III SK 12/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 12/09

POSTANOWIENIE

Dnia 19 maja 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski

w sprawie z powództwa Zakładu Elektroenergetycznego H. Cz. E. Spółki z

ograniczoną odpowiedzialnością w C.

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

o nałożenie kary pieniężnej,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 19 maja 2009 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 6 listopada 2008 r.,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. zasądza od Zakładu Elektroenergetycznego H. Cz. E. Spółki

z o.o. w C. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki 270 zł

(dwieście siedemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania

kasacyjnego.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 15 czerwca 2007 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki

orzekł, że Zakład Elektroenergetyczny H. Cz. E. Spółka z o.o. z siedzibą w C. w

okresie od 12 sierpnia 2006 r. do 8 lutego 2007 r. stosowała taryfę dla energii

elektrycznej nie przestrzegając obowiązku jej przedstawienia Prezesowi Urzędu

Regulacji Energetyki do zatwierdzenia, o którym mowa w art. 47 ustawy – Prawo

energetyczne.

Za

powyższe

działanie

Prezes

URE

wymierzył

Zakładowi

Elektroenergetycznemu H.Cz. E. Spółce z o.o. karę pieniężną w wysokości 0,025%

przychodu z działalności koncesjonowanej, polegającej na wytwarzaniu energii

elektrycznej, przesyłaniu i dystrybucji energii elektrycznej oraz obrocie energią

elektryczną, osiągniętego przez przedsiębiorcę w 2006 r., tj. w kwocie 3.902,15 zł.

Wyrokiem z dnia 25 lutego 2008 r. Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony

Konkurencji i Konsumentów oddalił odwołanie strony powodowej od powyższej

decyzji Prezesa URE.

Wyrokiem z dnia 6 listopada 2008 r. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385

k.p.c. oddalił apelację strony powodowej od powyższego wyroku Sądu Okręgowego

– Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżyła w całości skargą kasacyjną

strona powodowa zarzucając naruszenie przepisu prawa materialnego – art. 56 ust.

1 pkt 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz.U. z 2006 r. Nr

89, poz. 625 ze zm.) przez przyjęcie, że podlega karze pieniężnej podmiot, który

zgłosił wniosek o zatwierdzenie taryfy, a który nie uzyskał jej zatwierdzenia.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołano się na

potrzebę dokonania wykładni przepisu prawnego budzącego poważne wątpliwości

– art. 56 ust. 1 pkt 5 – Prawo energetyczne.

Skarżący wskazał, że w jego ocenie: „zachodzi potrzeba dokonania wykładni

przepisu prawa budzącego poważne wątpliwości, albowiem z jego brzmienia

wynika, że karze podlega ten, kto nie przedstawia do zatwierdzenia Prezesowi URE

cen i taryf, stosownie do art. 47, który przewiduje możliwość stosowania

dotychczasowej taryfy m.in. w sytuacji gdy nie została jeszcze wydana decyzja

zatwierdzająca taryfę. W świetle powyższego wątpliwości interpretacyjne budzić

mogą w/w przepisy w związku z pojawiającym się orzecznictwem m.in. Wyrok Sądu

Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 2004-0407, III SK 30/04 z tezą „Karze pieniężnej, określonej w art. 56 ust. 1 pkt 5 ustawy z

dnia 10.4.1997 r. - Prawo energetyczne (jednolity tekst: Dz. U z 2003 r. Nr 153,

poz. 1504 ze zm.) podlega także ten, kto stosuje ceny i taryfy niezatwierdzone

przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, chociaż do takiego zatwierdzenia już

przedstawione”. W ocenie skarżącego „taka wykładnia tego przepisu jest sprzeczna

z jego literalnym brzmieniem albowiem zgodnie z treścią tego przepisu ten, kto

przedstawił do zatwierdzenia taryfę, takiej odpowiedzialności nie ponosi. Poza tym

niedopuszczalne

energetycznego

jest,

w

ocenie

odpowiedzialnością

powoda,

za

obarczanie

niezatwierdzenie

przedsiębiorcy

taryfy

w

sytuacji

przedstawienia jej do zatwierdzenia”.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany Prezes Urzędu Regulacji

Energetyki wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

ewentualnie; o oddalenie skargi kasacyjnej; o zasądzenie od powoda na rzecz

pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem

Najwyższym, według norm przepisanych prawem.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k. p. c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących

rozbieżności

w

orzecznictwie

sądów,

zachodzi

nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 4

§ 1 pkt 3 k.p.c.) powołuje się na przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania określoną w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. – na potrzebę wykładni

przepisów

prawnych

budzących

poważne

wątpliwości

lub

wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów. Skarżący wątpliwości interpretacyjne wiąże z

powołanym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2004 r., III SK 30/04 –

OSNP 2005/4/59.

Przedstawiona w skardze argumentacja nie jest przekonująca. Skarżący w

istocie opiera się na tych argumentach, które zostały już rozważone przez Sąd

Najwyższy w sprawie III SK 30/04. W wyroku z 27 kwietnia 2004 r. Sąd Najwyższy

wyjaśnił, że: „Karze pieniężnej, określonej w art. 56 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 10

kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (jednolity tekst: Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz.

1504 ze zm.) podlega także ten, kto stosuje ceny i taryfy niezatwierdzone przez

Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, chociaż do takiego zatwierdzenia już

przedstawione”. W uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd Najwyższy wyjaśnił w

szczególności że w świetle art. 56 ust. 1 pkt 5 Prawa energetycznego

zdefiniowania tego, co należy rozumieć pod pojęciem przestrzegania obowiązku

przedstawienia taryfy do zatwierdzenia Prezesowi URE nie można ograniczać tylko

do przedłożenia taryfy z własnej inicjatywy lub na żądanie Prezesa URE (art. 47

ust. 1). Należy bowiem uwzględnić, że przedłożoną taryfę rozpatruje Prezes URE w

określonym

terminie

(art.

ust.

2),

że

zatwierdzona

taryfa

podlega

odpowiedniemu ogłoszeniu (art. 47 ust. 3) i dopiero po przejściu takiego trybu

powstaje taryfa, którą przedsiębiorstwo może - w określonym terminie - wprowadzić

do stosowania. Warunkiem obowiązywania taryfy jest nie tylko jej przedłożenie, ale

również uzyskanie zatwierdzenia przez Prezesa URE, publikacja i upływ

określonego

terminu

od

publikacji.

Uchybienie

tym

warunkom

oznacza

nieprzestrzeganie obowiązku, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 5 Prawo

energetyczne. Taki tryb wprowadzania taryfy do stosowania został ustanowiony

głównie w celu ochrony interesów odbiorców przed nieuzasadnionymi cenami

(opłatami), które mogłyby narzucać przedsiębiorstwa energetyczne niehamowane

regułami rynku konkurencyjnego. W związku z tym wykluczona jest sytuacja, ażeby

zgodnie z prawem zaczęła obowiązywać taryfa dla energii elektrycznej i ciepła bez

jej zatwierdzenia.

Ponadto należy stwierdzić, że przedstawione przez skarżącego zagadnienie

dotyczące wykładni art. 56 ust. 1 pkt 5 Prawa energetycznego zostało

sformułowane w oderwaniu od ustaleń faktycznych zaskarżonego wyroku, w

szczególności w oderwaniu od ustalenia, że wniosek o przedłużenie okresu

obowiązywania taryfy został złożony, gdy taryfa ta już nie obowiązywała. Jak

wynika bowiem z wiążących Sąd Najwyższy – stosownie do art. 39813 § 2 k.p.c.

ustaleń zaskarżonego wyroku - Prezes URE prawomocną decyzją z dnia 18

sierpnia 2006 r. umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie wniosku

skarżącego o zmianę decyzji z dnia 19 lipca 2005 r. w zakresie ustalonego w niej

okresu obowiązywania taryfy (do dnia 11 sierpnia 2006 r.) uznając, że wniosek ten

został doręczony w dacie 16 sierpnia 2006 r., gdy taryfa ta już nie obowiązywała. W

tej dacie nastąpiło zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. wszczęcie postępowania

administracyjnego w sprawie zmiany decyzji w zakresie ustalonego okresu

obowiązywania taryfy.

Skarżący w skardze nie podniósł zarzutów dotyczących naruszenia

przepisów

postępowania,

którymi

zakwestionowałby

ustalenie

w

zakresie

przyjętego przez Sąd w zaskarżonym wyroku związania ustaleniami decyzji

Prezesa URE z dnia 18 sierpnia 2006 r., nie kwestionował ustalonego stanu

faktycznego ani też nie podważył przyjętej przez Sąd interpretacji art. 61 § 3 k.p.a.

Stosownie zaś do art. 398 13 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy jest związany podstawą

faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego należy uznać, że nie

ma potrzeby wykładni art. 56 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo energetyczne, gdyż

zagadnienie, które według skarżącego budzi wątpliwości przy wykładni powyższego

przepisu jest

oderwane od wiążącej Sąd Najwyższy podstawy faktycznej

zaskarżonego wyroku. Skarżący domaga się bowiem rozstrzygnięcia zagadnienia,

czy składając wniosek o zmianę decyzji zatwierdzającej taryfę na dwa dni przed

upływem terminu, na jaki została ona ustalona, wypełnia obowiązek, o którym

mowa w art. 47 Prawa energetycznego wbrew ustaleniu zaskarżonego wyroku, że

wniosek ten został złożony po upływie terminu obowiązywania taryfy.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy uznając, że nie zachodzą

okoliczności, o których mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. postanowił jak w sentencji.