III SK 10/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 10/10

POSTANOWIENIE

Dnia 18 maja 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Wróbel

w sprawie z powództwa CD Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki

komandytowej z siedzibą w S.

przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

o naruszenie zbiorowych interesów konsumentów,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 18 maja 2010 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 25 czerwca 2009 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 25 czerwca 2009 r., zmienił wyrok Sądu

Okręgowego – Sądu Ochrony Konkurencji Konsumentów z dnia 16 września 2008

r., w ten sposób, że zmienił w całości decyzje Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji

i Konsumentów z dnia 20 grudnia 2007 r., nr […] i nie uznał za naruszające

zbiorowe interesy konsumentów praktyki CD Sp. z o.o. Sp. Komandytowa z

siedzibą w S. (powód) polegającej na stosowaniu w zawieranych z konsumentami

umowach deweloperskiej sprzedaży nieruchomości następującego wzorca umowy:

„Inwestorowi przysługuje kara umowna w wysokości 10% wartości budynku

określonej w par. 3 ust. 1 w razie odstąpienia przez niego od umowy w sytuacji, o

której mowa w par. 9 ust. 3 oraz zasądził od Prezesa Urzędu koszty postępowania

na rzecz powoda.

Prezes Urzędu zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skarga kasacyjną w

całości, zarzucając naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r., o

ochronie w konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz art.

328 § 2 k.p.c. Prezes Urzędu wnosiło uchylenie zaskarżonego wyroku i jego

zmianę w całości poprzez oddalenie apelacji powoda oraz zasądzenie od powoda

kosztów

postępowania,

ewentualnie

o

uchylenie

zaskarżonego

wyroku

i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania Prezes Urzędu

argumentuje, że w niniejszej sprawie zachodzi potrzeba wykładni przepisów

budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

sądów, to jest art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy w związku z art. 479 45 § 1 i 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga kasacyjna Prezesa Urzędu nie kwalifikowała się do przyjęcia celem

merytorycznego rozpoznania.

Na posiedzeniu, którego przedmiotem jest przyjęcie lub odmowa przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy bada jedynie występowanie

przesłanek określonych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., to jest czy w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, czy zachodzi potrzeba wykładni przepisów

budzących poważne wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie, czy zachodzi

nieważność postępowania lub czy skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna

(postanowienie SN z 6 lipca 2007 r., sygn. akt I CSK 197/07; postanowienie SN z

dnia 11 października 2007 r., sygn. akt III SK 24/07). Dlatego art. 3984 k.p.c.

przewiduje wymóg przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania, który umożliwia stronie wnoszącej skargę kasacyjną

przekonanie Sądu Najwyższego o istnieniu przesłanek, na których opiera się

wstępne badanie skargi kasacyjnej pod kątem dopuszczenia jej do rozpoznania

(postanowienie SN z 11 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 65/06). Uzasadnienie

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania polega na wyjaśnieniu, czyli

na wykazaniu, dlaczego, w ocenie strony skarżącej, zachodzi któraś z przesłanek

określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. (postanowienie SN z dnia 11 października 2007

r., sygn. akt III SK 24/07). Treść tego uzasadnienia nie może być dowolna, lecz

musi opierać się na argumentacji jurydycznej w postaci wywodu uwzględniającego

zarówno dotychczasowe orzecznictwo (lub wskazującego jego brak) z zakresu

przedstawionego zagadnienia prawnego, jak i poglądy doktryny.

W niniejszej sprawie Prezes Urzędu powołał się na potrzebę dokonania

przez Sąd Najwyższy wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Powołane we wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnego rozpoznania przepisy były już przedmiotem

wypowiedzi Sądu Najwyższego, z czego skarżący zdaje sobie doskonale sprawę

odwołując się do tych rozstrzygnięć w uzasadnieniu wniosku. Zasady oceny

tożsamości niedozwolonych postanowień umownych zostały sformułowane przez

Sąd Najwyższy w uchwale z 13 lipca 2006 r., sygn. akt III SZP 3/06 (OSNP 2007/12, poz. 35.), przy wykładni przepisów ustawy z 15 grudnia 2000 r. o ochronie

konkurencji i konsumentów (jednolity tekst: Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.),

których treść została następnie przejęta do ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie

konkurencji i konsumentów. Nie ma zatem potrzeby ponownego wyjaśniania tego

rodzaju

zagadnień.

Ocena,

czy

w

konkretnej

sprawie

stosowana

przez

przedsiębiorcę klauzula może zostać uznana za tożsamą z klauzulą wpisaną do

rejestru

niedozwolonych

postanowień

umownych

jest

ściśle

związana

z

poczynieniem odpowiednich ustaleń faktycznych przez Sądy pierwszej i drugiej

instancji okolicznościami faktycznymi tej sprawy oraz analizą porównywanych

klauzul. Sformułowanie szczegółowych kryteriów oceny tożsamości nie jest więc

możliwe w postępowaniu kasacyjnym, z uwagi na ograniczenie zakresu kognicji

Sądu Najwyższego, działającego jako sąd prawa.

Z tych samych względów powołane przez Prezesa Urzędu przykłady

orzeczeń nie dowodzą rozbieżności w orzecznictwie. Wadliwe jest bowiem

zestawienie – na użytek wykazywania przedmiotowej rozbieżności - orzeczeń Sądu

pierwszej instancji z wyrokami Sądu drugiej instancji, dodatkowo wydanymi w

odniesieniu do postanowień umownych stosowanych przez przedsiębiorców

działających na różnych rynkach. Ponadto, przedstawiona w uzasadnieniu wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania argumentacja Sądu Apelacyjnego w

Warszawie w niniejszej sprawie pozostaje w pełni zgodna z zapatrywaniami

wyrażonymi w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego, w szczególności

w uchwale z 13 lipca 2006 r., sygn. akt III SZP 3/06.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji

postanowienia.