III SK 20/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 20/15

POSTANOWIENIE

Dnia 24 lutego 2016 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dawid Miąsik

w sprawie z powództwa AB B. Sp. z o.o. z siedzibą we W.

przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

przy udziale zainteresowanych: Fabryki Farb i Lakierów w L. i innych, o ochronę

konkurencji i nałożenie kary pieniężnej,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 24 lutego 2016 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 29 grudnia 2014 r.,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 180 (sto

osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny wyrokiem z 29 grudnia 2014 r., oddalił apelację „AB B.” Sp z

o.o. z siedzibą we W. (powód) od wyroku Sądu Okręgowego w W. z 20 grudnia

2012 r.

W zakresie istotnym dla postępowania kasacyjnego, Sąd Apelacyjny uznał

za niezasadny zarzut naruszenia art. 365 § 1 k.p.c. Przepis ten stanowi bowiem, iż

Sąd związany jest sentencją orzeczenia, nie zaś ustaleniami faktycznymi,

motywami, czy poglądami prawnymi wyrażonymi w uzasadnieniach prawomocnych

orzeczeń sądów rejonowych złożonych do akt sprawy. Moc wiążąca orzeczenia

obejmuje jedynie rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego

doprowadziły. Motywy wyroku mogą stanowić konieczne uzupełnienia określające

zakres rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji był związany treścią prawomocnych

wyroków sądów rejonowych tylko w ten sposób, że zobligowany był przyjąć w

swych ustaleniach, że powództwa przedsiębiorców przeciwko Ś. S.A. o ustalenie

zostały uwzględnione, co z kolei obligowało do uznania, że spełnione zostały

przesłanki roszczeń tych przedsiębiorców. Moc wiążąca tych orzeczeń nie rozciąga

się na przedstawione w uzasadnieniu rozważania prawne co do celu zawartych

umów handlowych. Zatem ustalenia sądów we wskazanych wyrokach nie miały

wpływu na ocenę zawarcia porozumień antykonkurencyjnych, co było przedmiotem

badania w tej sprawie. Związanie oceną prawną jest wyjątkiem od zasady

samodzielnego orzekania. Należy także zwrócić uwagę na fakt, iż moc wiążąca

prawomocnego wyroku w rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c. jest ściśle związana z art.

366 k.p.c., który przymiot powagi rzeczy osądzonej odnosi tylko do tego, co w

związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko

między tymi samymi stronami. W trakcie dokonywania samodzielnych ustaleń Sąd

nie może pominąć stanowiska zajętego w innej sprawie, w której stan faktyczny był

konstruowany na podstawie tego samego zdarzenia. Sąd Okręgowy zauważył to

stanowisko i wyciągnął z niego odpowiednie wnioski. Uznał bowiem, że dokonana

przez sądy rejonowe w sprawie o ustalenie ocena celu zawartych umów

handlowych nie wiąże go w sprawie niniejszej.

Powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w całości.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 1 uokik oraz art. 111

i art. 106 ust. 1 pkt 1 uokik oraz naruszenia art. 365 § 1 k.p.c., art. 6 ust. 1 EKPC,

art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 47931a k.p.c.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powód powołał się na

potrzebę rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, czy prawomocny wyrok Sądu

wydany na podstawie art. 189 k.p.c. ustalający, że zgodnie z zamiarem stron celem

umów handlowych nie było wprowadzenie po jednej ze stron obowiązku

dokonywania sprzedaży towarów wiąże Prezesa UOKiK i sądy orzekające w

sprawie z odwołania od decyzji Prezesa UOKiK w przedmiocie praktyki

ograniczającej konkurencję i nałożenia kary pieniężnej? Ponadto, powód powołał

się na potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości, tj. art. 50 i

111 uokik w kwestii, czy fakt prowadzenia przez Prezesa Urzędu postępowania, w

wyniku którego Prezes Urzędu otrzymuje wzór umowy handlowej i nie podejmuje

żadnych negatywnych rozstrzygnięć względem badanego przedsiębiorcy powoduje

względem tego przedsiębiorcy, w przypadku późniejszego jego ukarania w innym

postępowaniu – uznanie, że względem tego przedsiębiorcy wysokość kary

pieniężnej powinna być preferencyjna, uwzględniająca fakt zaufania względem

Prezesa UOKiK co do braku dokonania naruszeń we wcześniejszym okresie.

Prezes Urzędu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o odmowę

przyjęcia jej do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego,

w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga kasacyjna powoda nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej

merytorycznego rozpoznania.

Sąd Najwyższy wielokrotnie w swoim orzecznictwie zaznaczał, że w

przypadku powołania się skarżącego na występowanie w sprawie istotnego

zagadnienia prawnego, jest on zobowiązany do wywiedzenie i uzasadnienie

występującego w sprawie problemu w sposób zbliżony do tego, jaki przewidziany

jest przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na

podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienia Sądu Najwyższego z postanowienie Sądu

Najwyższego z 28 maja 2015 r., III SK 5/15; z 27 października 2015 r., III SK

10/15). Zagadnienie prawne sformułowane w sposób ogólnikowy, ograniczone

jedynie do postawienia pytania, bez odniesienia się do problemów interpretacyjnych

przepisu nie spełnia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. (postanowienia

Sądu Najwyższego z 27 października 2015 r., III SK 10/15; z 15 września 2015 r.,

III SK 4/15; z 25 lutego 2008 r., I UK 332/07 i z 21 maja 2008 r., I UK 11/08).

W

niniejszej

sprawie

zagadnienie

prawne

nie

zostało

prawidłowo

sformułowane ani uzasadnione. W podstawach skargi powód zarzucił naruszenie

innego przepisu (art. 365 § 1 k.p.c.), niż w sformułowanym zagadnieniu prawnym

(art. 189 k.p.c.). Ponadto uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania pozbawione jest stosownego wywodu jurydycznego. Biorąc zaś pod

uwagę rolę Sądu Najwyższego, jaką jest działanie w interesie powszechnym oraz

ochrona obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania i

ujednolicanie praktyki stosowania prawa pozytywnego stwierdzić należy, że nie

każde sformułowane przez skarżącego zagadnienie prawne jest warte tego, aby je

rozpoznać w postępowaniu kasacyjnym. Na taką kwalifikację zasługuje tylko taki

problem, którego rozstrzygnięcie przy wykorzystaniu dotychczasowego dorobku

orzeczniczego Sądu Najwyższego nie jest możliwe, bądź jest wątpliwe lub prowadzi

do rozbieżnych ocen. Sąd Najwyższy w obecnym składzie w pełni podziela

argumentację przedstawioną w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Odnosząc się do drugiego zagadnienia prawnego, które skarżący wywodzi z

potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości, Sąd Najwyższy

uznaje, że nie ma publicznoprawnej potrzeby jego rozstrzygania, ponieważ w

kwestii znaczenia działań Prezesa Urzędu podejmowanych we wcześniejszych

postępowaniach wyjaśniających dla korzystania z kompetencji do nakładania kar

pieniężnych i ustalania ich wysokości Sąd Najwyższy wypowiedział się już

chociażby w wyroku z 20 maja 2015 r., III SK 53/14.

Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania.