III SK 10/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 10/12

POSTANOWIENIE

Dnia 19 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Halina Kiryło

w sprawie z powództwa P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

z udziałem zainteresowanego E. - Operator Spółki Akcyjnej w G.

o rozstrzygnięcie sporu w zakresie odmowy zawarcia umowy o przyłączenie sieci,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 19 października 2012 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony zainteresowanej E. Operator S.A w G. od

wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 28 lipca 2011 r.,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od zainteresowanego E. - Operator Spółki Akcyjnej

w

G. na

rzecz

powoda

P. Spółki

z

ograniczoną

odpowiedzialnością w S. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych

tytułem

zwrotu

kosztów

zastępstwa

procesowego

w

postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 28 lipca 2011 r., oddalił apelacje Prezesa

Urzędu Regulacji Energetyki (Prezes Urzędu) oraz E.-Operator S.A. w G.

(zainteresowany) od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 8 lipca 2010 r.

Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że zaskarżoną decyzją Prezes Urzędu uznał za

uzasadnioną

i

dopuszczalną

odmowę

przyłączenia

farmy

wiatrowej

zainteresowanego do sieci ze względu na brak technicznych warunków

przyłączenia. Dołączona do wniosku o przyłączenia do sieci ekspertyza wpływu

przyłączanej instalacji na system elektroenergetyczny potwierdzała co prawda

istnienie takich warunków, jednakże w ocenie Prezesa Urzędu dla oceny

zachowania zainteresowanego decydujące znaczenie ma faktyczna zmiana w

układzie sieci elektroenergetycznej, związana z przyłączeniem kolejnych farm

wiatrowych, nieuwzględnionych w ekspertyzie. Z kolei zdaniem powoda zmiany te

nie mogą obciążać podmiotu ubiegającego się o przyłączenie do sieci, który

wykazując spełnienie warunków przyłączenia przedstawia ekspertyzę wykonaną

zgodnie z § 6 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia

2004 r. w sprawie szczegółowych warunków przyłączania podmiotów do sieci

elektroenergetycznych, ruchu i eksploatacji tych sieci (Dz. U. z 2005 r. Nr 2, poz. 6).

W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że

warunki wykonania ekspertyzy wyznaczają granice, w jakich podmiot ten

zobowiązany jest wykazać spełnienie technicznych warunków przyłączenia.

Sporządzając

warunki

przyłączenia

przedsiębiorstwo

energetyczne

winno

uwzględnić wszystkie posiadane dane, które mogły wpłynąć na możliwość

zrealizowania obowiązku nałożonego na inwestora ubiegającego się o przyłączenie

do sieci. Do danych takich należą także informacje o innych podmiotach, które w

tym samym czasie wszczęły procedury zmierzające do zawarcia podobnych umów.

Przedsiębiorstwo energetyczne oraz operator systemu przesyłowego, jako

podmioty dysponujące

niezbędnymi

danymi,

zobowiązane

są

do

takiego

formułowania warunków i zakresu ekspertyzy, by były one przydatne do celu, dla

którego sporządzana jest ekspertyza. Skoro zainteresowany już w momencie

określania warunków ekspertyzy dla powoda dysponował danymi pozwalającymi na

prześledzenie planowanego rozwoju sieci do roku 2011 r., w tym przewidywanej

ilości i parametrów elektrowni wiatrowych, które zostaną przyłączone do sieci lub

którym wydane będą warunki przyłączenia, winien uwzględnić te dane w

warunkach wydanych powodowi. W przeciwnym razie narusza art. 7 ust. 1 Prawa

energetycznego nakazujący równe traktowanie podmiotów ubiegających się o

przyłączenie do sieci.

Ponadto, u podstaw uchylonej przez Sąd Okręgowy decyzji Prezesa Urzędu

legło stwierdzenie, zgodnie z którym zgromadzony w sprawie materiał dowodowy

prowadził do ustalenia, iż brak jest warunków technicznych przyłączenia farmy

wiatrowej powoda do sieci zainteresowanego. W tym zakresie Prezes Urzędu oparł

się na założeniu, że choć wykonana przez powoda ekspertyza wpływu przyłączanej

instalacji na system elektroenergetyczny wykazała możliwość przyłączenia

rzeczonej farmy wiatrowej do sieci, nie uwzględniono w niej istotnych zmian w

układzie sieci, które miały miejsce po określeniu przez zainteresowanego zakresu i

warunków ekspertyzy. W ocenie Sądu Apelacyjnego, powyższe założenie jest

sprzeczne z art. 7 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 3 i 4 pkt 2 Prawa energetycznego. Z

przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2004 r. wynikało,

że podmiot ubiegający się o przyłączenie od sieci instalacji wytwórczej może

wykazać istnienie technicznych warunków przyłączenia jedynie za pomocą

ekspertyzy wpływu przyłączanych urządzeń na system elektroenergetyczny.

Ekspertyza ta wykonywana jest w zakresie i na warunkach uzgodnionych z

przedsiębiorstwem sieciowym. Powód nie miał zatem obowiązku i prawnych

podstaw do dostarczenia zainteresowanemu skorygowanej ekspertyzy, wykonanej

w oparciu o nowe dane, które nie zostały ujęte w wydanych mu warunkach.

Ponadto, zaskarżona decyzja opiera się na niepopartym dowodami stwierdzeniu,

że obiektywnie brak jest warunków technicznych przyłączenia. Ustalając, że

ekspertyzy powoda jest nieaktualna, Prezes Urzędu oparł się jedynie na

gołosłownych

twierdzeniach

zainteresowanego,

nie

przedstawiając

na

tę

okoliczność żadnego dowodu w toku procesu.

Zainteresowany zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w

całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 7 ust. 1 Prawa

energetycznego w związku z § 4 i 7 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra

Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków

funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz. U. z 2007 r., Nr 93, poz. 623,

ze zm.), poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w okolicznościach

niniejszej sprawy zachodzą warunki techniczne, wobec czego po stronie

zainteresowanego istniał obowiązek zawarcia mowy o przyłączenie z powodem

oraz ich niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorstwo

energetyczne związane jest wydanymi warunkami i zakresem wykonania

ekspertyzy w chwili złożenia wniosku o wydanie warunków przyłączenia, a nadto,

że warunki techniczne przyłączenia należy potwierdzać wyłącznie ekspertyzą

według stanu faktycznego istniejącego w dacie jej sporządzenia.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zainteresowany

powołał się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego,

wskazując jako takie następujący problem: „czy ocena istnienia publicznoprawnego

obowiązku przyłączenia do sieci elektroenergetycznej w zakresie występowania

warunków technicznych przyłączenia, w rozumieniu art. 7 ust. 1 Prawa

energetycznego, powinna być dokonana w odniesieniu do warunków istniejących w

dacie złożenia kompletnego wniosku o przyłączenie do sieci, czy na podstawie

stanu faktycznego istniejącego na etapie sporządzenia ekspertyzy wpływu

przyłączanych urządzeń na system elektroenergetyczny, o której mowa w § 7 ust. 5

rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie

szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego oraz art.

7 ust. 8e Prawa energetycznego?”.

Powód wniósł o wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia skargi

kasacyjnej zainteresowanego do rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga kasacyjna zainteresowanego nie kwalifikowała się do przyjęcia celem

jej merytorycznego rozpoznania.

W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego tej

przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, o której mowa w art. 398 9 §

1 pkt 1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi

kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne

polega na sformułowaniu samego zagadnienia oraz wskazaniu argumentów

prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym także na

sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten powinien być

zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez

sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, LEX nr 1102817). Analogicznie należy traktować

wymogi konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach

przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., oraz jego związek ze sprawą i skargą

kasacyjną, która miałaby zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie

prawne powinno: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w

stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr

52571); 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić

Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się

do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia

22 października 2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r.,

III CZP 119/08, LEX nr 478179); 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą

(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, LEX nr

864002; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, LEX nr 560504) i 4) dotyczyć

zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości. Istotność

zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje

zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa i praktyki sądowej.

Wymóg ten jest uzasadniony publicznymi celami rozpoznania przez Sąd Najwyższy

skargi kasacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 października

2007 r., V CSK 356/07, LEX nr 621243). Twierdzenie o występowaniu istotnego

zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem

prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją

rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów

konstruujących to zagadnienie (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 marca

2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467, z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX

nr 577468). Ponadto, zagadnienie prawne musi być nie tylko powiązane z

przepisami powołanymi w podstawie kasacyjnej, ale także uwzględniać podstawy

samego orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2012 r., III SK

2/12, niepubl.).

Z uzasadnienia skarżonego wyroku wynika wyraźnie, że powodem oddalenia

apelacji i utrzymania w mocy wyroku Sądu pierwszej instancji uchylającego decyzję

Prezesa Urzędu nie była zawarta w podniesionym w skardze zagadnieniu kwestia

daty, według której należy oceniać spełnienie przesłanki istnienia technicznych

warunków przyłączenia do sieci instalacji wytwórczej. Zaskarżony wyrok Sądu

Apelacyjnego opiera się na dwóch założeniach interpretacyjnych, z którymi rozmija

się zagadnienie prawne skargi kasacyjnej zainteresowanego. Po pierwsze, Sąd

Apelacyjny negatywnie ocenił zachowanie zainteresowanego polegające na

nieprzekazaniu powodowi znajdujących się w posiadaniu zainteresowanego

informacji o innych podmiotach, które w tym samym czasie wszczęły procedury

zmierzające do zawarcia podobnych umów o przyłączenie do sieci. Po drugie, Sąd

Apelacyjny wyjaśnił, że Prezes Urzędu nie sprostał ciężarowi dowodu w sprawie,

której przedmiotem jest rozstrzygnięcie sporu w kwestii odmowy zawarcia umowy o

przyłączenie do sieci. W tych okolicznościach rozstrzygnięcie zagadnienia

prawnego odnoszącego się do temporalnych zasad ustalania występowania

przesłanki istnienia technicznych warunków przyłączenia do sieci instalacji

wytwórczej nie ma znaczenia dla merytorycznej oceny zaskarżonego wyroku.

Mając powyższe na uwadze, z mocy art. 398 9 § 2 k.p.c. orzeczono jak w

sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto stosownie do

art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 39821 k.p.c. oraz § 12 ust. 4 pkt 2 w związku z § 14

ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w

sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb

Państwa

kosztów

pomocy

prawnej

udzielonej

przez

ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).

radcę

prawnego