III SK 24/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 24/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 listopada 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Halina Kiryło

SSN Andrzej Wróbel (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa PGE Zespołu Elektrowni […]

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

o wydanie świadectwa pochodzenia,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 listopada 2010 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie

z dnia 13 października 2009 r.,

1. oddala skargę kasacyjną,

2. zasądza

Energetyki

na

siedemdziesiąt)

kasacyjnego.

od

pozwanego

rzecz

zł

Prezesa

powoda

tytułem

zwrotu

Urzędu

Regulacji

(dwieście

kwotę

kosztów

postępowania

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 8 lutego 2009 r. umorzył

przedsiębiorstwu Zespół Elektrowni […] (obecnie PGE Zespół Elektrowni D. S.A.,

dalej jako powódka) świadectwo pochodzenia energii dla energii wytworzonej w

okresie od 1 lipca 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. bez zaliczenia wymienionej w

przedmiotowym świadectwie ilości energii wytworzonej w kogeneracji na poczet

wypełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa

energetycznego.

Powódka zaskarżyła powyższą decyzję w całości odwołaniem.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

wyrokiem z dnia 14 listopada 2008 r. uchylił decyzję Prezesa Urzędu, przyjmując że

9a ust. 8e Prawa energetycznego, który wszedł w życie w dniu 4 sierpnia 2007 r.

wyłącza zastosowanie w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy przepis art.

9a ust. 8d Prawa energetycznego. Sąd Okręgowy nie uznał za uzasadnione

stanowiska Prezesa Urzędu, zgodnie z którym wydanie świadectwa pochodzenia

energii dla powódki prowadziłoby do jej nieuzasadnionego uprzywilejowania

względem innych podmiotów i naruszenia zakazu kumulowania pomocy publicznej,

ponieważ Prezes Urzędu nie wskazał norm, z którymi przepis art. 9a ust. 8e Prawa

energetycznego byłby sprzeczny, a jego twierdzenia w tym zakresie są gołosłowne.

Prezes Urzędu zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w całości apelacją,

zarzucając naruszenie art. 9a ust. 8d i 8e Prawa energetycznego poprzez błędną

wykładnię.

Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z 13 października 2009 r., oddalił

apelację Prezesa Urzędu. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że

Prezes Urzędu bezzasadnie zastosował w odniesieniu do energii wytworzonej w

okresie od 4 sierpnia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. przepis art. 9a ust. 8d Prawa

energetycznego. Umorzone świadectwo pochodzenia energii dotyczyło energii

wytworzonej w jednostce kogeneracji, zaś powód jest wytwórcą energii, o którym

mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z 29 czerwca 2007 r. Wprowadzony do Prawa

energetycznego na mocy ustawy z 29 czerwca 2007 r. przepis art. 9a ust. 8e

wyłącza zastosowanie art. 9a ust. 8d w odniesieniu do wytwórców energii w

rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy z 29 czerwca 2007 r. Zdaniem Sądu Apelacyjnego

prawidłowe zastosowanie art. 9a ust. 8e Prawa energetycznego prowadzi do

uznania, że umorzenie świadectwa pochodzenia dla energii wytworzonej w

jednostce kogeneracji należącej do powódki w okresie od 4 sierpnia do 31 grudnia

2007 r. stanowi wypełnienie obowiązku z art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa

energetycznego.

Prezes Urzędu zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości i

wniósł o jego uchylenie, podnosząc zarzut naruszenia art. 9a ust. 8e w związku z

ust. 8d Prawa energetycznego poprzez jego zastosowanie prowadzące do

naruszenia art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, gdyż na skutek wyroku Sądu

Apelacyjnego Prezes Urzędu wydałby świadectwo z kogeneracji inkorporujące

prawa majątkowe, o których mowa w art. 9m ust. 1 pkt 1 w związku z art. 9e ust. 6

Prawa energetycznego, w sytuacji gdy powódka jest już beneficjentem pomocy

publicznej w postaci długoterminowej umowy sprzedaży mocy i energii elektrycznej,

o której mowa w ustawie z 29 czerwca 2007 r., zaś praw tych pozbawione są

przedsiębiorstwa, które nie zostały objęte przepisami tej ustawy oraz naruszenie

art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie w sprawie, a także art.

3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym oraz art. 193 Konstytucji RP poprzez

niezastosowanie.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

1. Skarga kasacyjna Prezesa Urzędu nie ma uzasadnionych podstaw.

2. Sąd Najwyższy w obecnym składzie w pełni podziela zapatrywania prawne

wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2010 r., sygn. akt

III SK 6/10 (niepublikowany), zgodnie z którymi skutkiem wejścia w życie art.

9a ust. 8e Prawa energetycznego jest konieczność wydania przez Prezesa

Urzędu świadectwa pochodzenia energii z kogeneracji dla podmiotu

objętego zakresem zastosowania powołanego powyżej przepisu i umorzenia

przedmiotowego świadectwa z zaliczeniem na poczet wykonania przez to

przedsiębiorstwo energetyczne obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8

pkt 1 Prawa energetycznego.

3. Zgodnie z art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa energetycznego, przedsiębiorstwa

energetyczne zajmujące się wytwarzaniem energii elektrycznej i sprzedające

tę energię odbiorcom końcowym oraz przedsiębiorstwa zajmujące się

obrotem energią elektryczną i sprzedające tę energię odbiorcom końcowym,

zobowiązane są uzyskać i przedstawić do umorzenia Prezesowi Urzędu

świadectwa

pochodzenia

z kogeneracji. Świadectwa

takie

uzyskuje

pierwotnie wytwórca energii z kogeneracji. Otrzymane świadectwo może

przedstawić Prezesowi Urzędu do umorzenia celem zaliczenia na poczet

wykonania przez niego obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 pkt 1

Prawa energetycznego albo sprzedać na odpowiednim rynku giełdowym. W

tym

ostatnim

przypadku

inne

przedsiębiorstwo

energetyczne

może

przedstawić Prezesowi Urzędu do umorzenia świadectwo pochodzenia

energii z kogeneracji celem zaliczenia na poczet wykonania obowiązku, o

którym mowa w art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa energetycznego.

4. Stosownie do art. 9a ust. 8d Prawa energetycznego, na poczet wypełnienie

powyższego

obowiązku

nie

zalicza

się

świadectw

pochodzenia

z

kogeneracji, które zostały uzyskane dla energii elektrycznej wytworzonej w

jednostce kogeneracji w okresie, gdy wyższy koszt wytworzenia takiej

energii był uwzględniony w taryfach przedsiębiorstw zajmujących się

przesyłem energii lub jej dystrybucją. Jednakże dodany na mocy ustawy z 29

czerwca 2007 r. przepis art. 9a ust. 8e Prawa energetycznego wyłącza

zastosowanie przepisu art. 9a ust. 8d Prawa energetycznego do świadectw

pochodzenia z kogeneracji uzyskanych przez wytwórców, o których mowa w

art. 2 pkt 7 ustawy z 29 czerwca 2007 r.

5. Zdaniem Sądu Najwyższego przepis art. 9a ust. 8e Prawa energetycznego

modyfikuje zakres zastosowania art. 9a ust. 8d Prawa energetycznego w ten

sposób, że przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się wytwarzaniem

energii elektrycznej może zwolnić się z obowiązku, o którym mowa w art. 9a

ust. 8 pkt 1 Prawa energetycznego przedstawiając do umorzenia świadectwo

pochodzenia z kogeneracji, uzyskane dla energii objętej umowami

długoterminowymi. Przepisu art. 9a ust. 8d Prawa energetycznego nie

stosuje się bowiem do przedsiębiorstw, o których mowa w art. 2 pkt 7 ustawy

z 29 czerwca 2007 r., co oznacza, że wytwórcy w rozumieniu tego przepisu

mogą zaliczyć świadectwa pochodzenia na poczet wykonania przez siebie

obowiązku z art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa energetycznego.

6. Taka wykładnia art. 9a ust. 8e Prawa energetycznego nie powoduje

uprzywilejowania przedsiębiorstw energetycznych, do których przepis ten

jest adresowany, kosztem innych wytwórców energii. Uprzywilejowanie

wytwórców energii z kogeneracji objętych umowami długoterminowymi

występuje jedynie wówczas, gdy wytwórcy ci uzyskują przychód ze

sprzedaży świadectw pochodzenia energii z kogeneracji. Brak takiego

uprzywilejowania w sytuacji, gdy świadectwo uzyskane dla określonej ilości

energii, umarzane jest na rzecz wytwórcy tej energii w celu wykonania

ciążącego na nim obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa

energetycznego. Takie umorzenie potwierdza jedynie, że dany wytwórca w

zakresie wynikającym z treści świadectwa, wywiązał się z obowiązku o

którym mowa w powołanym powyżej przepisie. Umorzenie świadectwa

pochodzenia takiej energii, z zaliczeniem jego wykonania na rzecz

przedstawiającego takie świadectwo wytwórcy, jest neutralne z punktu

widzenia funkcjonowania rynku i nie prowadzi do uprzywilejowania wytwórcy

objętego umowami długoterminowymi, kosztem wytwórców nie objętych

takimi umowami.

7. Z powyższego wynika, że wyrok Sądu Apelacyjnego nie narusza art. 9a ust.

8e w związku z ust. 8d Prawa energetycznego, ani nie prowadzi do

uprzywilejowania niektórych wytwórców energii w sposób sprzeczny z art. 32

Konstytucji RP. Tym samym Sąd Apelacyjny nie mógł naruszyć art. 3 ustawy

o Trybunale Konstytucyjnym i art. 193 Konstytucji RP, nie kierując pytania o

zgodność przepisów prawa energetycznego z Konstytucją.

8. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji

wyroku. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 98 w zw. z art. 108 § 1 oraz

art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.