nienakładania

na

przedsiębiorstwa

uczestniczące w porozumienie ograniczeń, które nie są niezbędne do osiągnięcia

ww. celów jest spełniona w sytuacji, kiedy zmiana sposobu dystrybucji mająca silne

podłoże ekonomiczne, a która podyktowana jest wyborem pomiędzy jednostronnym

wycofaniem się z konfekcjonowania i sprzedaży benzyny U95 bez poinformowania

o tym swoich odbiorców a poinformowaniem odbiorców o zamieni sposobu

dystrybucji paliwa, jest spełniona w przypadku wyboru drugiej opcji; 6) czy

przesłanka niestwarzania przedsiębiorcom możliwości wyeliminowania konkurencji

na rynku jest spełniona w sytuacji gdy inni producenci paliw obecni w Polsce mają

potencjalną możliwość wejścia w niszę rynkową pozostawiona po wycofaniu się

z konfekcjonowania benzyny U95 dwóch największych jej producentów i czy można

mówić o niespełnieniu ww. przesłanki jedynie na tej podstawie, że dwaj najwięksi

przedsiębiorcy konfekcjonujący benzynę U95 w Polsce zaprzestali jej dostaw na

rynek z przyczyn ekonomicznych?

Powód ad. 2 również zaskarżył powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego

w całości skargą kasacyjną. Wnosząc o przyjęcie jej do rozpoznania pełnomocnik

powoda ad. 2 podnosi, że w sprawie występują trzy istotne zagadnienie prawne.

Pierwsze z nich dotyczy pojęcia interesu publicznego w świetle art. 1 ust. 1

ustawy, a konkretnie tego, czy interes publiczny powinien być rozumiany ściśle jako

interes szerszego kręgu odbiorców, czy też jako interes jednostki lub wąskiej grupy

jednostek, zaś wystarczającą przesłanką do podjęcia działań przez Prezesa Urzędu

może być stwierdzenie, że działanie przedsiębiorców stworzyło potencjalną

możliwość naruszenia zjawiska konkurencji rynkowej, nawet gdy do naruszenia

faktycznie nie doszło. Wykazując potrzebę rozstrzygnięcia pierwszego ze

sformułowanych zagadnień prawnych pełnomocnik powoda ad. 2 argumentuje, że

sądy rozpoznające niniejszą sprawę stanęły na stanowisku, że interes publiczny

z art. 1 ust. 1 ustawy należy utożsamić z interesem jednostkowym obejmującym

wąską grupę posiadaczy samochodów z miękkimi gniazdami zaworów. Wyrażony

przez oba sądy pogląd pozostaje więc w sprzeczności z dominującym w

orzecznictwie stanowiskiem, zgodnie z którym interes publiczny nie może być

utożsamiany z prywatnoprawnym interesem przedsiębiorcy i konsumenta, zaś

naruszenie interesu publicznoprawnego ma miejsce wówczas, gdy skutkami

działań dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku. Pełnomocnik powoda ad. 2

podnosi również, że w orzecznictwie funkcjonuje pogląd odmienny, wedle którego

każde działanie wymierzone w mechanizm konkurencji godzi w interes publiczny

(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III SK 40/07), w związku

z czym okoliczność, że działania te kierowane są przeciwko niewielkiej liczbie

przedsiębiorców lub konsumentów nie ma znaczenia (wyrok SOKiK z dnia

16 listopada 2005 r., XVII Ama 97/04, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego

2004 r., III SK 1/04). W ocenie pełnomocnika powoda ad. 2 właściwa jest zaś

pierwsza z przedstawionych linii orzecznictwa, opierająca się na rozumieniu

interesu publicznego jako interesu szerszego kręgu odbiorców. Jedynie bowiem

wówczas może dojść do naruszenia równowagi rynkowej i mechanizmów

gospodarczych, a w konsekwencji do wywołania odczuwalnych, negatywnych

skutków na określonym rynku. Zdaniem pełnomocnika powoda ad. 2 przepis art. 1

ustawy winien być interpretowany ściśle z uwagi na wymogi wynikające z art. 22

Konstytucji RP (z odwołaniem do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 lipca

2008 r., K 46/07). Wbrew powyższej zasadzie wyroki Sądu Apelacyjnego oraz Sądu

Okręgowego w niniejszej sprawie zostały oparte na rozszerzającej wykładni pojęcia

interesu publicznego, ponieważ za wystarczającą przesłankę wszczęcia i

prowadzenia przez Prezesa Urzędu postępowania uznały potencjalne naruszenie

interesu wąskiej grupy posiadaczy samochodów z miękkimi gniazdami zaworów, do

którego w istocie nigdy nie doszło.

Drugie zagadnienie prawne dotyczy ustalania kryteriów pozwalających na

zastosowanie wymienionych w art. 7 ustawy przesłanek klauzuli rozsądku. W tym

zakresie pełnomocnik powoda ad. 2 wskazał na potrzebę prawidłowej wykładni

przesłanek zastosowania art. 7 w związku z art. 11 ust. 2 ustawy. Uzasadniając

potrzebę rozpoznania skargi kasacyjnej podniósł, że w świetle wyroków Sądu

Apelacyjnego oraz Sądu Okręgowego interpretacja kryteriów zastosowania art. 7

ustawy budzi w niniejszej sprawie istotne wątpliwości, ponieważ na tle zebranego w

sprawie materiału dowodowego wskazującego jednoznacznie na prokonkurencyjny

charakter działań powód oba sądy uznały, że korzyści natury gospodarczej

i społecznej, takie jak wzrost produkcji, postęp techniczny, obniżki cen, utrzymanie

poziomu zatrudnienia dają bilans negatywny, to znaczy nie przeważają, ani nawet

nie równoważą stopnia i zakresu ograniczenia konkurencji powstałego na skutek

zawartego porozumienia. Okolicznością przesądzającą zaś o braku efektywności

ekonomicznej jest w ocenie sądów obu instancji rzekoma uciążliwość stosowania

dodatku potasowego. Dlatego zdaniem pełnomocnika powoda ad. 2 konieczne jest

rozstrzygnięcie następujących kwestii: 1) czy w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy

przesłanka przyczynienia się do polepszenia produkcji, dystrybucji towarów lub do

postępu technicznego lub gospodarczego jest spełniona w sytuacji, gdy w zamian

do

dotychczas

oferowany

produkt

konsument

uzyskuje

dostęp

do

nowocześniejszego produktu o takim samym składzie chemicznym i przeznaczeniu,

podobnej cenie, różniącego się od dotychczasowego jedynie sposobem aplikacji,

a także czy konieczność innego sposobu aplikacji produktu, poprzez samodzielne

skomponowanie mieszanki, jest na tyle istotna, że przesądza o braku korzyści

ekonomicznych podjętych przez przedsiębiorców działań; 2) czy przesłanka

dotycząca zapewniania nabywcom towarów lub ich użytkownikom odpowiedniej

części wynikających z tych ulepszeń lub postępu korzyści jest spełniona w sytuacji,

gdy na skutek zmiany systemu dystrybucji nastąpiło obniżenie kosztów sprzedaży

pozostałych paliw silnikowych poprzez zwolnienie objętości zbiorników, w których

była przechowywana benzyna U95, które przyniosło wymierne korzyści finansowe

pozostałym uczestnikom rynku paliwowego zarówno na szczeblu hurtowym jak

i detalicznym; 3) czy przesłanka dotycząca nienakładania na przedsiębiorstwa

uczestniczące w porozumienie ograniczeń, które nie są niezbędne do osiągniecia

wskazanych celów jest spełniona w sytuacji, gdy przedsiębiorstwo informuje

odbiorców, w tym konkurentów, o zmianie sposobu dystrybucji paliwa w miejsce

podjęcia decyzji jednostronnej i nieujawnionej kontrahentom, co mogłoby być

uznane za przejaw nadużycia pozycji dominującej; 4) czy przesłanka odnosząca się

do niestwarzania przedsiębiorcom możliwości wyeliminowania konkurencji na rynku

jest spełniona w sytuacji, gdy inni producenci paliw na rynku mają potencjalną

możliwość wejścia w niszę rynkową pozostawioną po wycofaniu się z produkcji

benzyny U95 dwóch największych jej producentów oraz czy sam fakt zaprzestania

produkcji określonego towaru z przyczyn ekonomicznych przez dwa wiodące na

tym rynku podmioty przesądza o wyeliminowaniu konkurencji.

Trzecie zagadnienie podniesione w skardze kasacyjnej powoda ad. 2 odnosi

się

do

kwestii

dopuszczalności

odmiennego

sformułowania

zarzutów

w

postanowieniu o wszczęciu postępowania antymonopolowego i w decyzji kończącej

postępowanie w świetle art. 10 i 11 w związku z art. 80 ustawy postulujących prawo

strony co do ochrony jej praw i czynnego udziału w postępowaniu oraz art. 66

ustawy nakazującego objąć decyzją jedynie te zarzuty, do których strona mogła się

ustosunkować. W odniesieniu do trzeciego zagadnienia prawnego pełnomocnik

powoda ad. 2 podniósł, że Prezes Urzędu w postanowieniu o wszczęciu

postępowania z dnia 21 marca 2003 r. wskazał na podejrzenie zawarcia przez

powodów ad. 1 i ad. 2 porozumienia, które wyeliminowało konkurencję na krajowym

rynku sprzedaży benzyny uniwersalnej. Natomiast w zaskarżonej w niniejszej

sprawie decyzji, Prezes Urzędu uznał za zakazaną praktykę zawarcie porozumienia

ograniczającego

konkurencję

polegającego

na

ustaleniu

jednoczesnego

zakończenia produkcji i dystrybucji benzyny uniwersalnej oraz wyłączeniu ryzyka

przejęcia rynku przez konkurenta. Na tym tle pełnomocnik powoda ad. 2 upatruje

występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego art. 66

ustawy i problemu, czy decyzja kończąca postępowanie może odnosić się do

zarzutów, które nie zostały sformułowane w postanowieniu o wszczęciu

postępowania, a strona znając zarzut sformułowany w postanowieniu o wszczęciu

postępowania powinna podjąć obronę w zakresie wszystkich innych potencjalnych

zarzutów mieszczących się teoretycznie w zarzucie głównym, czy też organ

administracji publicznej jako emanacja państwa jest związany postawionym stronie

zarzutem i o ile zarzut ten nie zostanie rozszerzony lub zmieniony w toku

postępowania, nie może oprzeć rozstrzygnięcia na zarzucie odmiennym. Zdaniem

pełnomocnika powoda ad. 2 w postanowieniu o wszczęciu postępowania organ

antymonopolowy musi jasno określić, jakiego rodzaju naruszenia przepisów ustawy

Prezes Urzędu dopatruje się w zachowaniach przedsiębiorców i jaka jest jego

kwalifikacja prawna. Pełnomocnik powoda ad. 2 zwraca uwagę, że art. 5 ust. 1

ustawy stopniuje skalę oddziaływania przedsiębiorców na konkurencję, rozróżniając

między eliminacją konkurencji a jej ograniczeniem lub naruszeniem w inny sposób.

Eliminacja konkurencji jest zaś najdalej idącą postacią oddziaływania zachowania

przedsiębiorcy na konkurencję. Każda z postaci oddziaływania na rynek wymaga

wykazania odmiennych przesłanek prawnych, które z kolei determinują przyjętą

przez uczestnika postępowania linię obrony i argumentację oraz wyznaczają

kierunek postępowania dowodowego.

W odpowiedzi na skargi kasacyjne powodów ad. 1 i ad. 2 Prezes Urzędu

wniósł o wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia przedmiotowych skarg do

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skargi kasacyjne powodów ad. 1 i ad. 2 zostały oparte na art. 398 9 § 1 pkt 1

k.p.c. Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że jeżeli wniosek

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania opiera się na przesłance wymienionej

w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., pełnomocnik skarżącego ma obowiązek przedstawienia

odpowiedniego wywodu. Powinien on być zbliżony w swej treści do tego, jaki jest

przyjęty przy przedstawieniu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na

podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r.,

V

CSK

75/06,

niepublikowane).

Analogicznie

należy

traktować

wymogi

konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach przesłanki

z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zagadnienie prawne musi odpowiadać określonym

wymaganiom, a mianowicie: 1) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą

(postanowienia SN z dnia 13 lipca 2007 r., sygn. akt III CSK 180/07,

niepublikowane), co oznacza że powinno odnosić się do przepisów prawa

znajdujących zastosowanie w sprawie, które objęte są podstawą skargi kasacyjnej

(postanowienie SN z dnia 9 lutego 2011 r., III SK 43/10, niepublikowane); 2) być

przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić Sądowi

Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, nie sprowadzającej się do samej

subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia SN z dnia 5 grudnia

2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179) i 3) dotyczyć zagadnienia budzącego

rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego

konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje problem mający

znaczenie dla rozwoju prawa i praktyki sądowej (postanowienie SN z dnia

25 października 2007 r., sygn. akt V CSK 356/07, niepublikowane). Twierdzenie

o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy,

kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd

Najwyższy lub kiedy istnieją w piśmiennictwie rozbieżne poglądy w tym zakresie,

wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie

(postanowienia SN z dnia 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467, z dnia

12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468). Ponadto zagadnienie powinno

zostać sformułowane z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których powstało

(postanowienia SN z dnia 13 lipca 2007 r., sygn. akt III CSK 180/07; z dnia

10 sierpnia 2010 r., sygn. akt IV CSK 228/10, niepublikowane). Wreszcie,

zagadnieniu prawnemu musi towarzyszyć odpowiedni wywód zawierający należycie

uzasadnioną argumentację, przemawiającą za jego rozstrzygnięciem w określony

sposób oraz wykazującą wadliwość sposobu rozwiązania przedmiotowego

zagadnienia w zaskarżonym orzeczeniu (postanowienie SN z dnia 9 lutego 2011 r.,

III SK 41/10, niepublikowane).

Odnosząc

powyższe

założenia

co

do

wymogów

konstrukcyjnych

i merytorycznych, jakim powinien odpowiadać wniosek o przyjęcie do rozpoznania

skargi kasacyjnej oparty na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. i jego uzasadnienie,

do skargi kasacyjnej powoda ad. 1, Sąd Najwyższy stwierdza, że sformułowany

w skardze

kasacyjnej

problem

dotyczący

interesu

publicznego

nie

jest

zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., ponieważ doczekał

się obszernego orzecznictwa i piśmiennictwa. Jest to więc zagadnienie, które

zostało wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w szczególności w wyroku

z dnia 5 czerwca 2008 r., III SK 40/07 (LEX nr 479320), gdzie skonfrontowano

zarysowane przez pełnomocnika powoda ad. 1 linie orzecznictwa i wyjaśniono, jak

przedmiotowe pojęcie należy rozumieć.

Odnosząc się do problemu dotyczącego kryteriów pozwalających na

zastosowanie wymienionych w art. 7 ustawy przesłanek klauzuli rozsądku, Sąd

Najwyższy stwierdza z kolei, że powyższy problem, w ujęciu zaprezentowanym

w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej powoda ad.

1, nie jest zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. Oderwany

jest bowiem od treści tego przepisu i możliwości jego wykładni. W pierwszej

kolejności Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że powód ad. 1 odwołał się ogólnie do

art. 7 ustawy, podczas gdy przepis ten w ust. 1 określa przesłanki, których

spełnienie uzasadnia wydanie rozporządzenia Rady Ministrów, bądź decyzji

Prezesa Urzędu. W ust. 2 przepis ten określa zaś treść rozporządzeń

wykonawczych. W funkcjonalnym związku z wyartykułowanymi przez skarżącego

zagadnieniami pozostaje wyłącznie art. 7 ust. 1, podczas gdy zagadnienie prawne

odwołuje się do art. 7 ustawy postrzeganego jako całość. W dalszej kolejności Sąd

Najwyższy stwierdza, że zawarte w skardze zagadnienie dotyczące przesłanek tzw.

klauzuli rozsądku zostało sformułowane w taki sposób, że dotyczy ono

zastosowania art. 7 ust. 1 ustawy w okolicznościach faktycznych konkretnej

sprawy, a nie interpretacji tego przepisu pod kątem uniwersalnej wykładni

poszczególnych przesłanek przedmiotowej instytucji prawa ochrony konkurencji.

Wskazuje na to wyliczenie szczegółowych problemów, jakich nastręcza rzekomo

interpretacja art. 7 ust. 1 ustawy, które zostały bezpośrednio powiązane treściowo

ze stanem faktycznym niniejszej sprawy, o czym świadczą powtarzające się

odwołania do produktu objętego zakwestionowanym porozumieniem, czyli benzyny

U95.

Decydujące znaczenie dla odmowy przyjęcia do rozpoznania skargi

kasacyjnej powoda ad. 1 w zakresie drugiego z podniesionych zagadnień prawnych

ma jednak ograniczenie się do samego, hasłowego, wyartykułowania problemów

prawnych dotyczących poszczególnych przesłanek zastosowania art. 7 ust. 1

ustawy. Wyliczeniu zidentyfikowanych przez powoda ad. 1 problemów nie

towarzyszy jakakolwiek argumentacja jurydyczna wykraczająca poza negację

sposobu zastosowania tego przepisu przez sądy pierwszej i drugiej instancji

w okolicznościach niniejszej sprawy. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania w tym zakresie nie zawiera odpowiednio uzasadnionej

propozycji wykładni art. 7 ust. 1. Nie uwzględnia też dotychczasowego dorobku

piśmiennictwa,

z

wyjątkiem

ogólnikowych

odwołań

w

zakresie

nazw

poszczególnych przesłanek tzw. klauzuli rozsądku. Brak stosownego wywodu

w uzasadnieniu

potrzeby

rozstrzygnięcia

zagadnienia

prawnego

wraz

z argumentacją identyfikującą prawidłowy kierunek wykładni powoduje, że skarżący

nie wykazał w wymagany sposób występowania w sprawie przesłanki, o której

mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Skarga kasacyjna powoda ad. 2 nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej

merytorycznego rozpoznania z analogicznych powodów. Powielono w niej oba

zagadnienia podniesione w skardze kasacyjnej powoda ad. 1 i w podobny sposób

skonstruowano wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania.

W zakresie dotyczącym zagadnienia prawnego odnoszącego się do pojęcia

interesu publicznego zważyć należy, że powód ad. 2 odwołał się co prawda do

powołanego wyżej wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III SK

40/07, jednakże w swej argumentacji nie uwzględnił tego, że powyższe orzeczenie

wyjaśniło wątpliwości co do rozumienia i znaczenia tej instytucji dla stosowania

przepisów ustawy, podsumowując dotychczasowe orzecznictwo i rozstrzygając

występujące w nim wątpliwości. Powód ad. 2 poprzestał na samym odwołaniu się

do przedmiotowego wyroku, zaliczając go do grupy orzeczeń reprezentatywnych

dla krytycznie ocenianego przez niego nurtu, nie podważając przy tym w żaden

sposób zaprezentowanej w powołanym orzeczeniu argumentacji. Za skuteczne

zakwestionowanie tez tego wyroku nie można bowiem uważać lakonicznego

powołanie się na konstytucyjną zasadę wolności działalności gospodarczej oraz na

jedno orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z 8 lipca 2008 r., K 46/07),

w sytuacji gdy piśmiennictwo konstytucyjne wyprowadza z ustawy zasadniczej dla

władzy publicznej obowiązek ochrony konkurencji na rynku jako jednego

z fundamentów ustroju gospodarczego Rzeczpospolitej Polskiej.

W zakresie zagadnienia prawnego dotyczącego problematyki tzw. klauzuli

rozsądku, wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej powoda ad. 2 i jego uzasadnienie

dotknięte jest tymi samymi wadami konstrukcyjnymi, jakie stwierdzono powyżej

w odniesieniu do skargi kasacyjnej powoda ad. 1.

Wywód spełniający przedstawione na wstępie wymogi co do konstrukcji

uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania opartej na

przesłance z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nie towarzyszy również trzeciemu

z zagadnień prawnych wyodrębnionych w skardze kasacyjnej powoda ad. 2. W tym

zakresie ogranicza się on bowiem do postawienia pewnych tez, którym towarzyszy

wyjątkowo lakoniczna argumentacja, sprowadzająca się do doprecyzowania

szeroko

zakrojonego

na

wstępie

zagadnienia

prawnego.

Brak

natomiast

wymaganej w orzecznictwie Sądu Najwyższego analizy samego zagadnienia

prawnego wraz z należycie umotywowaną propozycją jego rozstrzygnięcia. Powód

ad. 2 nie odniósł się w ogóle do związków między wpływem zmiany opisu

zarzucanej praktyki w postanowieniu o wszczęciu postępowania oraz w kończącej

to postępowanie decyzji a dyspozycją art. 66 ustawy, problematyki modelu sądowej

kontroli postępowania prowadzonego przez organ antymonopolowy (por. wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt III SK 5/09, OSNP 2011, Nr

9-10, poz. 144), czy chociażby standardów wypracowanych w tym zakresie

w sprawach z zakresu regulacji telekomunikacji (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia

21 września 2010 r., III SK 8/10, LEX 646368 oraz z dnia 14 kwietnia 2010 r. III SK

1/10, LEX 577853).

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c. O kosztach

postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto stosownie do art. 98 § 1 i 3 w związku

z art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 12 ust. 4 pkt 2 w związku z § 13 ust. 3 pkt 3

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego

z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).