III SK 29/08 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 12 lutego 2009 r.

III SK 29/08

Praktykę ograniczającą konkurencję stanowi narzucanie przez podmiot

dominujący ceny skalkulowanej z uwzględnieniem preferencji przyznanej innym kontrahentom (subsydiowanie skrośne), chociażby tak skalkulowana cena

nie była ceną nadmiernie wygórowaną (art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, jednolity tekst: Dz.U. z 2005

r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.).

Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Katarzyna Gonera, Zbigniew Myszka.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego

2009 r. sprawy z odwołania Miasta Gminy N.T. przeciwko Prezesowi Urzędu

Ochrony Konkurencji i Konsumentów z udziałem zainteresowanego P. Przedsiębiorstwa Komunalnego Spółki z o.o. w N.T. o ochronę konkurencji, na skutek skarg kasacyjnych Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz zainteresowanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2007 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w

Warszawie do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania

kasacyjnego.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 30 grudnia 2005 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 9 w związku z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15

grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów uznał za praktykę ograniczającą konkurencję działania Gminy Miasta N.T., polegające na nadużywaniu pozycji

dominującej na lokalnym rynku hurtowego odbioru ścieków z terenu gmin: N.T., B.D.,

P. i S., poprzez bezpośrednie narzucanie P. Przedsiębiorstwu Komunalnemu Sp. z

o.o. w N.T. nieuczciwych, nadmiernie wygórowanych cen za przyjmowanie ścieków

komunalnych z międzygminnych kolektorów kanalizacji sanitarnej ww. gmin do urządzeń kanalizacji sanitarnej Miasta N.T. i ich oczyszczenia w oczyszczalni w N.T., w

następstwie ustalenia przez Miejski Zakład Wodociągów i Kanalizacji w N.T. (zakład

budżetowy Gminy Miasta N.T.) ceny, która zawiera w sobie koszty niezwiązane ze

świadczeniem tych usług na rzecz Wnioskodawcy, tj. koszty oczyszczenia wód infiltracyjnych przedostających się do urządzeń kanalizacyjnych na terenie Miasta N.T.

oraz nakazał zaniechania stosowania ww. praktyki. Prezes UOKiK na podstawie art.

101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nałożył na Gminę

Miasto N.T. karę pieniężną w wysokości 23. 653 zł.

Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2007 r. Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd

Ochrony Konkurencji i Konsumentów po rozpoznaniu odwołania Gminy Miasta N.T.

od powyższej decyzji Prezesa UOKiK zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że

nie stwierdził stosowania przez Gminę Miasto N.T. praktyki ograniczającej konkurencję w postaci nadużywania pozycji dominującej na lokalnym rynku hurtowego odbioru

ścieków z terenu gmin N.T., B.D., P. i S., poprzez bezpośrednie narzucanie P.

Przedsiębiorstwu Komunalnemu Spółce z o. o. w N.T. nieuczciwych, nadmiernie

wygórowanych cen za przyjmowanie ścieków komunalnych z międzygminnych kolektorów kanalizacji sanitarnej Miasta N.T. i ich oczyszczania w oczyszczalni w N.T.

w następstwie ustalania ceny zawierającej koszty oczyszczania wód infiltracyjnych

przedostających się do urządzeń kanalizacyjnych na terenie Miasta Gminy N.T.

Sąd Okręgowy ustalił, że Miejski Zakład Wodociągów i Kanalizacji w N.T.

(MZWiK) jest statio municipii Gminy Miasta N.T. Zakład ten został powołany do realizacji zadań własnych Gminy w zakresie wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych itp. Zadanie w zakresie

oczyszczania ścieków realizowane jest w oczyszczalni znajdującej się w N.T. i stanowiącej własność Gminy Miasta N.T. Oczyszczalnia zbudowana w latach 1993 1995 zaspokaja potrzeby nie tylko miasta N.T., ale także gminy N.T., B.D., P., S.

Wydajność oczyszczalni to 21.000 m3 ścieków sanitarnych na dobę. W 1998 r. po

uruchomieniu oczyszczalni pomiędzy MZWiK a Zarządami 3 Gmin (S., B.D., P.) została zawarta umowa o przejęciu ścieków z międzygminnego kolektora kanalizacji

sanitarnej do miejskiej sieci kanalizacyjnej i oczyszczalni ścieków w N.T. Taką samą

umowę w 2000 r. zawarła Gmina N.T. W powyższych umowach zostały określone

docelowe ilości odprowadzanych ścieków obejmujących także wody infiltracyjne.

Wysokość opłat za 1 m3 miała być ustalana na podstawie kalkulacji kosztów, a

uchwalana przez Radę Miasta N.T. Uchwała taka została podjęta i zatwierdzono taryfę MZWiK. Dostawcy ścieków podzieleni zostali na dwie grupy:- dostawcy ścieków

spoza Gminy Miasta N.T. - 4,79 zł/ m3 ; - dostawcy ścieków z Gminy Miasta N.T. - 3,

06 zł/ m3.

Na skutek zaskarżenia powyższej uchwały - została ona prawomocnie unieważniona. Od 1 stycznia 2005 r. zadania zbiorowego odprowadzania ścieków realizowane przez Gminy wykonuje P. Przedsiębiorstwo Komunalne Spółka z o. o.

(PPK). Przedsiębiorstwo to jest spółką komunalną do, której przystąpiło 11 gmin w

tym gminy: S., P., B.D., N.T. Dostarczane przez PPK ścieki są oczyszczane w

oczyszczalni w N.T. Ze względu na istniejący system kanalizacyjny oczyszczalnia

MZWiK jest aktualnie jedynym miejscem, do którego mogą być odprowadzane ścieki

z tereny Gmin N.T., B.D., P., S. Burmistrz Miasta N.T. zaproponował, aby PPK przejęło zobowiązania Gmin w zakresie odprowadzania ścieków. Na porozumienie takiej

treści PPK nie wyraziło zgody. Strony przystąpiły do negocjacji, które nie doprowadziły do podpisania porozumienia. W tym czasie okoliczne Gminy wypowiedziały łączące je z MZWiK umowy. PPK dostarczał bezumownie ścieki płacąc według wystawionych przez siebie not księgowych z pominięciem (stawka 3,20 zł 1m3 ) faktur wystawianych przez MZWiK. Aktualny system kanalizacyjny na obejmującym spór terenie wygląda następująco: ścieki z nieruchomości zlokalizowanych na terenie Gmin

trafiają do sieci kanalizacyjnych, które eksploatowane są przez PPK. Z sieci tych,

następnie za pośrednictwem kolektorów trafiają do granicy urządzeń kanalizacyjnych

PPK i MZWiK. Na tej granicy zlokalizowane są przepływomierze, które dokonują pomiaru ilości ścieków wpływających z terenu Gmin do sieci kanalizacji miejskiej N.T.

Przepływomierze uwzględniają wszystkie ścieki, jakie dostają się do sieci kanalizacji

w tym także wody infiltracyjne. Ścieki z miasta N.T. trafiają do miejskiej sieci

kanalizacyjnej. W tym są ścieki od dostawców zlokalizowanych na terenie miasta

oraz wody infiltracyjne z terenu miasta. Dodatkowo do sieci tej dostarczane są tzw.

ścieki przemysłowe, za które MZWiK pobiera odrębną opłatę. Ogólną ilość ścieków

mierzy przepływomierz zlokalizowany w oczyszczalni. Wody infiltracyjne zawarte w

ściekach pochodzących z Gmin są wykazywane w przepływomierzach usytuowanych

na granicy PPK i MZWiK, a wody infiltracyjne z terenu miasta N.T. we wskazaniach

przepływomierza zlokalizowanego w oczyszczalni. Zarówno dostawcy z terenu N.T.,

którzy rozliczają się z MZWiK jak i z okolicznych Gmin, które rozliczają się z PPK

opłacają należności według ilości wody im dostarczonej (liczniki), ryczałtowo, na

podstawie przepływomierzy, które nie uwzględniają wód infiltracyjnych.

System umożliwia ustalenie: 1) ogólnej ilości wód wpływających do oczyszczalni w N.T.; 2) ilości ścieków z terenu Gmin łącznie z wodami infiltracyjnymi; 3) ilości ścieków komunalnych (z miasta N.T.) wraz z wodami infiltracyjnymi przez odjęcie

od ogólnej ilości ścieków ilość ścieków wpływających z terenu Gmin.

Dostawcy ścieków z terenu miasta N.T. obciążani są za ścieki według wskazań wodomierza, natomiast Gminy płacą za ścieki według wskazań przepływomierza

usytuowanego na granicy PPK i MZWiK. Wody infiltracyjne wpływają zarówno w

ściekach pochodzących od Gmin, jak z miasta N.T. Całkowity przepływ ścieków

przez oczyszczalnię wynosi około 5.750.000 m3 rocznie, w tym 5.400.000 m3 pochodzi z terenu miasta, a 350.000 m3 z Gmin. Koszty związane z wodami opadowymi dla

PPK ustalono na 6%. Koszty niezwiązane z wodami opadowymi rozdzielono proporcjonalnie do ilości zafakturowanych ścieków i na PPK przypada 16%. Kalkulacja ta

zawiera, według Sądu Okręgowego, uwzględnienie kosztów wód infiltracyjnych w

podziale na miasto N.T. oraz PPK. Koszty związane z wodami opadowymi w 94%

pokrywa miasto, a niezwiązane z tymi wodami w 84%. Według Sądu Okręgowego

nie można uznać, że cena zaproponowana jest nieuczciwa. W przedstawionej kalkulacji koszty związane z odbiorem wód infiltracyjnych w przeliczeniu na m3 są

mniejsze od kosztów ścieków komunalnych. Kalkulacja ta prowadzi do mniejszego

obciążenia miasta kosztami utylizacji tych ścieków od obciążenia kosztami utylizacji

ścieków komunalnych. W podziale kosztów dla PPK udział wód infiltracyjnych do

ogólnej ilości ścieków jest niewielki i w związku z tym nie mają one znaczenia dla

ustalonej ceny, ale też nie wpływają na obniżenie kosztów. Twierdzenie, że ustalona

cena została tak określona, by dla miasta N.T. była najniższa nie jest uprawnione.

Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2007 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelacje wniesione przez zainteresowanego P. Przedsiębiorstwo Komunalne Spółkę z o.o. w N.T. oraz przez pozwanego Prezesa UOKiK.

Według Sądu drugiej instancji nie budzi wątpliwości kwalifikacja Miasta Gminy N.T.

jako przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Rynkiem właściwym - co jest równie niewątpliwe - jest rynek odbioru ścieków pochodzących z terenów Miasta N.T., gminy N.T., B.D., P. i S. Na tym rynku jedynym odbiorcą ścieków jest MZWiK, które podlega Gminie Miastu N.T. Innej możliwości poza dostarczaniem ścieków MZWiK nie ma dla gmin działających przez PPK.

Bezspornie zatem Miasto Gmina N.T. zajmuje pozycję dominującą na rynku hurtowego odbioru ścieków.

Natomiast sporne w sprawie było to, czy pozycja dominująca na rynku właściwym jest przez powoda nadużywana przez narzucanie kontrahentom ceny nieuczciwej lub nadmiernie wygórowanej. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na

Prezesie UOKiK. W toku postępowania administracyjnego Prezes UOKiK przeprowadził własną analizę dotyczącą prowadzonych przez strony negocjacji w zakresie

proponowanych podstaw do uzgodnienia ceny za usługę oczyszczania ścieków i

ustalił, że cena wskazywana przez MZWiK nie wiąże się ściśle z wartością ekonomiczną usługi - oczyszczania ścieków. W szczególności przyjął, że nie można zainteresowanego obciążyć stałymi kosztami utrzymania oczyszczalni, ponieważ wielkość

jej jest zbyt duża, jak na obecne potrzeby. Na etapie projektowania założono zbyt

dużą wielkość ścieków do oczyszczania jak na ilość rzeczywiście odprowadzanych

ścieków. Oczyszczalnia jest własnością Miasta Gminy N.T., zaprojektowano ją w ramach centralnej budowy zbiorników wodnych. Na etapie projektowania założone ilości nie były zgłaszane przez Gminy, te bowiem dopiero w 1996 r., po zakończeniu

budowy wskazywały szacunkowo swoje potrzeby. Nie ma podstaw w ocenie Prezesa

UOKiK do obciążania PPK ponad19% kosztów oczyszczania ścieków w sytuacji, gdy

dostarcza on jedynie 6,5% ścieków.

Według Sądu drugiej instancji dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena

dowodów przedstawionych przez MZWiK oraz Prezesa UOKiK została dokonana w

ramach uprawnień sądu określonych w art. 233 § 1 k.p.c. z rozważeniem twierdzeń

powoda, i zainteresowanego, oraz stanowiska Prezesa UOKiK. i uznaniem. że wiarygodne i trafne są twierdzenia powoda. Podzielając tę ocenę Sąd drugiej instancji

stwierdził że przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym badania porównawcze sprowadzają się do porównania cen usług nieporównywalnych. Nie można bowiem opierać się na średnich w Polsce cenach usług oczyszczania ścieków bez

uwzględnienia specyfiki obszaru, o który chodzi w sprawie Bez szczególnych wiadomości fachowych powszechnie wiadomo, że przeciętna ilość opadów w górach jest

wyższa niż na nizinach. Wobec tego koszt oczyszczenia ścieków zawierających takie

wody na różnym terenie jest inny.

Według Sądu drugiej instancji nie można zgodzić się z zarzutami apelacji, że

obowiązkiem Sądu Okręgowego było ustalenie rzeczywistych kosztów ponoszonych

przez powoda w związku z odbiorem ścieków od zainteresowanego. Skarżący nie

uwzględnili bowiem tego że Sąd nie działa z urzędu w interesie żadnej strony, a jego

obowiązkiem w ramach kontradyktoryjnego procesu jest ocena dowodów przedstawionych przez strony. Do kognicji Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie

należy ocena czy zastosowano równe, jednakowe stawki rozliczeń, ani też, w jakim

procencie zainteresowany został obciążony pewnymi kosztami, należy natomiast

ustalenie czy miała miejsce praktyka antykonkurencyjna (nadużycie pozycji dominującej). Sąd drugiej instancji podzielił ocenę zaskarżonego wyroku, że praktyka taka

nie miała miejsca. Ustalona przez MZWiK cena nie jest nieuczciwa ani też nadmiernie wygórowana. Cena nieuczciwa to cena, która jest nie tylko nieekwiwalentna w

stosunku do proponowanej usługi, ale przede wszystkim to cena ustalona na wysokim poziomie właśnie dlatego, że potencjalna strona umowy nie ma innej możliwości

niż zawarcie umowy na warunkach określonych przez podmiot dominujący. Dla

przyjęcia, że cena jest nieuczciwa konieczne jest wykazanie braku ekwiwalentności

ceny oraz jej nieadekwatności. Cenę zaś nadmierną cechuje przede wszystkim założony przez podmiot dominujący nieuzasadniony zysk. Sąd drugiej instancji podzielił

pogląd wyrażony w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca

2005 r., VI ACa 93/05, w którym wskazano, że: „przy definiowaniu ceny nadmiernie

wygórowanej, w celu wyeliminowania błędów w ocenie, należy posługiwać się dwojakiego rodzaju kryteriami. Pierwsze z nich związane są z analizą kosztową działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Wyróżnia się tu kryteria odnoszące się do: kosztów własnych przedsiębiorcy wynikających z kalkulacji ceny towaru (usługi), wielkości

zysku w cenie jednostkowej, rentowności rozumianej jako stosunek zysku do kosztów własnych. Drugie powstają z porównania cen występujących na rynku właściwym

z cenami potencjalnych konkurentów przedsiębiorcy na innych rynkach (tzw. analiza

porównawcza cen). Jeżeli w wyniku zastosowania ww. kryteriów okaże się, że badana cena istotnie narusza zasadę ekwiwalentności świadczeń kontrahentów, gdyż jest

rażąco zawyżona w stosunku do wartości świadczenia oferowanego przez dominującego na rynku przedsiębiorcę, to należy przyjąć, iż mamy do czynienia z ceną nadmiernie wygórowaną”. Powyższych okoliczności Prezes UOKiK nie wykazał, pomimo

ciążącego na nim obowiązku wynikającego z rozkładu ciężaru dowodu. Przedstawiona analiza była twierdzeniami pozwanego, nie zaś innym dowodem. Sąd analizę tę

uznał za niewystarczającą i w związku z tym niewiarygodną. Wobec tego uznał, że

nie ma podstaw do przyjęcia, że zostały wykazane okoliczności - narzucanie ceny

nieuczciwej, czy nadmiernie wygórowanej.

Według Sądu drugiej instancji nie są zasadne zarzuty apelacji zainteresowanego dotyczące nieuwzględnienia przywoływanych w apelacji wyroków Sądu Administracyjnego, oraz Sądu Apelacyjnego. Dotyczą one bowiem różnych stanów faktycznych i innych dóbr, które zasługują na ochronę.

Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego art. 750 k.c., 487 k.c., 58

k.c. w związku z art. 353 1 k.c., art. 5 k.c. w związku z art. 353 1 k.c., art. 65 § 2 k.c.,

art. 5 k.c. oraz rażącego naruszenia zasad ogólnych dotyczących zobowiązań Sąd

uznał za nieuzasadnione, skoro strony nie łączyła umowa. Strony pozostały w fazie

rokowań, negocjacji, nie mogąc uzgodnić essentialia negotii umowy o świadczenie

usług. Powoływanie się więc na nieważność umowy nieistniejącej, czy też naruszenie zasad współżycia społecznego jest całkowicie chybione.

Nie została naruszona zasada swobody zawierania umów. Pozycja monopolistyczna w swojej istocie jest pozycją silniejszego, jednak nie oznacza to, że powód

mając taką pozycję niejako z definicji narusza chronione prawem dobro innego podmiotu uczestniczącego na rynku.

Oceniając zarzut naruszenia art. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Sąd drugiej instancji stwierdził, że pozycja PPK jest pozycją organizatora i

regulatora działań gmin, którym dostarczana jest woda i odbierane są ścieki. Z

ustawy o zaopatrywaniu w wodę, która wprawdzie nie ma zastosowania do PPK, ale

ma zastosowanie do gmin, które zawarły umowę z PPK wynika, że rada gminy ma

obowiązek uchwalania regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Regulamin ten, po jego uchwaleniu stanowi prawo miejscowe i określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa i odbiorców. Przedsiębiorstwa, które wykonują zadania w

zakresie zaopatrzenia w wodę i odbiór ścieków określają taryfy. Taryfa musi

uwzględniać niezbędne przychody przedsiębiorstwa.

Zarówno powód, który wykonuje zadania własne Miasta Gminy N.T., jak i zainteresowany mają identyczne obowiązki wynikające z zaopatrzenia obsługiwanych

gmin w wodę. Obowiązki te sprowadzają się do zapewnienia odbiorcom usług na

odpowiednim poziomie, zaś przedsiębiorstwu podstawę materialną do działania.

Podstawa materialna do działania to właśnie niezbędne przychody, które składają się

między innymi na ustalenia ceny usługi, dla potrzeb indywidualnego odbiorcy. Wobec

tego, że taryfy podlegają zatwierdzeniu przez radę gminy, a ceny i stawki opłat są

różnicowane m.in. według grup odbiorców, rada może podjąć decyzję o dopłacie dla

jednej wybranych lub wszystkich taryfowych grup odbiorców usług. Rozliczenia, za-

tem pomiędzy powodem a zainteresowanym te okoliczności muszą także uwzględniać.

W kwestii zarzuconej wadliwości alokacji kosztów Sąd Apelacyjny stwierdził,

że oczyszczalnia została zaprojektowana na przyszłość z założeniem odpowiedniego

skanalizowania gmin w znacznie wyższym niż dotychczas procencie. Inwestycja była

finansowana przede wszystkim ze środków Skarbu Państwa, jedynie w małej części

ze środków poszczególnych gmin. Utrzymanie zatem oczyszczalni, służącej określonym gminom musi je obciążać. Ustalenie udziału poszczególnych gmin w kosztach

utrzymania (które stanowią ponad 80% kosztów oczyszczania ścieków - koszty stałe

i koszty niezwiązane z oczyszczaniem wód infiltracyjnych ani ścieków

1.896.000+3.513.000 = 5.409.000 zł: 6.167.000 zł - koszty ponoszone w związku z

oczyszczaniem ścieków = 0,87 - 87%) oczyszczalni rozumianych sensu largo musi

uwzględniać udział odbieranych od PPK ścieków i odpowiadający mu proporcjonalny

udział w kosztach utrzymania. W przeciwnym razie miasto gmina N.T. utrzymując

całość oczyszczalni dotowałaby odbiorców pochodzących z gmin, które obsługuje

zainteresowany. Sąd drugiej instancji podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji,

że nie można uznać za nadmiernie wygórowaną, nieuczciwą cenę, która zakłada

pokrycie kosztów usługi oraz godziwy zysk. Jeśli zważy się na metodologię zastosowaną przez powoda, a zawartą w wyliczeniach przedstawionych w toku postępowania administracyjnego założony przez powoda zysk wynosi 2 %.

Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył w całości skargą kasacyjną

zainteresowany PPK Spółka z o.o. w N.T. Skarga kasacyjna ma dwie podstawy. W

ramach podstawy dotyczącej naruszenia przepisów prawa materialnego zarzucono:

a) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 6 k.c., przez uznanie, że ciężar

dowodu w postępowaniu sądowym spoczywa nie na podmiocie, który złożył odwołanie (pozew), ale na pozwanym (organie administracji), który wydał zaskarżoną decyzję; b) błędną wykładnię art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów i przyjęcie, że cena przedstawiona zainteresowanemu przez Miasto N.T. nie jest narzucona i nadmiernie wygórowana, ponieważ zysk

powoda wynosi 2%, a to w wyniku przyjęcia błędnego założenia o podziale kosztów;

c) błędną wykładnię art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i

w konsekwencji nierozważenie kwestii alokacji kosztów, co doprowadziło do przyjęcia, że działanie powoda nie stanowi narzucania zainteresowanemu ceny nadmiernie

wygórowanej, nieuczciwej i nieekwiwalentnej do zakresu usług powoda i ponoszo-

nych przez niego kosztów usługi świadczonej na rzecz zainteresowanego; d) naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przez uznanie, że kwestia podziału kosztów (alokacja kosztów) nie jest kwestią warunkującą

rozstrzygnięcie przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów sprawy, w wyniku

przyjęcia przez Sąd Apelacyjny, że „zadaniem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie jest ocena czy zastosowano równe, jednakowe stawki rozliczeń, ani też,

w jakim procencie zainteresowany został obciążony pewnymi kosztami”; e) błędną

wykładnię art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegającą na przyjęciu, że powód nie narzucał zainteresowanemu ceny nadmiernie wygórowanej przynoszącej mu nieuzasadnione korzyści, w sytuacji gdy powód de facto obciążał zainteresowanego kwotami, które stanowiły przejaw ceny nadmiernie wygórowanej.

W ramach podstawy mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia

przepisów postępowania zarzucono naruszenie: 1) art. 233 § 1 i art. 328 § 2 k.p.c.,

przez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału i stwierdzenie, że pozwany nie udowodnił stosowania przez powoda Miasto Gminę N.T. praktyk ograniczających konkurencję w postaci nadużywania pozycji dominującej na lokalnym

rynku hurtowego odbioru ścieków przez bezpośrednie narzucanie PPK Spółce z o.o.

w N.T. nieuczciwych, nadmiernie wygórowanych cen za przyjmowanie ścieków komunalnych w następstwie ustalenia ceny zawierającej koszty oczyszczenia wód infiltracyjnych przedostających się do urządzeń kanalizacyjnych na terenie Miasta Gminy

N.T.; 2) art. 328 § 2 k.p.c., przez brak należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia

sprawy, w tym przez błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie; 3) art. 233 § 1 k.p.c., przez uznanie przez Sąd twierdzeń powoda, przy jednoczesnym nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego wskazanego przez powoda;

4) art. 233 § 1 k.p.c., przez nierozważenie dowodów i twierdzeń zainteresowanego

na okoliczność, że przedstawiona przez zainteresowanego alokacja kosztów jest

prawidłowa; 5) art. 232 k.p.c., przez przyjęcie, że powód wskazał dowód na okoliczność prawidłowości przedstawionej metodologii kosztów, a w szczególności możliwości wydzielenia i podziału kosztów na koszty związane z wodami infiltracyjnymi i

koszty niezwiązane z wodami infiltracyjnymi; 6) art. 232 k.p.c., przez niedopuszczenie przez Sąd dowodu z opinii biegłego w sytuacji, gdy dowód ten był wnioskowany

przez zainteresowanego we wniosku o wszczęcie postępowania w postępowaniu

przed Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz przez powoda; 7) art. 227

k.p.c. i niewyjaśnienie w postępowaniu sądowym faktów mających dla sprawy istotne

znaczenie, w szczególności prawidłowości dokonanej przez powoda alokacji kosztów; 8) art. 217 § 1 k.p.c., przez oparcie rozstrzygnięcia Sądu o ustalenia, które nie

były przedmiotem twierdzeń, dowodów i argumentów stron postępowania tj. na kwestiach ubocznych podczas, gdy spór dotyczył metody alokacji kosztów; 9) art. 233 §

1 k.p.c., przez pominięcie istotnej dla rozstrzygnięcia części zebranego w sprawie

materiału - wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7

grudnia 2004 r. [...] oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14

grudnia 2005 r. [...], w którym NSA oddalił kasację powoda (w sprawie niniejszej), jak

również wyroków Sądu Apelacyjnego, Wydziału Cywilnego w Krakowie z dnia 8

marca 2007 r. [...] i wyroku Sądu Apelacyjnego, Wydziału Cywilnego w Krakowie z

dnia 29 marca 2007 r. [...], na podstawie których Sąd Apelacyjny w sprawach z powództwa Gminy B.D. oraz Gminy P. przeciwko Miastu N.T. uznał roszczenia powodowych Gmin za zasadne wobec braku podstaw do ustalenia przez Miasto N.T.

stawki za odbiór ścieków; 10) art. 328 § 2 k.p.c., przez niewskazanie przyczyn, dla

których Sąd odmówił wiarygodności twierdzeniom i dowodom wskazanym przez zainteresowanego, w szczególności przedstawionej przez zainteresowanego metody

alokacji kosztów i niewskazanie przyczyn, dla których Sąd uznał twierdzenia wskazane przez Powoda a dotyczące przedstawionej alokacji kosztów.

W oparciu o powyższe zarzuty zainteresowany wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Ochrony Konkurencji

i Konsumentów z dnia 16 kwietnia 2007 r. w całości i przekazanie sprawy Sądowi

Okręgowemu-Sądowi Ochrony Konkurencji i Konsumentów do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania za wszystkie instancje; względnie

o: - uchylenie zaskarżonych wyroków i orzeczenie co do istoty sprawy, gdyby podstawa naruszenia przepisów postępowania okazała się nieuzasadniona oraz o orzeczenie o kosztach postępowania za wszystkie instancje albo o uchylenie zaskarżonych wyroków i orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenie powództwa (odwołania) w całości i zasądzenie od powoda na rzecz zainteresowanego zwrotu kosztów

postępowania za wszystkie instancje.

Skarga kasacyjna wniesiona przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i

Konsumentów także ma dwie podstawy. W ramach podstawy naruszenia przepisów

prawa materialnego zarzucono: 1) naruszenie art. 6 ust. 1a ustawy z dnia 7 czerwca

2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (jed-

nolity tekst: Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.) w związku z art. 385 k.p.c.,

przez błędną wykładnię i jego niezastosowanie przez uznanie, że powód był zobowiązany do stosowania przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. oraz przepisów

wykonawczych do tej ustawy w zakresie ustalania przychodów; 2) art. 487 § 2 k.c. w

związku z art. 385 k.p.c., przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że do rozliczeń stron mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. i przepisy

wykonawcze dotyczące taryf i ustalenie na tej podstawie, że cena była ekwiwalentna,

z pominięciem art. 487 § 2 k.c., który wprowadza w przypadku umów wzajemnych

obowiązek świadczenia ekwiwalentnego w ten sposób, że świadczenie jednej ze

stron ma być odpowiednikiem świadczenia drugiej; 3) błędną wykładnię i niewłaściwe

zastosowanie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów polegające na przyjęciu, że: a) ceną nadmiernie wygórowaną w

rozumieniu tego przepisu jest wyłącznie cena ustalona przed podmiot dominujący na

rynku na poziomie zakładającym wysoki, nieuzasadniony zysk; b) cena usług dla

zainteresowanego ustalona przez powoda zawierająca niewielki poziom zysku przy

jednoczesnym uwzględnieniu w kalkulacji kosztów oczyszczania wód infiltracyjnych

przedostających się do urządzeń kanalizacyjnych na terenie Miasta N.T., czyli kosztów niezwiązanych ze świadczeniem usług na rzecz zainteresowanego nie jest ani

ceną nieuczciwą, ani cenę nadmiernie wygórowaną.

W ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny

wpływ na wynik sprawy skarga zarzuca naruszenie: 1) art. 236 w związku z art. 227

k.p.c., przez nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez zainteresowanego dowodu z

wyroków: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 grudnia

2004 r. [...], Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2005 r. [...], Sądu

Apelacyjnego w Krakowie z dnia 8 marca 2007 r. [...] oraz z dnia 29 marca 2007 r.

[...] na okoliczność braku podstawy prawnej do ustalania ceny hurtowej ścieków według zasad stosowanych przy ustalaniu cen taryfowych i ekonomicznych ustalenia

przez powoda ceny hurtowej dla zainteresowanego za hurtowy odbiór ścieków w wysokości równej cenie taryfowej, ustalonej na podstawie niezbędnych przychodów

stanowiących podstawę ustalania cen taryfowych dla mieszkańców miasta N.T., co

skutkowało niewyjaśnieniem istotnych okoliczności w sprawie; 2) art. 233 k.p.c. i art.

232 k.p.c. w związku z art. 382 k.p.c., przez niedokonanie własnych ustaleń, niedopuszczenie dowodów wskazanych przez powoda i stronę zainteresowaną w postępowaniu przed SOKiK w sytuacji, gdy Sąd uznał, że materiał dowodowy nie jest wy-

starczający dla stwierdzenia praktyki, a w konsekwencji - niedokonanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego; 3) art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. wobec niedokonania przez Sąd Apelacyjny ustaleń w zakresie stwierdzonej praktyki, tj.

obciążania zainteresowanego kosztami wód infiltracyjnych przedostających się do

urządzeń kanalizacyjnych na terenie Miasta N.T., a ograniczenie się do przyjęcia

ustaleń SOKiK w zakresie kosztów określonych ustawą z dnia 7 czerwca 2001 r.

oraz przepisami wykonawczymi dotyczącymi ustalania taryf oraz wobec pominięcia

niespornej pomiędzy stronami okoliczności, że zainteresowany reguluje na rzecz

powoda dodatkowo koszty za przesył ścieków fragmentem sieci miejskiej N.T. do

oczyszczalni ścieków, więc nierozpoznanie istoty sprawy; 4) art. 386 § 4 k.p.c., przez

nieuchylenie zaskarżonego wyroku SOKIK z dnia 16 kwietnia 2007 r. [...] i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, pomimo nierozpoznania przez Sąd pierwszej instancji istoty sprawy spowodowanej niewyjaśnieniem przez ten Sąd istotnych

okoliczności występujących w sprawie i nieprzeprowadzeniem dowodów wnioskowanych przez strony, tj. wnioskowanego przez powoda dowodu z opinii biegłego na

okoliczność zasadności wysokości ustalonej przez niego stawki ceny za odbiór ścieków oraz wnioskowanego przez zainteresowanego dowodu z wymienionych powyżej

wyroków na okoliczność braku podstawy prawnej do ustalenia ceny hurtowej ścieków

według zasad stosowanych przy ustalaniu cen taryfowych i ekonomicznych ustalenia

przez powoda ceny hurtowej dla zainteresowanego za hurtowy odbiór ścieków w wysokości równej cenie taryfowej, ustalonej na podstawie niezbędnych przychodów

stanowiących podstawę ustalania cen taryfowych dla mieszkańców miasta N.T., co

skutkowało niewyjaśnieniem istotnych okoliczności w niniejszej sprawie.

W oparciu o powyższe zarzuty pozwany Prezes UOKiK wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

drugiej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania za wszystkie instancje,

w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych prawem.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną zainteresowanego strona powodowa Gmina Miasto N.T. wniosła o odrzucenie skargi kasacyjnej; w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku o nieprzyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,

a w przypadku przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania o jej oddalenie oraz o zasądzenie w każdym przypadku kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwanego Prezesa UOKiK strona powodowa wniosła o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wśród przedstawionych w zaskarżonym wyroku założeń są dwa, które nie godzą się ze sobą.

Pierwsze - najzupełniej słuszne - obrazuje cel sprawy, którym było wyjaśnienie

czy Gmina Miasta N.T. zajmująca bezsporną pozycję dominującą na ustalonym

rynku właściwym wykorzystała swą pozycję w niedopuszczalnej praktyce antykonkurencyjnej. Budzi natomiast zastrzeżenia drugie z założeń wyroku, że do kognicji

Sądu nie należała ocena czy zastosowane przez dominanta ceny były równe dla

Miasta N.T. i pozostałych Gmin, jakie były stawki rozliczeń, czy też w jakim procencie

zostały one obciążone tzw. kosztami ogólnymi. Przedmiotem sprawy z zakresu

ochrony konkurencji nie jest oczywiście ustalenie cen stosowanych na rynku właściwym. Nie sposób jednak odnieść się do - immanentnie tkwiących w przedmiocie

sprawy - kwestii stosowania (albo niestosowania) przez dominanta cen nieuczciwych

nadmiernie wygórowanych, jeżeli nie zostają wyjaśnione i nie są poddane ocenie

Sądu przesłanki głównej kwestii spornej. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd drugiej instancji swą zasadniczą ocenę co do braku podstaw do przypisania Gminie Miasta N.T. stosowania cen nieuczciwych lub nadmiernie wygórowanych

oparł po pierwsze na uznaniu, że Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a także reprezentujące interesy sąsiednich Gmin P. Przedsiębiorstwo Komunalne nie wykazali postawionych w decyzji zarzutów, po drugie, że z kolei powód wykazał, iż jego propozycje cenowe w stosunku do zainteresowanego wynikają z kalkulacji zakładającej uzyskanie zysku w wysokości 2%, co - zdaniem Sądu - nie wskazuje

na wykorzystanie pozycji dominującej i narzucenie ceny niewłaściwej (nadmiernie

wygórowanej, nieuczciwej).

Otóż słuszne są zarzuty obu kasacji w zakresie w jakim kwestionują one

wskazany wyżej tok oceny Sądu Apelacyjnego. Zasadza się on bowiem na błędnym

pominięciu, co do zasady sposobu wyliczenia ceny - tego jak są zbudowane jej przesłanki. Abstrahując od oceny kontrowersyjnego problemu kalkulacyjnego ceny, Sąd

nie uzyskał właściwego kryterium weryfikacyjnego. Owe 2% zysku istotnie nie wydaje

się nadmierne, jednakże - co Sąd niesłusznie pomija - zysk taki zostaje przedstawio-

ny jako bilans całej działalności gospodarczej Miejskiego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w N.T. Natomiast problemem sprawy było to, czy struktura ceny jest właściwa, czy jej kalkulacja i ustawienia proporcji nie są krzywdzące dla Gmin reprezentowanych przez zainteresowanego. Cóż stąd - jak zdaje się pytać skarżący - że

MZWiK nie będzie nadmiernie wzbogacony, jeżeli taką pozycję uzyskałby na skutek

preferencji mieszkańców (dostawców ścieków) N.T. kosztem mieszkańców (dostawców ścieków) Gmin sąsiednich.

Centralną kwestią sprawy, tą kwestią która została expressis verbis wyrażona

w decyzji [...] Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 30 grudnia a następnie poddana osądowi Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na

podstawie zarzutów odwołania Gminy Miasta N.T. (powoda) było ustalenie „ceny,

która zawiera w sobie koszty niezwiązane ze świadczeniem tych usług na rzecz

Wnioskodawcy, tj. koszty oczyszczenia wód infiltracyjnych przedostających się do

urządzeń kanalizacyjnych na terenie Miasta N.T.” (ostatnie zdanie pkt I decyzji). Zarzuconą praktykę antykonkurencyjną Prezes UOKi K opierał przede wszystkim - jak

to wynika z uzasadnienia decyzji - na kwalifikowanej niestosowności ceny ustalonej

przez MZWiK na skutek najpierw „sztucznego” podziału kosztów przesyłu i oczyszczania ścieków na koszty związane i koszty niezwiązane z oczyszczaniem wód infiltracyjnych, a następnie nieuzasadnionego ich zróżnicowania przez 25-krotne pomniejszenie kosztów dotyczących wód infiltracyjnych w porównaniu z kosztami pozostałymi. Według Prezesa UOKiK przyjęty przez „dominanta” mechanizm kosztowy

prowadził w konsekwencji do przerzucenia części rzeczywistych kosztów przyjmowania i oczyszczania ścieków ich „dostawców” z terenu Miasta N.T. na PPK (zainteresowanego) reprezentującego interesy „dostawców” z gmin sąsiednich. To ostatnie

ustalenie zostało przedstawione w postaci wniosków z analizy faktów, które nie były

w sprawie zakwestionowane, w szczególności w przedmiocie struktury systemu odbierania, przesyłania i czyszczenia ścieków i struktury ścieków obu wymienionych

wyżej grup dostawców - że ścieki PPK zawierały określoną i wyraźnie mniejszą

część ścieków wód infiltracyjnych. Nie może budzić wątpliwości istotność znaczenia

powyższych okoliczności faktycznych (stanu faktycznego) dla ich kwalifikacji prawnej

(podstawy prawnej) jako praktyki ograniczającej konkurencję w rozumieniu zastosowanych w decyzji Prezesa UOKiK przepisów art.9 i art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z

dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Nadużywanie pozycji

dominującej polegające - według art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy - na bezpośrednim lub

pośrednim narzucaniu nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych,

może wynikać z tzw. subsydiowania skrośnego opisanego już w orzecznictwie. Chodzi o różne postacie praktyki podmiotu dominującego na rynku właściwym narzucania ceny nieuczciwej w tym sensie, że opiera się ona na parametrach kalkulacyjnych

oderwanych od przedmiotu transakcji po to aby pokryć deficyt powstały w związku ze

świadczeniem usług na rzecz innych konsumentów, którym przyznaje się szczególne

preferencje (por. w szczególności wyroki Sądu Antymonopolowego z dnia 9 maja

2001 r. - XVII Ama 76/00 - LEX nr 55986, wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 czerwca 2005 r. XVII Ama 44/04 - LEX nr 166192, wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 25 maja 2004 r., III SK 50/04, OSNP 2005 nr 11, poz. 166). W

uzasadnieniu tego ostatnio wymienionego wyroku Sąd Najwyższy przedstawił wyjaśnienia interpretacyjne nieuczciwej ceny o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o

ochronie konkurencji i konsumentów wskazując, że pojęcie to obejmuje także sytuacje takiego kalkulowania ceny, że przedsiębiorca uwzględnia koszt, który nie został

przez niego poniesiony w związku ze sprzedażą towaru lub świadczeniem, usługi na

rzecz konkretnego kontrahenta, przy czym nie ma znaczenia gdyby się okazało, że w

taki sposób skalkulowana cena nie jest nadmiernie wygórowana. Wystarczy bowiem

jej kwalifikacja w aspekcie nieuczciwości.

Sąd Apelacyjny przyjmując błędne założenie, że nie wymagają rozpatrzenia

kwestie struktury cen ustalonych przez MZWiK w N.T., tej struktury, która została

zakwestionowana w decyzji Prezesa UOKiK - nie rozpoznał zasadniczej kwestii

spornej sprawy. Konsekwencjami błędnego założenia objęte zostały słusznie zakwestionowane w obu skargach kasacyjnych niektóre czynności procesowe dotyczące

wyjaśnienia i oceny (udowodnienia) nadużywania pozycji dominującej Gminy Miasta

N.T. przez narzucenie nieuczciwych cen.

Powyższe stwierdzenia uzasadniają wnioski obu skarg kasacyjnych o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Ponieważ źródłem wadliwości jest nierozpoznanie istotnej kwestii

sprawy, to wydaje się uprawnione przekonanie, że usunięcie błędnego założenia,

spowoduje w konsekwencji odpowiednie dostosowanie czynności procesowych, a

zwłaszcza ocen dowodowych i subsumcyjnych. Przywiązując znaczenie decydujące

do powyższej zasady należy zwrócić uwagę na kilka kwestii szczegółowych, wynikających z zakresu rozpoznanych skarg kasacyjnych.

Zarzuty „procesowe” skarg kasacyjnych pozwalają uchwycić błąd Sądu polegający na uchyleniu się od analizy okoliczności faktycznych, które nieomalże we

wszystkich istotnych aspektach sprawy, nie są sporne. Zamiast oceny faktów dotyczących systemu organizacji odbioru i oczyszczenia ścieków, ich struktury i ilości

oraz mechanizmu ustalania ceny Sąd Apelacyjny zdecydował się błędnie na rozstrzygnięcie spornych kwestii przede wszystkim na zasadzie oceny wiarygodności

stron. Ocena taka nie była właściwa, bo stanowiska procesowe stron nie miały charakteru dowodów, podlegających regułom postępowania i oceny dowodów. Z drugiej

strony pominięte zostały przy budowaniu oceny prawnej wyroku, wyniki sporów rozstrzygniętych we wskazanych w skargach wyrokach Sądów Administracyjnych i Sądu

Apelacyjnego w Krakowie, które pozostają w pewnym związku z przesłankami decyzji Prezesa UOKiK. W szczególności chodzi o ustalenie, które w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie zostało wystarczająco jasno przedstawione, że nie ma podstawy prawnej do oparcia kalkulacji cen dotyczących przedmiotowych relacji powoda

i zainteresowanego na zasadach ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (jednolity tekst: Dz.U. z

2006 r. Nr 121, poz. 858 ze zm.). Rację mają skarżący wskazując na art. 6 ust. 1a tej

ustawy, stosownie do którego do wprowadzenia przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ścieków do urządzeń kanalizacyjnych niebędących w jego posiadaniu stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.

W zakresie procesowych podstaw skarg kasacyjnych nie są usprawiedliwione

zarzuty naruszenia reguł postępowania dowodowego przed Prezesem UOKiK oraz

Sądem pierwszej instancji w tym dotyczące nieuwzględnienia wniosków dowodowych składanych przez stronę przeciwną dla wykazania jej twierdzeń (zarzuty dotyczące art. 233 i art. 232 w związku z art. 382 k.p.c.). Przedmiotem bowiem postępowania kasacyjnego jest wyrok Sądu drugiej instancji i czynności tego Sądu. Nie jest

zaś zrozumiały zarzut nieuwzględnienia wniosków dowodowych strony przeciwnej,

nieuwzględnionych z powodu uznania tezy dowodowej.

Podzielając w zakresie wyżej przedstawionym materialnoprawne zarzuty

skarg kasacyjnych należy zwrócić uwagę na wskazywaną w skargach ocenę prawną

zawartą w uzasadnieniu Sądu pierwszej instancji w tej jego części, która dotyczyła

pominiętych przez Sąd Apelacyjny, a decydujących dla rozstrzygnięcia, aspektów

kalkulacji ceny. Chodzi mianowicie o zauważenie, że „ewentualne działanie

monopolistyczne polega na nieprawidłowym ustaleniu wysokości kosztów wód infil-

tracyjnych w stosunku do kosztów ścieków” bo, „nie ma jednak żadnego uzasadnienia aby przyjmować, że koszty odbioru związane z wodami infiltracyjnymi były 25krotnie niższe niż koszty odbioru ścieków - kierowane za pomocą tych samych urządzeń do tej samej oczyszczalni”.

Z powyższych przyczyn uznając podstawy i wnioski obu skarg kasacyjnych za

usprawiedliwione Sąd Najwyższy orzekł w myśl art. 39815 § 1 k.p.c.