III SK 15/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 15/13

POSTANOWIENIE

Dnia 3 października 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Maciej Pacuda

w sprawie z powództwa Po. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w

W. przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej

z udziałem zainteresowanego P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z

siedzibą w W.

o zmianę umowy,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 3 października 2013 r.,

na skutek skarg kasacyjnych strony pozwanej i zainteresowanego od wyroku Sądu

Apelacyjnego

z dnia 11 października 2012 r.,

odmawia przyjęcia obu skarg kasacyjnych do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 11 października 2012 r., oddalił apelację

Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (Prezes Urzędu) oraz apelację P. Sp. z

o.o. z/s w W. (zainteresowany) od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Ochrony

Konkurencji i Konsumentów z dnia 17 stycznia 2011 r.

Prezes Urzędu zaskarżył powyższy wyrok skarga kasacyjną w całości.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania Prezes Urzędu powołał się

na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wskazując trzy następujące zagadnienia

prawne. Po pierwsze, czy przedsiębiorca telekomunikacyjny wnoszący na

podstawie art. 206 ust. 2 pkt 5 Prawa telekomunikacyjnego w związku z art. 47958 §

1 k.p.c. odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu wydanej w sprawie spornej do Sądu

Ochrony Konkurencji i Konsumentów, powołując się na uchybienie organu

regulacyjnego polegające na nieprzeprowadzeniu postepowania konsultacyjnego w

rozumieniu art. 15 pkt 1-4 Prawa telekomunikacyjnego w sytuacji objętej

brzmieniem art. 17 Prawa telekomunikacyjnego w związku z art. 7 ust. 6 dyrektywy

2002/21,

obowiązany

jest

wykazywać

wpływ

tego

uchybienia

na

treść

rozstrzygnięcia, czy też uchybienie takie powinno w każdym przypadku skutkować

uchyleniem decyzji niezależnie od wpływu takiego uchybienia na istotę sprawy? Po

drugie, czy przepis art. 4 ust. 1 dyrektywy 2002/21 w związku z art. 6 i art. 7 ust. 6

dyrektywy 2002/21 w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej

decyzji oraz w związku z przepisem art. 15 pkt 1-4 i art. 17 Prawa

telekomunikacyjnego należy rozumieć w ten sposób, że w sytuacji gdy krajowy

organ regulacyjny nie ogłosił procedur konsultacyjnych i nie opublikował wyników

postępowania konsultacyjnego, zaś umożliwił odwołującemu się podmiotowi

wypowiedzenie się, Sąd rozpoznający odwołanie od takiej decyzji może zaniechać

rozpoznania meritum sprawy, poprzestając na stwierdzeniu naruszenia obowiązku

procedury konsultacyjnej. Po trzecie, czy niezrealizowanie przez przedsiębiorcę

telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji rynkowej, w rozumieniu u art. 24 Prawa

telekomunikacyjnego, nałożonych na niego obowiązków regulacyjny wskazanych w

art. 40 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego w postaci niestosowania w umowach o

dostępie telekomunikacyjnym opłat za zakańczanie połączeń ustalonych w oparciu

o ponoszone koszty stanowi, albo może stanowić, wyjątkowy wypadek,

wymagający pilnego działania i uzasadniający wydanie decyzji na okres do 6

miesięcy bez przeprowadzenia uprzednio postępowania konsultacyjnego?

Zainteresowany również zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą

kasacyjną w całości. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,

zainteresowany powołał się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wskazując

dwa zagadnienia: 1) czy Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, rozpatrując

odwołanie od decyzji administracyjnej, która została wydana na podstawie innej

decyzji administracyjnej, uchylonej prawomocnym wyrokiem, po wydaniu tej

zaskarżonej decyzji (i zakończeniu jej wykonywania), może zaskarżoną decyzję

uchylić w całości na podstawie art. 47964 § 2 k.p.c., bez konieczności

merytorycznego rozpoznania sprawy, w tym dokonania weryfikacji zasadności i

celowości wydania zaskarżonej decyzji, chociaż, dla porównania - w myśl art. 145 §

1 pkt 8 k.p.a. stwierdzenie nieważność decyzji, w oparciu o którą została wydanej

decyzja w innej sprawie, stanowi jedynie podstawę wznowienia postępowania, ale

nie uzasadnienie stwierdzenia nieważności tej drugiej decyzji. Wyjaśnienia również

wymaga okoliczność, czy w opisanych wyżej warunkach Sąd Ochrony Konkurencji i

Konsumentów może uchylić zaskarżoną decyzję z mocą ex nunc, czy też z mocą

wsteczną

(ex

tunc)?

telekomunikacyjnego

o

2)

przedsiębiorcę

czy

brak

realizacji

przez

znaczącej

pozycji

rynkowej

nałożonych

na

niego

obowiązków regulacyjnych w zakresie pobierania opłat za zakańczanie połączeń

ustalonych w oparciu o ponoszone koszty – w relacjach z przedsiębiorcami

telekomunikacyjnymi, na których ciąży tego rodzaju obowiązek – stanowi wyjątkowy

wypadek, wymagający pilnego działania ze względu na bezpośrednie i poważne

zagrożenie konkurencyjności lub interesów użytkowników, który z kolei uzasadnia

wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania konsultacyjnego?

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga kasacyjna Prezesa Urzędu nie kwalifikowała się do przyjęcia celem

jej merytorycznego rozpoznania z następujących powodów.

Pierwsze zagadnienie prawne zostało już rozstrzygnięte w orzecznictwie

Sądu Najwyższego (por. wyrok z dnia 24 stycznia 2012 r., III SK 23/11 oraz wyrok z

dnia 18 maja 2012 r., III SK 37/11). W rozstrzygnięciach tych przyjęto, że

nieprzeprowadzenie

lub

wadliwe

przeprowadzenie

przez

Prezesa

Urzędu

postępowania konsultacyjnego lub konsolidacyjnego stanowi takie uchybienie

wymogów proceduralnych

ciążących

na

Prezesie

Urzędu,

które

skutkuje

uchyleniem decyzji zaskarżonej odwołaniem, bez konieczności wykazywania przez

skarżącego przedsiębiorcę telekomunikacyjnego, że uchybienie to miało wpływ na

treść kwestionowanej decyzji Prezesa Urzędu.

Także drugie z podniesionych przez Prezesa Urzędu zagadnień prawnych

zostało już rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 maja 2012 r.,

III SK 37/11. W orzeczeniu tym uznano bowiem, że zapewnienie adresatowi decyzji

możliwości wypowiedzenia się nie zastępuje postępowania konsultacyjnego,

którego celem jest uzyskanie przez regulatora rynku stanowiska także innych

uczestników rynku. W kwestii znaczenia art. 4 dyrektywy 2002/21 Sąd Najwyższy

wypowiedział się zaś wyroku z dnia 24 stycznia 2012 r., III SK 23/11.

Z kolei odpowiedź na trzecie zagadnienie przedstawione we wniosku o

przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu jest oczywista –

niezrealizowanie przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji

rynkowej w rozumieniu u art. 24 Prawa telekomunikacyjnego nałożonych na niego

obowiązków regulacyjny wskazanych w art. 40 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego w

postaci niestosowania w umowach o dostępie telekomunikacyjnym opłat za

zakańczanie połączeń ustalonych w oparciu o ponoszone koszty może stanowić

wyjątkowy wypadek, wymagający pilnego działania i uzasadniający wydanie decyzji

na

okres

do

miesięcy

bez

przeprowadzenia

uprzednio

postępowania

konsultacyjnego, jeżeli spełnione zostaną przesłanki określone w art. 17 Prawa

telekomunikacyjnego. Nie jest to więc istotne zagadnienie prawne. Ponadto,

problem prawny objęty zakresem trzeciego zagadnienia prawnego był już

rozstrzygany przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 maja 2012 r., III SK 37/11.

Odnosząc natomiast treść zagadnienia prawnego do zapatrywań prawnych

wyrażonych przez Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku należy

stwierdzić, że podniesiony przez Prezesa Urzędu problem prawny oderwany jest od

wyrażonych w tym orzeczeniu poglądów Sądu drugiej instancji. Orzeczenie Sądu

Apelacyjnego opiera się bowiem na założeniu, zgodnie z którym poczynione w

sprawie ustalenia faktyczne nie uzasadniały zastosowania art. 17 Prawa

telekomunikacyjnego.

Z kolei skarga kasacyjna zainteresowanego nie zasługiwała na przyjęcie jej

do merytorycznego rozpoznania z następujących powodów.

Pierwsze zagadnienie prawne skargi nie jest istotnym zagadnieniem

prawnym sprawy. Po pierwsze, Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym

kontroluje sposób wykładni i stosowania przepisów prawa materialnego i

procesowego przez Sąd drugiej instancji, a nie Sąd pierwszej instancji, jakim w

sprawach z odwołania od decyzji Prezesa Urzędu jest Sąd Ochrony Konkurencji i

Konsumentów. Po drugie, wyrok Sądu pierwszej instancji, a także w zasadniczej

mierze Sądu drugiej instancji, opiera się na założeniu, zgodnie z którym Prezes

Urzędu nie wykazał, by w okolicznościach niniejszej sprawy spełnione zostały

przesłanki zastosowania art. 17 Prawa telekomunikacyjnego. W rezultacie,

rozstrzygnięcie problemu prawnego dotyczącego orzekania przez Sąd Okręgowy w

sprawie z odwołania od decyzji Prezesa Urzędu wydanej na podstawie innej decyzji

regulatora, która następnie została uchylona w postępowaniu sądowym, nie ma

znaczenia dla ewentualnego merytorycznego rozpoznania zarzutów skargi

zainteresowanego.

Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego w sprawach z zakresu

regulacji telekomunikacji dotyczącego wymogów, jakim powinno odpowiadać

istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wynika, że

podstawowym wymaganiem jest sformułowanie problemu prawnego w oparciu o

konkretny przepis (przepisy) prawa, na tle stosowania których dane zagadnienie

może powstać (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 października

2011 r., III SK 25/11; z dnia 11 kwietnia 2012 r., III SK 41/11; z dnia 6 marca

2013 r., III SK 32/12; z dnia 20 marca 2013 r., III SK 35/12; z dnia 12 kwietnia

2013 r., III SK 47/12; z dnia 12 kwietnia 2013 r., III SK 49/12). Drugie z

podniesionych przez zainteresowanego zagadnień prawnych nie zawiera w swej

treści żadnego przepisu prawa. Argumentów za istnieniem wskazanej przesłanki

przesądu należałoby zatem poszukiwać w innych elementach konstrukcyjnych

skargi kasacyjnej, co nie jest zadaniem Sądu Najwyższego na etapie badania

zasadności wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Na etapie

przedsądu Sąd Najwyższy ocenia bowiem jedynie wniosek o przyjęcie skargi do

rozpoznania i jego uzasadnienie. Podstawy skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie

oceniane są natomiast dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej

merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być więc przez

skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, nawet gdy

argumenty leżące u podstaw skargi kasacyjnej oraz wniosku o przyjęcie jej do

rozpoznania są podobne.

Mając powyższe na uwadze, z mocy art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy

orzekł jak w sentencji.