III SK 25/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 25/11

POSTANOWIENIE

Dnia 18 października 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Halina Kiryło

w sprawie z powództwa Polskiej Telefonii Komórkowej C. Spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością w W.

przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej

o nałożenie obowiązków regulacyjnych,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 18 października 2011 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 12 stycznia 2011 r.,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na

rzecz Polskiej Telefonii Komórkowej C. Spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością w W. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych

tytułem

zwrotu

kosztów

zastępstwa

procesowego

w

postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 12 stycznia 2011 r., oddalił apelację

Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (Prezes Urzędu) od wyroku Sądu

Okręgowego z dnia 8 marca 2010 r., w sprawie z odwołania Polskiej Telefonii

Komórkowej C. Sp. z o.o. w W. od decyzji Prezesa Urzędu z dnia 30 września 2008

r. o nałożeniu obowiązków regulacyjnych.

Prezes Urzędu zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną.

Wnosząc o przyjęcie jej do rozpoznania Prezes Urzędu wskazał, że w sprawie

występują cztery istotne zagadnienia prawne: 1) czy w postępowaniu odrębnym w

sprawach z zakresu regulacji telekomunikacji i poczty, badając celowość i legalność

decyzji organu regulacyjnego (Prezesa Urzędu), Sąd Okręgowy bierze pod uwagę

stan rzeczy (stan faktyczny i prawny) z chwili zamknięcia rozprawy, czy też z chwili

wydania zaskarżonej decyzji?; 2) czy w sprawach administracyjnych zakończonych

wydaniem decyzji dotyczącej dostosowania opłat w rozumieniu art. 40 ust. 4 Prawa

telekomunikacyjnego,

w

przypadku

uprawomocnienia

się

wyroku

sądu

powszechnego uchylającego zaskarżoną odwołaniem do Sądu Okręgowego

decyzję, Prezes Urzędu obowiązany jest rozpoznać sprawę ponownie w związku z

przedłożonym przez przedsiębiorcę uzasadnieniem w wysokości opłat ustalonych w

oparciu

o

ponoszone

koszty

w

rozumieniu

art.

ust.

Prawa

telekomunikacyjnego, oraz czy dopuszczalne jest w prowadzonym w dalszym ciągu

postępowaniu ustalenie opłat, po usunięciu uchybień w zakresie postępowania

administracyjnego, czy też wydanie wyroku uchylającego decyzję oznacza

zakończenie

postępowania

administracyjnego?;

3)

czy

przedsiębiorca

telekomunikacyjny wnoszący odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu powołując się

na

uchybienie

postępowania

organu

regulacyjnego

konsultacyjnego

w

polegające

rozumieniu

art.

na

nieprzeprowadzeniu

pkt

1-4

Prawa

telekomunikacyjnego oraz postępowania konsolidacyjnego w rozumieniu art. 18

Prawa telekomunikacyjnego obowiązany jest wykazywać wpływ tego uchybienia na

treść rozstrzygnięcia, czy tez uchybienie takie powinno w każdym przypadku

skutkować uchyleniem decyzji niezależnie od wpływu takiego uchybienia na „istotę”

(meritum) sprawy?; 4) czy przepis art. 4 ust. 1 dyrektywy 2002/21/WE Parlamentu i

Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług

łączności elektronicznej (Dz.Urz.UE. z 2002 r., L 108, s. 33-50, dalej jako dyrektywa

ramowa) w związku z art. 6 dyrektywy ramowej w brzmieniu obowiązującym w

chwili wydania zaskarżonej decyzji oraz w związku z przepisem art. 15 pkt 1-4

Prawa telekomunikacyjnego należy rozumieć w ten sposób, że w sytuacji gdy

krajowy organ regulacyjny nie ogłosił procedur konsultacyjnych i nie opublikował

wyników

postępowania

konsultacyjnego,

zaś

umożliwił

odwołującemu

się

podmiotowi wypowiedzenie się, Sąd rozpoznający odwołanie od takiej decyzji może

zaniechać rozpoznania meritum sprawy poprzestając na stwierdzeniu naruszenia

obowiązku procedury konsultacyjnej?

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Prezes Urzędu, wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,

powołuje się na występowanie w sprawie czterech istotnych zagadnień prawnych,

to jest na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że jeżeli wniosek o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania opiera się na przesłance wymienionej w art. 398 9

§ 1 pkt 1 k.p.c., pełnomocnik skarżącego ma obowiązek przedstawienia

odpowiedniego wywodu, zbliżonego do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawieniu

zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c.

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06,

niepublikowane). Analogicznie należy również traktować wymogi konstrukcyjne

samego zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1

pkt 1 k.p.c., oraz jego związek ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać

rozpoznana przez Sąd Najwyższy.

Oznacza to w praktyce, iż zagadnienie prawne musi odpowiadać określonym

wymaganiom, a mianowicie: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności

mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd

ustaleń (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1996 r., II UR 5/96, OSNP

1997 nr 3, poz. 39 i postanowienie z dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr

52571); 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić

Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, nie sprowadzającej się

do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia

22 października 2002 r., III CZP 64/02 LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r., III

CZP 119/08, LEX nr 478179); 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą

(postanowienia SN z dnia 13 lipca 2007 r., sygn. akt III CSK 180/07; z dnia 4

sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, niepubl; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07,

niepubl; z dnia 26 czerwca 2008 r., I CSK 108/08, niepubl) i 4) dotyczyć

zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości. Istotność

zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje

zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa i praktyki sądowej.

Wymóg ten jest uzasadniony publicznymi celami rozpoznania przez Sąd Najwyższy

skargi kasacyjnej (postanowienie SN z dnia 25 października 2007 r., sygn. akt V

CSK 356/07). Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest

uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze

rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym

zakresie,

wynikające

z

odmiennej

wykładni

przepisów

konstruujących

to

zagadnienie (postanowienia SN z dnia 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr

577467, z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468). Ponadto

zagadnienie powinno zostać sformułowane z przytoczeniem przepisów prawa, na

tle których zagadnienie powstało (postanowienia SN z dnia 13 lipca 2007 r., sygn.

akt III CSK 180/07; z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt IV CSK 228/10).

Odnosząc

powyższe

założenia

co

do

wymogów konstrukcyjnych

i

merytorycznych, jakim powinien odpowiadać wniosek o przyjęcie do rozpoznania

skargi kasacyjnej na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. i jego uzasadnienie do

skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu w niniejszej sprawie wypada stwierdzić, że

pierwsze z podniesionych zagadnień prawnych zostało wadliwie sformułowane.

Zagadnienie o treści „czy w postępowaniu odrębnym w sprawach

z zakresu

regulacji telekomunikacji i poczty, badając celowość i legalność decyzji Prezesa

Urzędu, Sąd Okręgowy bierze pod uwagę stan rzeczy (stan faktyczny i prawny) z

chwili zamknięcia rozprawy, czy też z chwili wydania zaskarżonej decyzji” nie

zawiera bowiem odwołania do żadnego przepisu prawa. Ponadto, rozstrzygnięcie

tego zagadnienia nie ma związku z rozpoznaniem skargi kasacyjnej w niniejszej

sprawie. Zarzuty składające się na podstawę skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu nie

pozostają w żadnym związku z tak zdefiniowanym problemem prawnym. Wreszcie,

zakładając, że zagadnienie to odnosi się do art. 316 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy

wielokrotnie wypowiadał się w tej kwestii (zob. np. wyrok SN z 20 września 2011 r.,

sygn. akt III SK 55/10; wyrok SN z 7 lipca 2011 r., sygn. akt III SK 52/10; wyrok z 17

marca 2010 r., sygn. akt III SK 40/09).

Zdaniem Sądu Najwyższego z analogicznych powodów brak podstaw dla

uznania za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c.

trzeciego z podniesionych przez Prezesa Urzędu problemów prawnych. Z

orzecznictwa Sądu Najwyższego w sprawach z zakresu regulacji telekomunikacji

wynika

bowiem

jednoznacznie,

że

naruszenie

gwarancji

proceduralnych

przewidzianych w przepisach Prawa telekomunikacyjnego skutkuje wadliwością

rozstrzygnięcia Prezesa Urzędu bez względu na wpływ uchybienia na meritum

sprawy (wyroki SN z 30 września 2011 r., sygn. akt III SK 9/11; z 20 września 2011

r., sygn. akt III SK 55/10; z 7 lipca 2011 r., sygn. akt III SK 52/10; z 21 września

2010 r., sygn. akt III SK 8/10; z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SK 1/10).

Drugie ze sformułowanych przez Prezesa Urzędu zagadnień prawnych nie

pozostaje w żadnym funkcjonalnym związku z podstawami skargi kasacyjnej.

Problem dalszego procedowania przez Prezesa Urzędu w przypadku wydania

przez Sądy orzekające w sprawach z zakresu regulacji telekomunikacji wyroków

uchylających jego decyzje nie ma bowiem w okolicznościach faktycznych niniejszej

sprawy żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia o zasadności skargi.

Przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie uzasadnia także ostatnie ze

sformułowanych w sprawie zagadnień prawnych, dotyczące wykładni art. 4 ust. 1 w

związku z art. 6 dyrektywy ramowej. Konstruując przedmiotowe zagadnienie Prezes

Urzędu przyjął założenie, zgodnie z którym przepis ten nakazuje organowi

wyznaczonemu w danym państwie członkowskim do orzekania w sprawach z

odwołania od decyzji krajowego organu regulacyjnego, wydawanie w każdym

przypadku orzeczeń rozstrzygających każdą sprawę merytorycznie. Założenie to

jest oczywiście wadliwe i nie znajduje żadnego oparcia w treści i celach art. 4 ust.

1 dyrektywy ramowej. Z przepisu tego, zatytułowanego „Prawo odwołania się”,

wynika jednoznacznie, iż zamierzeniem prawodawcy unijnego było zobligowanie

państw

członkowskich

do

takiego

ukształtowania

krajowych

procedur

odwoławczych, by kontrola działalności krajowych organów regulacyjnych nie

ograniczała się do samej weryfikacji legalności podejmowanych przez nie decyzji,

ale także obejmowała ten ich aspekt, który dotyczy celowości podejmowanych w

konkretnej sprawie środków regulacyjnych. Treść tego przepisu nie stoi zatem w

żaden sposób na przeszkodzie w dokonywaniu formalnej kontroli decyzji Prezesa

Urzędu i uchyleniu jej w przypadku stwierdzenia uchybień proceduralnych przez

Sąd orzekający w sprawie z zakresu regulacji telekomunikacji. Przepisy prawa

polskiego wdrażające dyspozycję art. 4 ust. 1 dyrektywy ramowej, zawarte w

Prawie telekomunikacyjnym oraz kodeksie postępowania cywilnego, prawidłowo –

mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy i treść uzasadnienia wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania - realizują wynikający z prawa unijnego

obowiązek odpowiedniego ukształtowania krajowych środków odwoławczych. Nie

zachodzi zatem potrzeba dokonywania ich prounijnej wykładni, jako że nie są

sprzeczne z art. 4 ust. 1 dyrektywy ramowej. Kierując się zaś doktryną acte clair,

Sąd Najwyższy stwierdza, iż nie zachodzi potrzeba skierowania pytania

prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości, gdyż treść art. 4 ust. 1 dyrektywy

ramowej nie budzi – w kontekście sformułowanego w skardze zagadnienia

prawnego – wątpliwości interpretacyjnych uzasadniających odwołanie się do

procedury z art. 267 TFUE.

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c. O kosztach

postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto stosownie do art. 98 § 1 i 3 w związku z

art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 12 ust. 4 pkt 2 w związku z § 13 ust. 3 pkt 3

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z

urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).