III SK 14/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 14/12

POSTANOWIENIE

Dnia 19 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Staryk

w sprawie z powództwa P. T. C. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W.

przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej

o nałożenie obowiązków regulacyjnych,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 19 października 2012 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 30 listopada 2011 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 30 listopada 2011 r., oddalił apelację

Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (Prezes Urzędu) od wyroku Sądu

Okręgowego z dnia 3 lutego 2011 r. w sprawie z powództwa P. T. C. S.A. z/s w W.

(powód) o nałożenie obowiązków regulacyjnych.

Sąd drugiej instancji wyjaśnił, że wbrew wywodom apelacji zaskarżona w

niniejszej sprawie decyzja Prezesa Urzędu jest decyzją regulacyjną wydaną na

podstawie art. 40 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U.

nr 171, poz. 1800 ze zm., dalej jako Prawo telekomunikacyjne). Za niezasadny

uznał zarzut naruszenia art. 15 w związku z art. 18 Prawa telekomunikacyjnego,

ponieważ zgodnie z art. 15 Prezes Urzędu zobowiązany był przed podjęciem

rozstrzygnięcia w zakresie obowiązków regulacyjnych przeprowadzić postępowanie

konsultacyjne. W niniejszej sprawie niesporny jest zaś fakt nieprzeprowadzenia

postępowania

konsultacyjnego,

co

powoduje,

że

Prezes

Urzędu

uchybił

obowiązkom przewidzianym w art. 15 Prawa telekomunikacyjnego. Odnosząc się

zarzutu naruszenia art. 18 Prawa telekomunikacyjnego Sąd Apelacyjny zważył, że

w dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywała dyrektywa 2002/21 Parlamentu

Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram

regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej – dyrektywa ramowa (Dz. Urz.

UE 2002, L 108/33, dalej jako dyrektywa 2002/21), która przewidywała obowiązek

notyfikacji projektu środka podejmowanego przez krajowy organ regulacyjny. Prawo

unijne przewidywało zatem, w dacie wydania zaskarżonej decyzji, obowiązek

przeprowadzenia postępowania konsolidacyjnego w przypadku zmiany obowiązków

regulacyjnych związanych z kontrolą cen. W przekonaniu Sądu Apelacyjnego brak

przeprowadzenia

przez

Prezesa

Urzędu

obowiązkowych

postępowań

(konsultacyjnego i konsolidacyjnego) przed wydaniem zaskarżonej decyzji stanowił

wystarczającą przesłankę do uchylenia jego decyzji. Uchybienia te mogły mieć

wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Ponieważ przeprowadzenie postępowania

konsultacyjnego i konsolidacyjnego należy do wyłącznej właściwości regulatora,

uchybienia te nie mogły być naprawione w toku postępowania sądowego.

Prezes Urzędu zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w

całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 385 i 386 § 4 k.p.c. w

związku z art. 4 ust. 1 i art. 6 dyrektywy 2002/21; art. 479 64 § 1 i 2 k.p.c. w związku

z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 386 § 1 k.p.c. i art. 4 ust. 1 dyrektywy 2002/21; art. 15 pkt

1-4 w związku z art. 40 ust. 2-4 Prawa telekomunikacyjnego i art. 6 dyrektywy

2002/21; art. 15 pkt 2 w związku z art. 18 Prawa telekomunikacyjnego oraz art. 7

ust. 3 dyrektywy 2002/21.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, Prezes Urzędu

powołał się na występowanie w sprawie trzech istotnych zagadnień prawnych: 1)

czy w postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu regulacji telekomunikacji i

poczty, wydając wyrok na podstawie art. 47964 § 2 k.p.c. w związku z art. 316 § 1

k.p.c. i art. 325 k.p.c. oraz badając celowości legalność decyzji Prezesa Urzędu,

Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów bierze pod uwagę stan

rzeczy (stan faktyczny i prawny) z chwili zamknięcia rozprawy, czy też z chwili

wydania zaskarżonej decyzji?; 2) czy w sprawach administracyjnych zakończonych

wydaniem decyzji dotyczącej dostosowania opłat w rozumieniu art. 40 ust. 4 Prawa

telekomunikacyjnego, w przypadku uprawomocnienia się wyroku uchylającego

decyzję, Prezes Urzędu zobowiązany jest rozpoznać sprawę ponownie w związku z

przedłożonym przez przedsiębiorcę uzasadnieniem wysokości opłat ustalonych w

oparciu

o

ponoszone

koszty

w

rozumieniu

art.

ust.

Prawa

telekomunikacyjnego, oraz czy dopuszczalne jest wprowadzonym w dalszym ciągu

postępowaniu ustalenie opłat, po usunięciu uchybień w zakresie postępowania

administracyjnego, czy też wydanie wyroku uchylającego decyzję oznacza

zakończenie

postępowania

administracyjnego?;

3)

czy

przedsiębiorca

telekomunikacyjny wnoszący odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu, powołując się

na

uchybienie

organu

regulacyjnego

polegające

na

nieprzeprowadzeniu

postępowania konsultacyjnego i konsolidacyjnego w rozumieniu art. 15 pkt 1-4

Prawa telekomunikacyjnego obowiązany jest wykazywać wpływ tego uchybienia na

treść rozstrzygnięcia, czy też uchybienie takie powinno w każdym przypadku

skutkować uchyleniem decyzji, niezależnie od wpływu takiego uchybienia na

meritum sprawy oraz czy przedsiębiorca taki obowiązany jest przedstawić dowody

wskazujące na potrzebę przeprowadzenia takiego postępowania w postępowaniu

toczącym się przed sądem powszechnym?

Powód w odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezesa Urzędu wniósł o wydanie

postanowienia o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania oraz o zasądzenie

kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga kasacyjna Prezesa Urzędu nie kwalifikowała się do przyjęcia celem

jej merytorycznego rozpoznania.

W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego zagadnienie prawne

w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. powinno pozostawać w związku z

rozpoznawaną sprawą (postanowienia SN z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07,

LEX nr 864002; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, LEX nr 560504). W

konsekwencji musi być nie tylko powiązane z przepisami powołanymi w

podstawach skargi kasacyjnej, ale także uwzględniać podstawy i argumentację

samego orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2012 r., III SK

2/12, niepubl.).

Pierwsze zagadnienie prawne sformułowane przez Prezesa Urzędu nie

pozostaje w związku z procesową podstawą skargi kasacyjnej, która nie obejmuje

swym zakresem zarzutu naruszenia art. 316 k.p.c. Rozstrzygnięcie zagadnienia

prawnego dotyczącego stosowania tego przepisu w sprawach w zakresu regulacji

telekomunikacji nie jest zatem konieczne do ewentualnego rozpoznania skargi

kasacyjnej i oceny prawidłowości wyroku Sądu II instancji. Z kolei drugie

zagadnienie prawne dotyczy co prawda przepisu powołanego w materialnej

podstawie skargi kasacyjnej, jednakże wyartykułowany w nim problem prawny nie

pozostaje w żadnym związku z zapatrywaniami prawnymi wyrażonymi w

uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W rezultacie rozstrzygnięcie zagadnienia

prawnego odnoszącego się do sposobu procedowania przez Prezesa Urzędu w

przypadku uchylenia jego decyzji przez sąd powszechny także nie ma znaczenia

dla ewentualnej oceny wyroku Sądu II instancji.

Trzecie zagadnienia prawne podniesione w skardze kasacyjnej Prezesa

Urzędu zostało już wyjaśnione przez Sąd Najwyższy (wyrok z dnia 24 stycznia

2012 r., III SK 23/11 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia

2012 r., III SK 41/11). W orzecznictwie tym podkreślono, że Sądy orzekające w

sprawach z odwołania od decyzji Prezesa Urzędu nie powinny ograniczać swojej

funkcji tylko do kontroli legalności postępowania administracyjnego (w odniesieniu

do takich wad postępowania przed organem regulacji, które mogą zostać

konwalidowane na etapie postępowania sądowego, np. w zakresie postępowania

dowodowego), lecz dokonać oceny prawnej zasadności wniesionego odwołania i

dążyć do merytorycznego osądzenia sprawy. Powyższa rola sądów orzekających w

sprawach

z

zakresu

regulacji

telekomunikacji

nie

stoi

na

przeszkodzie

uwzględnianiu kwalifikowanych wad zaskarżonej decyzji. W powołanych powyżej

rozstrzygnięciach Sądu Najwyższego przyjęto, że nieprzeprowadzenie lub wadliwe

przeprowadzenie przez Prezesa Urzędu takich postępowań, jak postępowania

konsultacyjne

lub

konsolidacyjne,

stanowi

takie

uchybienie

wymogów

proceduralnych ciążących na Prezesie Urzędu, które skutkuje uchyleniem decyzji

zaskarżonej odwołaniem, bez konieczności wykazywania przez skarżącego

przedsiębiorcę telekomunikacyjnego, że uchybienie to miało wpływ na treść

kwestionowanej decyzji Prezesa Urzędu.

Mając powyższe na uwadze, z mocy art. 398⁹ § 2 k.p.c. orzeczono jak w

sentencji.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie zawiera wniosku o zasądzenie kosztów

zastępstwa prawnego, dotyczących postępowania kasacyjnego zakończonego – w

trybie tzw. przesądu – niniejszym postanowieniem. Z odpowiedzi na skargę (z

pisma z dnia 20 marca 2012 r.) expressis verbis wynika, że wniosek o zasądzenie

kosztów dotyczył „przypadku przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania” i

„oddalenia skargi kasacyjnej w całości”. Powyższy wniosek nie mógł być podstawą

orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego w zakresie wyodrębnionego

postępowania dotyczącego przyjęcia skargi do rozpoznania.