III SK 16/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 16/13

POSTANOWIENIE

Dnia 3 października 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Maciej Pacuda

w sprawie z powództwa Polkomtel Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej

z udziałem zainteresowanego G. Poland Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

o zmianę umowy,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 3 października 2013 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 26 czerwca 2012 r.,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. zasądza od strony powodowej na rzecz zainteresowanego

kwotę

(sto

osiemdziesiąt)

złotych

tytułem

kosztów

postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2012 r., , oddalił apelację

Polkomtel S.A. w Warszawie (powód) od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu

Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 8 lipca 2011 r., w sprawie z udziałem

G. Poland Sp. z o.o. w W. przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej.

Powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w całości,

zarzucając naruszenie art. 79 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego; art. 27 ust. 2 i

art. 28 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 79 ust. 1 oraz art. 21 art. 22 i art. 24 Prawa

telekomunikacyjnego; art. 20 i art. 22 Konstytucji RP, art. 31 ust. 2 pkt 3 lit. a) w

związku z art. 28 ust. 1 pkt 5 lit. b) i c) Prawa telekomunikacyjnego oraz art. 40,

art. 28 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz art. 79 ust. 1, art. 28 ust. 1 i 2 pkt 2-4 oraz pkt 5 lit. b i c

Prawa

telekomunikacyjnego;

art.

w

związku

z

art.

Prawa

telekomunikacyjnego oraz art. 7 ust. 3 dyrektywy 2002/21. Powód wniósł o

uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi drugiej instancji, ewentualnie rozstrzygniecie sprawy co do istoty poprzez

zmianę wyroku Sądu Okręgowego w W. i uchylenie decyzji Prezesa Urzędu z dnia

29 czerwca 2010 r.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powód powołał się

na następujące przesłanki tzw. przedsądu.

Po pierwsze, na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wniósł o przyjęcie skargi

do rozpoznania ze względu na potrzebę wyjaśnienia, czy art. 79 ust. 1 PT może

być interpretowany w ten sposób, że stanowi on dla operatora publicznej sieci

telefonicznej

źródło

obowiązku

do

zawarcia

z

innym

przedsiębiorcą

telekomunikacyjnym umowy o dostępie telekomunikacyjnym (w tym w zakresie

połączenia sieci) w sytuacji, gdy przepis ten – a także jego odpowiednik w prawie

wspólnotowym, tj. art. 28 dyrektywy 2002/22 dotyczy relacji dostawcy usług z

abonentami? (skarga kasacyjna, s. 3).

Po drugie, na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. powód powołał się na

występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, czy w związku z art. 79

ust. 1 PT dopuszczalne jest wydanie przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 27

ust. 2 oraz art. 28 ust. 1 PT decyzji zastępującej umowę o dostępie

telekomunikacyjnym (w zakresie połączenie sieci) lub decyzji zastępującej

porozumienie o zmianie umowy o dostępie telekomunikacyjnym (w zakresie

połączenia sieci) bez uprzedniego dokonania wymaganych w świetle art. 21, art. 22

i art. 24 PT czynności? (skarga kasacyjna, s. 3).

Po trzecie, na podstawie art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. powód powołał się na

oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, ponieważ jednym z zarzutów odwołania był

brak postępowania konsolidacyjnego, które powinno poprzedzać wydanie przez

krajowy organ regulacyjny decyzji rozstrzygającej spór między operatorski (skarga

kasacyjna, s. 4).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna powoda nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej

merytorycznego rozpoznania z następujących powodów.

W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że skarga kasacyjna jest

szczególnym środkiem zaskarżenia. Służy przede wszystkim realizacji interesu

publicznego w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości, poprzez wspomaganie

rozwoju prawa (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), usuwanie rozbieżności w orzecznictwie

sądów powszechnych (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), kontrolę respektowania

podstawowych

zasad

postępowania

(art.

3989 §

pkt

k.p.c.)

oraz

fundamentalnych reguł wykładni i stosowania przepisów (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.).

Powyższe funkcje postępowania kasacyjnego, przy których interes strony skarżącej

w uzyskaniu stanowiska Sądu Najwyższego w jej sprawie schodzi na dalszy plan,

mają tę konsekwencję, że zarówno wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, jak i

jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w konkretnej

sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za interwencją Sądu Najwyższego

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2013 r., III SK 55/12 i

powołane tam orzeczenia). Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z

przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. Dlatego w art. 3984 §

2 k.p.c. wśród istotnych wymagań skargi kasacyjnej ustawodawca wymienił

obowiązek złożenia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie.

Spełnienie tego wymogu powinno przybrać postać wyodrębnionego wywodu

prawnego, w którym skarżący najpierw wskaże kodeksową przesłankę wniosku o

przyjęcie skargi do rozpoznania, a następnie wykaże, jakie występujące w sprawie

okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania i jednocześnie uzasadni, dlaczego odpowiadają one ustawowemu

katalogowi przesłanek. Ustawodawca nieprzypadkowo, konstruując wymagania

skargi kasacyjnej, wyodrębnił w oddzielnych jednostkach redakcyjnych art. 3984

k.p.c. obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (§ 1) i

obowiązek przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego

uzasadnienia (§ 2). Chodzi zatem o dwa odrębne, kreatywne elementy skargi

kasacyjnej, które spełniają określone cele i podlegają ocenie Sądu Najwyższego,

na różnych etapach postępowania kasacyjnego. Na etapie przedsądu Sąd

Najwyższy ocenia jedynie wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego

uzasadnienie. Podstawy skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie oceniane są dopiero

po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania.

Oba te elementy muszą być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie

przedstawione i uzasadnione, nawet gdy argumenty leżące u podstaw skargi

kasacyjnej oraz wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania są podobne. W ramach

przedsądu Sąd Najwyższy bada bowiem tylko wskazane w skardze okoliczności

uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania.

Odnosząc powyższe założenia do wniosku o przyjęcie do rozpoznania skargi

kasacyjnej powoda w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że wniosek ten został

częściowo nieprawidłowo sformułowany i uzasadniony.

Powód wskazał bowiem jako podstawę przyjęcia skargi do rozpoznania tę

przesłankę przedsądu, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., a zatem

oczywistą zasadność skargi. Natomiast w treści opartego na tej podstawie wniosku

o przyjęcie skargi do merytorycznego rozpoznania powołał się na potrzebę

rozstrzygnięcia problemu prawnego dotyczącego wykładni art. 79 ust. 1 PT. W

dalszej kolejności powód wnosił o przyjęcie skargi do rozpoznania na podstawie

art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c., argumentując, że jest ona oczywiście zasadna, ze

względu na nieprzeprowadzenie postępowania konsolidacyjnego. Tymczasem

art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. dotyczy tej przesłanki przedsądu, jaką jest nieważność

postępowania. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera wywodu, z którego wynikałoby, że

doszło do ewidentnego, widocznego prima facie, naruszenia art. 18 Prawa

telekomunikacyjnego.

Z kolei przedstawione przez powoda do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne

(art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego sprawy w

kontekście zapatrywań prawnych wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego

wyroku oraz przedstawionego przez powoda uzasadnienia potrzeby rozstrzygnięcia

przez Sąd Najwyższy sformułowanego przez niego problemu prawnego. Istotą

sporu w niniejszej sprawie była zmiana wysokości stawek w rozliczeniach między

powodem a zainteresowanym. Sama treść zagadnienia prawnego, jak i

towarzyszący mu wywód, nie zawierają argumentacji odnoszącej się do tego

problemu. W uzasadnieniu wniosku powód koncentruje się na polemice ze

stanowiskiem Sądów obu instancji w kwestii dopuszczalności zmiany przez

Prezesa Urzędu umowy łączącej powoda z zainteresowanym w zakresie stawek za

połączenia wychodzące z sieci powoda na numery 800 i 801 w sieci

zainteresowanego. O ile polemiczne nawiązanie do argumentacji Sądu drugiej

instancji w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest

zasadne, gdy służy wykazaniu sprzeczności zapatrywań prawnych wyrażonych w

zaskarżonym wyroku z właściwym – zdaniem skarżącego – oraz zgodnym z

interesem publicznym rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego, to polemika taka

nie może jednak zastępować klarownej analizy skoncentrowanej na problemie

prawnym wynikającym w danej sprawie. Dodatkowo w uzasadnieniu potrzeby

rozpoznania skargi kasacyjnej, ze względu na sformułowane zagadnienie prawne,

powód koncentruje się na kwestii dopuszczalności nałożenia na przedsiębiorcę

obowiązków w wyniku prounijnej wykładni. Kwestia ta natomiast została już

rozstrzygnięta przez Sąd Najwyższy w oparciu o orzecznictwo Trybunału

Sprawiedliwości (w sprawie III SZP 2/10). Wbrew wywodom powoda Sąd

Apelacyjny, wydając zaskarżony wyrok, nie opierał się z kolei na bezpośredniej

skuteczności przepisów dyrektywy, lecz na prounijnej wykładni przepisów prawa

krajowego.

Kierując się przedstawionymi motywami oraz opierając się na treści art. 398 9

§ 2 k.p.c., a w odniesieniu do kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie

art. 99 k.p.c. w związku z art. 98 § 3 k.p.c. oraz § 12 ust. 4 w związku z § 14 ust. 3

pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w

sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb

państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego

ustanowionego z urzędu, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.