III SK 19/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 19/11

POSTANOWIENIE

Dnia 9 września 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski

w sprawie z powództwa Elektrociepłowni A. Spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

o nałożenie kary pieniężnej,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 9 września 2011 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w

Warszawie

z dnia 24 listopada 2010 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 31 grudnia 2008 r., Prezes Urzędu Regulacji Energetyki

(dalej jako: “Prezes URE” lub “pozwany”) orzekł, że: A. - Elektrociepłownia Spółka z

o.o. (obecnie Elektrociepłownia A. Spółka z o.o.; dalej jako: “powód” lub

“przesiębiorstwo energetyczne”) nie wywiązała się w II półroczu 2007 r. z

określonego w art. 9a ust. 8 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo

energetyczne – Dz.U. z 2006 r., Nr 89, poz. 625 ze zm. - (w brzmieniu

obowiązującym od dnia 1 lipca 2007 r.) obowiązku uzyskania i przedstawienia do

umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia z kogeneracji, o których mowa

w art. 9I ust. 1 Prawa energetycznego, dla energii elektrycznej wytworzonej w

jednostkach kogeneracji znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

albo uiszczenia opłaty zastępczej obliczonej w sposób określony w art. 9a ust. 8a

Prawa energetycznego (pkt 1.); za to działanie wymierzył powodowi karę pieniężną

w kwocie 39.727,09 zł, tj. w wysokości 1,52% przychodu z działalności

koncesjonowanej, osiągniętego w 2007 r. (pkt 2.).

Odwołanie od powyższej decyzji wniosło przedsiębiorstwo energetyczne.

Wyrokiem z dnia 1 lutego 2010 r. Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji

i Konsumentów w Warszawie zmienił zaskarżoną decyzję w pkt 2 w ten sposób, że

zmniejszył wysokość nałożonej kary do kwoty 5.000 zł.

Od powyższego wyroku apelację wniósł pozwany Prezes URE.

Wyrokiem z dnia 24 listopada 2010 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie na

podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację.

Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył skargą kasacyjną Prezes URE.

W ramach podstawy materialnoprawnej (art. 398 3 § 1 pkt 1 k.p.c.)

zarzucono:

a) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 20 ustawy z dnia 8

stycznia 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz o zmianie niektórych

innych ustaw (Dz.U. Nr 21, poz. 104; dalej jako: “Ustawa zmieniająca”);

b) błędne zastosowanie art. 56 ust. 6a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. –

Prawo energetyczne (Dz.U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625, ze zm.) w brzmieniu z dnia

11 marca 2010 r. w związku z art. 20 Ustawy zmieniającej do sprawy zakończonej

decyzją Prezesa URE z dnia 31 grudnia 2008 r.

W ramach podstawy procesowej (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.) zarzucono

naruszenie art. 316 § 1 k.p.c. przez jego błędne zastosowanie w postępowaniu

apelacyjnym i przyjęcie, że zmiany w ustawie - Prawo energetyczne wprowadzone

Ustawą zmieniającą w tym wprowadzające art. 56 ust. 6a, są zmianami, które

wpływają na stan prawny w niniejszej sprawie.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na dwa

ściśle ze sobą związane zagadnienia prawne.

Chodzi o budzącą wątpliwość wykładnię art. 20 Ustawy zmieniającej, w

zakresie w jakim dotyczy użytego w tym przepisie pojęcia “sprawy” i potrzeby

wyjaśnienia: “czy norma intertemporalna zawarta w tym przepisie ma zastosowanie

jedynie do spraw administracyjnych wszczętych, ale nie zakończonych przed

Prezesem URE, czy ma ona zastosowanie również do spraw sądowych, które w

dniu 11 marca 2010 r. toczyły się na skutek złożenia odwołania od decyzji Prezesa

URE”.

Wiąże się z tym istotne zagadnienie prawne sprawy: “czy przepis art. 56 ust.

6a ustawy - Prawo energetyczne, wprowadzony w życie w dniu 11 marca 2010 r.,

może mieć zastosowanie w sprawie wszczętej na skutek odwołania od decyzji

Prezesa URE, wydanej w dniu 31 grudnia 2008 r. (a więc ponad rok przed jego

wejściem w życie) a nie zakończonej prawomocnym wyrokiem przed 11 marca

2010 r.”.

W argumentacji dotyczącej istnienia przedstawionej wątpliwości podniesiono,

że Sądy powszechne niejednokrotnie orzekały, że nie ma podstaw do uchylenia czy

zmiany przez Sąd Okręgowy decyzji administracyjnej, która w chwili wydania była

prawidłowa, (por. wyroki Sądu Apelacyjnego z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt VI

ACa 1201/06 oraz z dnia 12 kwietnia 2007 r., sygn. akt VI ACa 1288/06).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Sąd

Apelacyjny rozpoznają sprawy z odwołania od decyzji organów regulacyjnych

merytorycznie, zatem muszą brać pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w

chwili orzekania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2010 r., III SK

40/09 – Lex nr 585839).

Art. 20 ustawy z dnia 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo

energetyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw stanowiący, że do spraw

wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy

stosuje się przepisy ustawy nowej odnosi się również do tych przepisów – jak w

sprawie niniejszej art. 56 ust. 6 a Prawa energetycznego – które modyfikują

dotychczasową

normę

określającą

warunki

“represji

administracyjnej”

za

niewykonanie określonych obowiązków przez przedsiębiorstwo energetyczne.

Jeżeli ustawodawca łagodzący “represję prawnoadministracyjną” (podobnie do

“represji prawnokarnej”) nakazuje stosowanie ustawy nowej (łagodniejszej) w

sprawie niezakończonej, to przesądza w ten sposób o jej działaniu wstecz – w

stosunku do stanu rzeczy z chwili spełnienia przesłanek odpowiedzialności. W

uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej nie przedstawiono żadnego

argumentu, który uzasadniałby wątpliwości, że nie jest sprawą niezakończoną w

rozumieniu art. 20 ustawy zmieniającej, sprawa w której toczy się postępowanie

odwoławcze

według

przewidzianego

trybu

zaskarżenia

decyzji

organu

regulacyjnego.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art.

3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.