III SK 17/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 17/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 listopada 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Halina Kiryło

SSN Andrzej Wróbel (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa PGE Elektrociepłowni R. Spółki Akcyjnej

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

o umorzenie świadectwa pochodzenia,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 listopada 2010 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie

z dnia 17 listopada 2009 r.,

1. oddala skargę kasacyjną,

2. zasądza

Energetyki

na

siedemdziesiąt)

kasacyjnego.

od

pozwanego

rzecz

zł

Prezesa

powoda

tytułem

zwrotu

Urzędu

Regulacji

(dwieście

kwotę

kosztów

postępowania

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (Prezes Urzędu) decyzją z dnia 12

lutego 2008 r. umorzył Przedsiębiorstwu Elektrociepłowni . S.A. z/s (obecnie PGE

Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. z/s w B. – Oddział Elektrociepłownia

R.,

dalej

jako

powódka)

świadectwo

pochodzenia

energii

nr

K0000077/TCG/01/00104/2007.

Powódka zaskarżyła decyzję Prezesa Urzędu odwołaniem, zarzucając

naruszenie art. 9a ust. 8e Prawa energetycznego.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

wyrokiem z dnia 2 marca 2009 r., uchylił zaskarżoną decyzję, uznając że Prezes

Urzędu niezasadnie zastosował art. 9a ust. 8d Prawa energetycznego, pomijając

jednoznaczną dyspozycję przepisu art. 9a ust. 8e Prawa energetycznego,

wyłączającego zastosowanie art. 9a ust. 8d Prawa energetycznego w stosunku do

świadectw pochodzenia z kogeneracji uzyskanych przez wytwórców, o których

mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zasadach pokrywania

kosztów powstałych u wytwórców w związku z przedterminowych rozwiązaniem

umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej (Dz. U. Nr 130, poz.

905, dalej jako ustawa z 29 czerwca 2007 r.).

Prezes Urzędu zaskarżył powyższy wyrok w całości apelacją, zarzucając

naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 9a ust. 8d Prawa energetycznego przez

błędną interpretację niezastosowanie do stanu faktycznego sprawy i art. 9a ust. 8e

Prawa energetycznego przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie.

Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 listopada 2009 r., oddalił

apelację Prezesa Urzędu. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. uznał za chybiony,

gdyż z jego uzasadnienia wynikało, że nie dotyczył on wadliwej oceny

wiarygodności lub mocy dowodów, bądź przeprowadzenia sprzecznego z zasadami

logiki procesu myślowego, lecz uznania przez Sąd Okręgowy za spełnione

przesłanek zastosowania art. 9a ust. 8e Prawa energetycznego. Sąd Apelacyjny

nie uwzględnił również zarzutu naruszenia prawa materialnego. Według Sądu

Apelacyjnego na mocy ustawy z 29 czerwca 2007 r. wprowadzono do Prawa

energetycznego przepis art. 9a ust. 8e, który wyłącza zastosowanie art. 9a ust. 8d

Prawa

energetycznego

do

świadectw

pochodzenia

energii

z

kogeneracji

uzyskanych przez wytwórców w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy z 29 czerwca 2007

r. Według Sądu Apelacyjnego jednoznaczne brzmienie art. 9a ust. 8e Prawa

energetycznego uniemożliwia Prezesowi Urzędu umorzenie, na podstawie art. 9a

ust. 8d Prawa energetycznego, świadectwa pochodzenia energii wystawionego na

rzecz powódki, mimo iż we wniosku o wydanie świadectwa pochodzenia energii z

kogeneracji wyjaśniła, że koszty wytworzenia energii wytworzonej w jednostce

kogeneracji, dla której przedmiotowe świadectwo miało zostać wydane, zostały

uwzględnione w kosztach działalności przedsiębiorstw energetycznych zajmujących

się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej. Zdaniem Sądu Apelacyjnego

w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy oraz mając na względzie stan

prawny po wejściu w życie art. 9a ust. 8e Prawa energetycznego, Prezes Urzędu

bezzasadnie zastosował art. 9a ust. 8d Prawa energetycznego. Przedmiotowe

świadectwo pochodzenia dotyczyło energii wytworzonej w jednostce kogeneracji,

powódka jest wytwórcą, o którym mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z 29 czerwca 2007 r.,

przepis art. 9a ust. 8e Prawa energetycznego jest jasny, a ponadto spełnione

zostały przesłanki jego zastosowania. W ocenie Sądu Apelacyjnego przepis art. 9a

ust. 8e wyłączył zastosowanie art. 9a ust. 8d, co z kolei prowadzi do konkluzji, że w

odniesieniu do energii wyprodukowanej przez powódkę w jednostce kogeneracji w

okresie od 4 sierpnia do 31 grudnia 2007 r. należy wydać świadectwo pochodzenia

energii, które powinno zostać umorzone ze skutkiem zaliczenia na poczet

wypełnienia obowiązku wynikającego z art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa energetycznego.

Prezes Urzędu zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości i

wniósł o jego uchylenie, podnosząc zarzut naruszenia art. 9a ust. 8e w związku z

ust. 8d Prawa energetycznego poprzez jego zastosowanie prowadzące do

naruszenia art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, gdyż na skutek wyroku Sądu

Apelacyjnego Prezes Urzędu wydałby świadectwo z kogeneracji inkorporujące

prawa majątkowe, o których mowa w art. 9m ust. 1 pkt 1 w związku z art. 9e ust. 6

Prawa energetycznego, w sytuacji gdy powódka jest już beneficjentem pomocy

publicznej w postaci długoterminowej umowy sprzedaży mocy i energii elektrycznej,

o której mowa w ustawie z 29 czerwca 2007 r., zaś praw tych pozbawione są

przedsiębiorstwa, które nie zostały objęte przepisami tej ustawy oraz naruszenie

art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie w sprawie, a także art.

3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym oraz art. 193 Konstytucji RP poprzez

niezastosowanie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezesa Urzędu, powódka wniosła o

oddalenie skargi kasacyjnej podnosząc, że treść art. 9a ust. 8e Prawa

energetycznego jest jasna i nie budzi żadnych wątpliwości w zakresie, w jakim

przepis ten wyłącza zastosowanie art. 9a ust. 8d Prawa energetycznego do

przedsiębiorstw energetycznych, do których adresowany jest art. 2 pkt 7 ustawy z

29 czerwca 2007 r.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

1. Skarga kasacyjna Prezesa Urzędu nie ma uzasadnionych podstaw.

2. Sąd Najwyższy w obecnym składzie w pełni podziela zapatrywania prawne

wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2010 r., sygn. akt

III SK 6/10 (niepublikowany), zgodnie z którymi skutkiem wejścia w życie art.

9a ust. 8e Prawa energetycznego jest konieczność wydania przez Prezesa

Urzędu świadectwa pochodzenia energii z kogeneracji dla podmiotu

objętego zakresem zastosowania powołanego powyżej przepisu i umorzenia

przedmiotowego świadectwa z zaliczeniem na poczet wykonania przez to

przedsiębiorstwo energetyczne obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8

pkt 1 Prawa energetycznego.

3. Zgodnie z art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa energetycznego, przedsiębiorstwa

energetyczne zajmujące się wytwarzaniem energii elektrycznej i sprzedające

tę energię odbiorcom końcowym oraz przedsiębiorstwa zajmujące się

obrotem energią elektryczną i sprzedające tę energię odbiorcom końcowym,

zobowiązane są uzyskać i przedstawić do umorzenia Prezesowi Urzędu

świadectwa

pochodzenia

z kogeneracji. Świadectwa

takie

uzyskuje

pierwotnie wytwórca energii z kogeneracji. Otrzymane świadectwo może

przedstawić Prezesowi Urzędu do umorzenia celem zaliczenia na poczet

wykonania przez niego obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 pkt 1

Prawa energetycznego albo sprzedać na odpowiednim rynku giełdowym. W

tym

ostatnim

przypadku

inne

przedsiębiorstwo

energetyczne

może

przedstawić Prezesowi Urzędu do umorzenia świadectwo pochodzenia

energii z kogeneracji celem zaliczenia na poczet wykonania obowiązku, o

którym mowa w art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa energetycznego.

4. Stosownie do art. 9a ust. 8d Prawa energetycznego, na poczet wypełnienie

powyższego

obowiązku

nie

zalicza

się

świadectw

pochodzenia

z

kogeneracji, które zostały uzyskane dla energii elektrycznej wytworzonej w

jednostce kogeneracji w okresie, gdy wyższy koszt wytworzenia takiej

energii był uwzględniony w taryfach przedsiębiorstw zajmujących się

przesyłem energii lub jej dystrybucją. Jednakże dodany na mocy ustawy z 29

czerwca 2007 r. przepis art. 9a ust. 8e Prawa energetycznego wyłącza

zastosowanie przepisu art. 9a ust. 8d Prawa energetycznego do świadectw

pochodzenia z kogeneracji uzyskanych przez wytwórców, o których mowa w

art. 2 pkt 7 ustawy z 29 czerwca 2007 r.

5. Zdaniem Sądu Najwyższego przepis art. 9a ust. 8e Prawa energetycznego

modyfikuje zakres zastosowania art. 9a ust. 8d Prawa energetycznego w ten

sposób, że przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się wytwarzaniem

energii elektrycznej może zwolnić się z obowiązku, o którym mowa w art. 9a

ust. 8 pkt 1 Prawa energetycznego przedstawiając do umorzenia świadectwo

pochodzenia z kogeneracji, uzyskane dla energii objętej umowami

długoterminowymi. Przepisu art. 9a ust. 8d Prawa energetycznego nie

stosuje się bowiem do przedsiębiorstw, o których mowa w art. 2 pkt 7 ustawy

z 29 czerwca 2007 r., co oznacza, że wytwórcy w rozumieniu tego przepisu

mogą zaliczyć świadectwa pochodzenia na poczet wykonania przez siebie

obowiązku z art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa energetycznego.

6. Taka wykładnia art. 9a ust. 8e Prawa energetycznego nie powoduje

uprzywilejowania przedsiębiorstw energetycznych, do których przepis ten

jest adresowany, kosztem innych wytwórców energii. Uprzywilejowanie

wytwórców energii z kogeneracji objętych umowami długoterminowymi

występuje jedynie wówczas, gdy wytwórcy ci uzyskują przychód ze

sprzedaży świadectw pochodzenia energii z kogeneracji. Brak takiego

uprzywilejowania w sytuacji, gdy świadectwo uzyskane dla określonej ilości

energii, umarzane jest na rzecz wytwórcy tej energii w celu wykonania

ciążącego na nim obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa

energetycznego. Takie umorzenie potwierdza jedynie, że dany wytwórca w

zakresie wynikającym z treści świadectwa, wywiązał się z obowiązku o

którym mowa w powołanym powyżej przepisie. Umorzenie świadectwa

pochodzenia takiej energii, z zaliczeniem jego wykonania na rzecz

przedstawiającego takie świadectwo wytwórcy, jest neutralne z punktu

widzenia funkcjonowania rynku i nie prowadzi do uprzywilejowania wytwórcy

objętego umowami długoterminowymi, kosztem wytwórców nie objętych

takimi umowami.

7. Z powyższego wynika, że wyrok Sądu Apelacyjnego nie narusza art. 9a ust.

8e w związku z ust. 8d Prawa energetycznego, ani nie prowadzi do

uprzywilejowania niektórych wytwórców energii w sposób sprzeczny z art. 32

Konstytucji RP. Tym samym Sąd Apelacyjny nie mógł naruszyć art. 3 ustawy

o Trybunale Konstytucyjnym i art. 193 Konstytucji RP, nie kierując pytania o

zgodność przepisów prawa energetycznego z Konstytucją.

8. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji

wyroku. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 98 w zw. z art. 108 § 1 oraz

art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.