III SK 11/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 11/10

POSTANOWIENIE

Dnia 18 maja 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski

w sprawie z powództwa RWE Polska Spółki Akcyjnej w W. ( dawniej RWE STOEN

S.A. w W.

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

z udziałem Zakładów Farmaceutycznych "Polfa" Spółki Akcyjnej w W.

o zawarcie umowy,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 18 maja 2010 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony zainteresowanej

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 17 sierpnia 2009 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 14 grudnia 2005 r., wydaną na podstawie art. 8 ust. 1 w

związku z art. 4 ust. 2 i art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. –

Prawo energetyczne (Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1504 ze zm.) oraz art. 104 i art.

108 § 1 k.p.a., Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, po rozpatrzeniu wniosku

Zakładów Farmaceutycznych „Polfa” S.A. w W. o rozstrzygnięcie sporu „Polfy” ze

Stoen S.A. w W. dotyczącego odmowy zawarcia umowy o świadczenie usługi

dystrybucji energii elektrycznej, postanowił: orzec zawarcie pomiędzy tymi

podmiotami

umowy

usługi

dystrybucji

energii

elektrycznej,

w

brzmieniu

stanowiącym załącznik do decyzji, przy czym uznał, że umowa zawiera

postanowienia nie będące przedmiotem sporu pomiędzy stronami; postanowienia

ustalone przez Prezesa URE niniejszą decyzją – w odniesieniu do postanowień

spornych między stronami, postanowienia ustalone przez Prezesa URE niniejszą

decyzją wynikające ze zmiany stanu prawnego, tj. przepisów ustawy z dnia 4 marca

2005 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz ustawy – Prawo ochrony

środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 552). Powyższą decyzją Prezes URE uznał także, że

ustalona przez niego treść załącznika nr 6 do umowy o świadczenie usługi

dystrybucji obowiązuje do dnia wejścia w życie zatwierdzonej przez niego Instrukcji

Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej, opracowanej na podstawie art. 9g Prawa

energetycznego. Prezes URE nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Wyrokiem z dnia 6 lipca 2007 r. Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i

Konsumentów oddalił odwołanie powoda RWE STOEN S.A. w W. (poprzednio

STOEN S.A.) od powyższej decyzji Prezesa URE (pkt 1.); oddalił wniosek powoda

o wstrzymanie wykonalności decyzji w zaskarżonej części (pkt 2.); zasądził od

powoda na rzecz Zakładów Farmaceutycznych „Polfa” S.A. w W. 360 zł. tytyłem

zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt. 3).

Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2009 r. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 §

1 k.p.c.: zmienił zaskarżony wyrok w punktach pierwszym i trzecim w ten sposób,

że w jego punkcie pierwszym zmienił w części decyzję Prezesa URE z dnia 14

grudnia 2005 r. i w załączniku nr 5 – Zasady rozliczeń za świadczoną usługę

dystrybucji – do umowy nr SK - P/p/HK C/1/327/2005 z dnia 14 grudnia 2005 r. o

świadczenie usługi dystrybucji, zawartej pomiędzy STOEN S.A., a Zakładami

Farmaceutycznymi „Polfa” S. A., w ustępie 2 punkcie 6 wskaźnik opłat za składnik

stały składki sieciowej związany z opłatami za moc umowną STOEN S.A. przyjął w

wysokości 1,3 (jeden i trzy dziesiąte), a w pozostałej części odwołanie oddalił, zaś

w punkcie trzecim wyroku zniósł koszty procesu pomiędzy RWE Polska S.A. w W.

(dawniej RWE STOEN S.A. w W.), a Zakładami Farmaceutycznymi „Polfa” S.A. w

W. (pkt I); na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację w pozostałej części (pkt II);

orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt II).

Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył w jego pkt I i III skargą

kasacyjną zainteresowany – Zakłady Farmaceutyczne „Polfa” S.A. w W.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

wskazano na to, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne:

„-konieczność

określenia

zakresu

stosowania

art.

479 12

k.p.c.

ustanawiającego prekluzję dowodową w postępowaniu szczególnym w sprawach z

zakresu regulacji energetyki regulowanych przepisami Części Pierwszej Księgi

Pierwszej Tytułu VII Działu IV A Rozdziału czwartego Kodeksu postępowania

cywilnego i wskazanie, czy art. 47949 k.p.c. określający niezbędne elementy

odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki bez powtórzenia

uregulowania art. 47912 k.p.c. przewidującego prekluzję dowodową powoduje

wyłączenie odpowiedniego stosowania art. 47912 k.p.c. do odwołań od decyzji

Prezesa Regulacji Energetyki rozpoznawanych zgodnie z art. 47946 i nast. k.p.c. w

zakresie prekluzji dowodowej;

- konieczność określenia zakresu stosowania uregulowania § 2 pkt 7

Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie

szczegółowych warunków przyłączenia podmiotów do sieci elektroenergetycznych,

ruchu i eksploatacji tych sieci i wskazanie, czy miejsce dostarczania oznacza

miejsce, do którego faktycznie jest dostarczana energia do odbiorcy, czy też

miejsce, do którego jedynie możliwe jest dostarczanie energii”.

Ponadto

wskazano

na:

„konieczność

wykładni

przepisów

prawnych

budzących poważne wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie:

- 232 zdanie drugie k.p.c. oraz art. 381 k.p.c. wymagają jednoznacznej wykładni co

do zakresu jego zastosowania w szczególności w postępowaniu w sprawach

gospodarczych regulowanych przepisami Części Pierwszej Księgi Pierwszej Tytułu

VII Działu IV A k.p.c., niezbędne jest określenie w szczególności jednoznacznych

granic, kiedy sąd orzekający posiada uprawnienie do powołania dowodu z urzędu w

postępowaniu gospodarczym w I instancji oraz czy prawo sądu do dopuszczenia

nowego dowodu w postępowaniu apelacyjnym, którego możliwość powołania

istniała w postępowaniu przed sądem I instancji, istnieje również w postępowaniu w

sprawach z zakresu regulacji energetyki rozpatrywanych na podstawie art. 479 46 i

nast. k.p.c.; ponadto skarżony wyrok wykazuje istotne rozbieżności z innymi

wyrokami Sądu Najwyższego oraz sądów apelacyjnych w tym zakresie”.

Autorka skargi kasacyjnej powołała się ponadto na „oczywiste uzasadnienie

skargi, co wynika z nagromadzenia i podsumowania oczywistych naruszeń”

wskazanych w uzasadnieniu skargi. Według skarżącej „mając na uwadze

nagromadzenie i podsumowanie oczywistych naruszeń wykazanych wobec wyroku,

skargę należy potraktować jako oczywiście uzasadnioną”.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona powodowa wniosła o wydanie

postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ewentualnie

o oddalenie skargi kasacyjnej w całości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących

rozbieżności

w

orzecznictwie

sądów,

zachodzi

nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Istotność zagadnienia prawnego

– jako przesłanki przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. –, na które powołuje się

skarżący, polega na tym, że w danej sprawie występuje problem prawny mający

znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia

innych podobnych spraw. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne

(art. 3984 § 1 pkt 3 i art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), polega na sformułowaniu tego

zagadnienia i wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych

ocen prawnych, w tym także na sformułowaniu własnego stanowiska przez

skarżącego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01,

OSNC 2002 nr 1, poz. 11). Sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w

rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. powinno przybrać formę odrębnego wywodu

prawnego, w którym skarżący przedstawi wątpliwości co do określonego przepisu

(normy) lub zespołu przepisów (norm). Z przedstawionego przez wnoszącego

skargę kasacyjną istotnego zagadnienia prawnego musi wynikać, jaki jest

konkretny problem prawny, na czym polegają istotne wątpliwości interpretacyjne,

na czym polega rozbieżność w orzecznictwie i jakich kwestii owa niejednolitość

dotyczy. Zagadnienie prawne jest to bowiem zagadnienie, które wiąże się z

określonym przepisem prawnym, którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla

rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych

podobnych spraw (por. wyrok Sądu Najwyższego z 14 lutego 2003 r., I PK 306/02,

Wokanda 2004 nr 7-8, poz. 51). Rozważanie przez Sąd Najwyższy, w ramach

rozpoznawania skargi kasacyjnej, określonych zagadnień prawnych czy też

dokonywanie wykładni przepisów, nie może mieć charakteru abstrakcyjnego,

oderwanego od przesłanek orzekania w danej sprawie (por. wyrok Sądu

Najwyższego z 13 listopada 2002 r., I CK 213/02, LEX nr 74415). Istotne

zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. musi występować w

sprawie – wynikać na tle podstaw zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.

Jeżeli chodzi o pierwszą przedstawioną w skardze kwestię dotyczącą

możliwości zastosowania przepisów dotyczących prekluzji dowodowej (art. 47912

k.p.c.) w postępowaniu szczególnym w sprawach z zakresu regulacji energetyki

(art. 47946 i następnych k.p.c.) to

postawione w tym przedmiocie pytanie nie

ujawnia występującego w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Postępowanie

w sprawach z zakresu regulacji energetyki jest uregulowane w Rozdziale 4 Działu

IV a kodeksu postępowania cywilnego „Postępowanie w sprawach gospodarczych”.

Nie budzi wątpliwości stosowanie w tym szczególnym postępowaniu przepisów

Rozdziału 1 Działu IVa „Przepisy ogólne” w tym między innymi art. 47912 k.p.c.

Co do zagadnienia związanego z „określeniem zakresu stosowania” § 2 pkt

7 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie

szczegółowych warunków przyłączenia podmiotów do sieci elektroenergetycznych,

ruchu i eksploatacji tych sieci (Dz. U. z 2005 r. Nr 2, poz. 6 ze zm.) to poza

postawionym pytaniem skarga nie przedstawiła żadnego jego uzasadnienia. Mamy,

więc przedstawioną wątpliwość autorki skargi, a nie istotne zagadnienie prawne

podlegające rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy.

Nie ma potrzeby wykładni art. 232 zdanie drugie k.p.c. oraz art. 381 k.p.c.

Możliwość powoływania przez Sąd drugiej instancji dowodów z urzędu nie

wywołuje wątpliwości w orzecznictwie sądowym. Skarżąca gołosłownie twierdzi, że

zachodzi rozbieżność w orzecznictwie sądowym. Rozbieżność taka nie wynika ze

wskazanych w uzasadnieniu wniosku orzeczeń. Podkreśla się w nich w

szczególności,

że

przepisy wzmacniające

kontradyktoryjność postępowania

prowadzonego według przepisów Działu IVa kodeksu postępowania cywilnego

służą dyscyplinowaniu stron i sądu i mają wpłynąć na szybkość i sprawność

orzekania w sprawach dotyczących obrotu gospodarczego. Przepisy te nie

wyłączają prawa sądu przewidzianego w art. 232 zdanie drugie k.p.c. (por. wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2007 r., I CSK 295/07 – LEX nr 382064; wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2006 r., III CK 341/05 – OSNC 2006/10/174).

Trzeba też zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie Sąd drugiej instancji z urzędu

przeprowadził

dowód

z

opinii

biegłego,

w

celu

uzyskania

niezbędnej

specjalistycznej oceny sytuacji faktycznej niespornie ustalonej.

Co do twierdzenia dotyczącego oczywistego uzasadnienia skargi, należy

przypomnieć, że – uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania ze

względu na to, że skarga jest oczywiście uzasadniona (art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c.)

nie może polegać wyłącznie twierdzeniu, że sytuacja taka zachodzi. Konieczne jest

wykazanie – w formie odrębnego wywodu jurydycznego, że przesłanka ta

rzeczywiście zachodzi. Skarżący musi przedstawić, w czym wyraża się „oczywista

zasadność” skargi oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest

oczywiście uzasadniona. Nie wystarczy samo powołanie się na ustawowe

brzmienie przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. i

wskazanie na uzasadnienie skargi kasacyjnej. Skoro chodzi o uzasadnienie

zachodzenia w sprawie specjalnej – kwalifikowanej sytuacji naruszenia prawa

materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości powodującego w

konsekwencji oczywistą zasadność podstaw skargi są to więc naruszenia widoczne

prima

facie,

przy

wykorzystaniu

podstawowej

wiedzy

prawniczej

(por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08 - LEX nr

494134; z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08 - LEX nr 490364). Tymczasem

skarżąca ograniczyła się do twierdzenia o „oczywistym uzasadnieniu skargi”. Nie

zostały wskazane jakiekolwiek rzeczowe argumenty, które miałyby znaczenie dla

oceny tego twierdzenia jako przesłanki oczywistej zasadności skargi w rozumieniu

art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art.

398 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.