III SK 19/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 19/13

POSTANOWIENIE

Dnia 5 grudnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Staryk

w sprawie z powództwa PGE Dystrybucja Spółki Akcyjnej w L.

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

z udziałem zainteresowanej E.-B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P.

o zawarcie umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 5 grudnia 2013 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony zainteresowanej od wyroku Sądu Apelacyjnego

w W.

z dnia 7 września 2012 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w W. wyrokiem z dnia 7 września 2012 r., wydanym po

uchyleniu wcześniejszego wyroku tego Sądu przez Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia

11 kwietnia 2012 r., III SK 33/11, zmienił wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 23

marca 2010 r., w ten sposób, że uchylił decyzję Prezesa Urzędu Regulacji

Energetyki z dnia 16 kwietnia 2009 r., mocą której Prezes Urzędu rozstrzygnął spór

dotyczący odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej

przez PGE Dystrybucja B. Sp. z o.o. (obecnie PGE Dystrybucja S.A. w L.) farmy

wiatrowej D. należącej do E.-B. Sp. z o.o. (zainteresowany).

Zainteresowany zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powód powołał się na

występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych wskazując następujące

problemy: 1) jaki jest charakter prawny dokumentu wydawanego na podstawie par.

7 i 8 rozporządzenia systemowego pt. warunki przyłączenia do sieci i jakie są skutki

prawne wydania tego rodzaju oświadczenia woli przedsiębiorstwa energetycznego

złożonego w procesie przyłączania wytwórcy energii elektrycznej do sieci

elektroenergetycznej i wykazywania spełnienia przesłanek istnienia obowiązku

przyłączenia do sieci, czyli istnienia technicznych i ekonomicznych warunków

przyłączenia, w szczególności w związku z zarzutami odwołania powoda konieczne

jest stwierdzenie, czy jest dopuszczalne zgłaszanie przez przedsiębiorstwo

energetyczne dowodów na okoliczność zaprzeczenia i podważenia osnowy

wydanych przez siebie warunków przyłączenia, które mają status analogiczny jak

przyznanie przez przedsiębiorstwo energetyczne okoliczności faktycznej w

rozumieniu art. 229 k.p.c.; 2) czy plan rozwoju przedsiębiorstwa energetycznego

określany w trybie art. 16 Prawa energetycznego, a jeżeli tak, to w jakim zakresie,

wpływa na obowiązek przyłączenia wytwórcy energii elektrycznej do sieci,

określony w art. 7 ust. 1 Prawa energetycznego?; 3) czy wobec dokonania przez

Sąd Najwyższy wykładni Prawa energetycznego, która wskazuje na konieczność

badania istnienia technicznych i ekonomicznych warunków przyłączenia nie tylko w

oparciu o wydane przez powoda warunki przyłączenia, lecz także w oparciu o inne

dowody, Sąd Apelacyjny w świetle art. 396 20 k.p.c. w związku z art. 233 § 1 k.p.c.

ma prawo zaniechać oceny znajdującej się w akrach sprawy Ekspertyzy 2006 i

znieść swoim wyrokiem całe postępowanie w sprawie, aż do decyzji włącznie, a

także całkowicie pominąć dowód na okoliczność istnienia technicznych i

ekonomicznych warunków przyłączenia w oparciu o inne wydane przez powoda

warunki przyłączenia, zawarte umowy o przyłączenie do sieci oraz zawarte w nich

warunki oddziaływania na sieć?; 4) jak należy rozumieć spełnianie warunków

ekonomicznych przyłączenia, o których mowa w art. 7 ust. 1 Prawa energetycznego

wobec faktu, że zgodnie z art. 45, 46 i 47 Prawa energetycznego przedsiębiorstwa

wytwarzające energię elektryczną nie ponoszą ani kosztów rozwoju i modernizacji

sieci operatorów w procesie przyłączania do sieci, a jedynie koszty rzeczywiste

przyłączenia,

a

koszty

funkcjonowania,

modernizacji

i

rozwoju

sieci

elektroenergetycznych ponoszą, zgodnie z art. 45, 46 i 47 Prawa energetycznego

wyłącznie odbiorcy końcowy energii w opłatach dystrybucyjnych?; 5) czy brak

założeń do planu, lub planu, o których mowa w art. 19 i 20 Prawa energetycznego

na terenie danej gminy należy uznać za przeszkodę do określenia technicznych i

ekonomicznych warunków przyłączenia dla elektrowni wiatrowej, która ma

znajdować się na terenie tej gminy oraz czy plany te mogą być brane pod uwagę

przy określeniu technicznych i ekonomicznych warunków przyłączenia dla

elektrowni wiatrowej?

Dodatkowo powód powołał się na potrzebę wykładni przepisów prawa

budzących poważne wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie, wskazują jako

takowe art. 7 ust. 1 Prawa energetycznego w związku z art. 7 ust. 5, art. 9c ust. 3

pkt 11, art. 19 i 20 Prawa energetycznego oraz § 7 ust. 4 pkt 4, § 8 ust. 3 pkt 1 i § 8

ust. 4, 5, i 6 rozporządzenia systemowego.

Ponadto, powód podnosi, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,

ponieważ Sąd Apelacyjny swoim wyrokiem doprowadził do uchylenia decyzji

Prezesa Urzędu wbrew art. 7 ust. 1 i 5 Prawa energetycznego oraz § 7 ust. 4 pkt 4,

§ 8 ust. 3 pkt 1, § 8 ust. 4, 5 i 6 rozporządzenia systemowego, pomimo że

przesłanki do orzeczenia decyzją umowy między stronami zostały spełnione,

albowiem w dniu wydawania warunków przyłączenia istniały techniczne i

ekonomiczne warunki przyłączenia elektrowni wiatrowej zainteresowanego do sieci

powoda, określone w art. 7 ust. 1 Prawa energetycznego, a żądanie powoda

zapłaty kosztów modernizacji i rozwoju sieci powoda było całkowicie bezprawne.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących

rozbieżności

w

orzecznictwie

sądów,

zachodzi

nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym

wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że

zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie,

a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc

pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi

przez Sąd Najwyższy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie już

wskazywano, że nieprzypadkowo ustawodawca, konstruując wymogi skargi

kasacyjnej, wyodrębnił w art. 3984 k.p.c. obowiązek przytoczenia podstaw

kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2) oraz obowiązek przedstawienia

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia (art. 398 4

§ 2 k.p.c.). Chodzi bowiem o dwa odrębne, konstruktywne elementy skargi

kasacyjnej, które spełniają określone cele i podlegają ocenie Sądu Najwyższego na

różnych etapach rozpoznawania skargi kasacyjnej. Aby uczynić zadość wymogowi

przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego

uzasadnienia

skarżący powinien przedstawić wyodrębniony wywód prawny, w

którym wykaże okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie to powinno przy tym odpowiadać

wskazanym przez skarżącego przesłankom przyjęcia skargi do rozpoznania, które

mają autonomiczny charakter.

Zainteresowany we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

powołał się na trzy przesłanki tzw. przedsądu (występowanie zagadnienia

prawnego, potrzebę wykładni przepisów oraz oczywistą zasadność skargi),

wskazując jednocześnie zasadniczo tą samą podstawę normatywną. Nie można

zaś mówić o występowaniu w sprawie istotnego zagadnienia prawnego i

równocześnie – wykorzystując te same przepisy – powoływać się na występowanie

wątpliwości oraz rozbieżności

interpretacyjnych

w orzecznictwie

sądowym

rodzących potrzebę dokonania wykładni przepisu, bądź oczywistą zasadność

skargi.

Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu Najwyższego w obecnym

składzie, uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej zainteresowanego do

rozpoznania nie zawiera argumentacji, której analiza mogłaby przekonać Sąd

Najwyższy o występowaniu publicznoprawnej potrzeby rozpoznania skargi

kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie.

Odnosząc

się

do

podniesionej

przez

zainteresowanego

potrzeby

rozstrzygnięcia sformułowanych przez powoda zagadnień prawnych należy na

wstępie przypomnieć, że w przypadku powołania się we wniosku o przyjęcie skargi

do rozpoznania na art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. konieczne jest nie tylko sformułowanie

samego zagadnienia, ale także: 1) przedstawienie odpowiedniej argumentacji

wskazującej na różne możliwości rozstrzygnięcia podniesionego problemu

prawnego,

2)

sformułowanie

własnego

stanowiska

przez

skarżącego,

3) wywiedzenie, że określone rozstrzygnięcie problemu prawnego służy interesowi

publicznemu. Wymogi te uzasadnione są publicznymi celami rozpoznania przez

Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z 25

października 2007 r., V CSK 356/07). Prezentowany w uzasadnieniu wywód

potrzeby rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego - powinien być przy tym zbliżony

do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawieniu zagadnienia prawnego przez sąd

odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienia Sądu Najwyższego: z 9

maja 2006 r., V CSK 75/06; z 9 stycznia 2012 r., III UK 59/11, LEX nr 1163963; z

19 października 2012 r., III SK 13/12). Dodatkowo należy mieć na uwadze, że o

występowaniu istotnego zagadnienia prawnego nie można mówić w sytuacji, gdy

dany problem prawny został już rozstrzygnięty w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie wniosku zainteresowanego o przyjęcie skargi kasacyjnej ze

względu na występowanie w sprawie trzech istotnych zagadnień prawnych nie

spełnia zaś powyższych wymogów choćby w minimalnym stopniu, ponieważ nie

zawiera jakiejkolwiek jurydycznej analizy postawionych problemów, wariantów ich

rozwiązania oraz analizy interesu publicznego w wyborze konkretnego ich

rozstrzygnięcia. Ogranicza się tylko do wskazania, że są to problemy wielkiej wagi

oraz że w sądach toczą się dziesiątki analogicznych spraw sądowych.

Odnosząc się do potrzeby dokonania w niniejszej sprawie wykładni

przepisów wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c.),

Sąd Najwyższy stwierdza, że zainteresowany nie wykazał, by w orzecznictwie

Sądów niższych instancji występowały rozbieżności w wykładni powołanych

przepisów. Sąd Najwyższy kolejny raz stwierdza, że sprawy z odwołania od decyzji

Prezesa Urzędu w przedmiocie przyłączenia do sieci cechują się zróżnicowanymi

okolicznościami faktycznymi i ustaleniami poczynionymi w toku postępowania

administracyjnego oraz postępowania sądowego. W konsekwencji ustalenia

poczynione w jednej sprawie mogą uzasadniać przyjęcie założenia co do istnienia

po stronie przedsiębiorstwa sieciowego obowiązku przyłączenia do sieci. Natomiast

ustalenia poczynione w innej sprawie tego rodzaju takie założenia nie będą

uzasadniały. Nie dowodzi to jednak rozbieżności w wykładni przepisów prawa przez

sądy w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11

kwietnia 2012 r., III SK 33/11 rozstrzygnął jedynie kwestię, że do stwierdzenia przez

Prezesa Urzędu spełnienia przesłanek obowiązku przyłączenia do sieci wytwórcy

energii nie wystarcza samo wydanie przez przedsiębiorstwo sieciowe warunków

przyłączenia do sieci, którym to warunkom towarzyszy jednocześnie zastrzeżenie i

wyliczenie okoliczności, jakie muszą być spełnione, aby wydany dokument można

było uznać za potwierdzenie przez to przedsiębiorstwo istnienia technicznych i

ekonomicznych warunków przyłączenia wytwórcy energii do sieci.

Sąd Najwyższy nie dopatrzył się również podstaw do uznania skargi

kasacyjnej zainteresowanego za oczywiście uzasadnioną. W judykaturze utrwalone

jest stanowisko, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej ma miejsce jedynie

wówczas, gdy bez dokonania głębszej analizy dla przeciętnego prawnika jest

oczywiste, że podstawy skargi zasługują na uwzględnienie, a zatem ma miejsce

kwalifikowana

postać

naruszenia

prawa,

zauważalna

prima

facie

przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej i przesądza to o wadliwości

zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 24 lutego 2012 r., CSK 225/11, LEX nr

1157583, a także z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, LEX nr 1124094).

Skarżący powinien zaś nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa, którego jego

zdaniem zostały w ewidentny sposób naruszone przez Sąd drugiej instancji, ale

także przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację w kwestii oczywistości ich

naruszenia. Stosownej argumentacji w uzasadnieniu wniosku zainteresowanego o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania brak. Wymogów tych nie spełnia

przywołanie okoliczności faktycznych, które nie zostały uwzględnione przez Sąd

Apelacyjny, a które zdaniem zainteresowanego przemawiają za utrzymaniem w

mocy decyzji Prezesa Urzędu.

Kierując się przedstawionymi motywami oraz opierając się na treści art. 398 9

§ 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.