III RN 96/00 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 18 maja 2001 r.

III RN 96/00

Zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego można wnieść od pierwszego dnia wyłożenia tego projektu do publicznego wglądu.

Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski

(sprawozdawca), Andrzej Wróbel.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2001 r. sprawy ze skargi Aliny

i Andrzeja M. na pisma: Zarządu Miasta w Ł. z dnia 18 października 1999 r. [...] oraz

Dyrektora Wydziału Architektury, Budownictwa i Urbanistyki L. Urzędu Wojewódzkiego w L. z listopada 1999 r. [...] w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego

[...] od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego

w Lublinie z dnia 30 listopada 1999 r. [...]

p o s t a n o w i ł:

u c h y l i ć zaskarżone postanowienie w części dotyczącej pisma Zarządu

Miasta w Ł. z dnia 18 października 1999 r.

Uzasadnienie

Zarząd Miasta Ł. pismem z dnia 7 maja 1999 r. powiadomił wszystkie osoby, o

których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (jednolity tekst: Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139), o wyłożeniu w

Urzędzie Miejskim w Ł. do publicznego wglądu w dniach od dnia 4 do dnia 24

czerwca 1999 r. projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

informując je jednocześnie o tym, że zgodnie z art.24 ustawy o zagospodarowaniu

przestrzennym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie mogą zostać naruszone

poprzez ustalenia tego projektu planu, może wnieść na piśmie do Zarządu Miasta Ł.,

nie później aniżeli w terminie 14 dni po upływie okresu wyłożenia projektu planu do

publicznego wglądu, zarzuty przeciwko jego ustaleniom.

Alina i Andrzej M. skorzystali z przysługującego im z mocy art. 24 ustawy o

zagospodarowaniu przestrzennym prawa i w dniu 14 czerwca 1999 r. wnieśli do Zarządu Miasta Ł. pismo nazwane „podaniem”, w którym zgłosili swoje zarzuty do wyłożonego do wglądu publicznego projektu planu zagospodarowania przestrzennego w

odniesieniu do ustaleń tego projektu dotyczących ich działek [...] w S.W. Tymczasem

Zarząd Miasta Ł. pismem z dnia 18 października 1999 r., powołując się na art. 18

ust. 2 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, poinformował Alinę i Andrzeja M. o tym, że ich pismo zostało wniesione „poza terminem składania protestów

i zarzutów” i z tej przyczyny nie zostało uwzględnione w procedurze przygotowywania tego projektu planu. Z kolei, pomimo pisma Aliny i Andrzeja M. z dnia 27 października 1999 r. skierowanego do Przewodniczącego Rady Miejskiej w Ł., w którym

zakwestionowali oni stanowisko Zarządu Miasta Ł. w sprawie zgłoszonych przez nich

zarzutów, także Dyrektor Wydziału Architektury Budownictwa i Urbanistyki L. Urzędu

Wojewódzkiego pismem z listopada 1999 r. [...] – (bez daty) poinformował ich o nieuwzględnieniu tego wniosku (zarzutów do projektu planu zagospodarowania przestrzennego). Następnie, Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w

Lublinie postanowieniem z dnia 30 listopada 1999 r. [...] odrzucił skargę Aliny i Andrzeja M. na oba powyższe pisma, a to pismo Zarządu Miasta i Gminy w Ł. z dnia 18

października 1999 r. oraz pismo Dyrektora Wydziału Architektury Budownictwa i

Urbanistyki L. Urzędu Wojewódzkiego z listopada 1999 r., stwierdzając w uzasadnieniu tego postanowienia, że „zaskarżone pisma nie są aktami administracyjnymi, na

które w świetle art. 16 ust. 1 pkt 1 – 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym

Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) przysługuje skarga, która

przez to jako niedopuszczalna w myśl art. 27 ust. 2 powołanej ustawy podlega odrzuceniu”.

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego pismem z dnia 26 maja 2000 r.

wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 30 listopada 1999 r. [...],

w tej części, w jakiej dotyczy ono odrzucenia skargi w odniesieniu do pisma Zarządu

Miasta Ł. z dnia 18 października 1999 r. – zarzucając rażące naruszenie art. 27 ust.

2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74,

poz. 368 ze zm.) w związku z art. 16 ust. 1 pkt 6 i art. 16 ust. 2 ustawy o NSA oraz w

związku z art. 101a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (jednolity

tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 ze zm.), a także art. 7 KPA w związku z art. 59

ustawy o NSA w związku z art. 18 ust. 2 pkt 8, art. 24 ust. 1 – ust. 3 i art. 27 ust. 1

ustawy o zagospodarowniu przestrzennym oraz art. 2, art. 7 i art. 45 ust. 1

Konstytucji RP. W konsekwencji, w rewizji nadzwyczajnej wniesiono na podstawie

art. 57 ust. 2 ustawy o NSA o uchylenie zaskarżonego postanowienia „w części dotyczącej w/w pisma Zarządu Miasta w Ł. z dnia 18 października 1999 r. i przekazanie

sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania”. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono

w szczególności, że: po pierwsze, skarżący wnieśli pismo - nazwane wprawdzie

„podaniem” - w którym podnieśli zarzuty wobec projektu planu zagospodarowania

przestrzennego jeszcze w czasie, gdy projekt ten był wyłożony do publicznego

wglądu, a więc nie naruszając terminu zakreślonego w art. 24 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym; po drugie, o odmowie przyjęcia zarzutów do rozpoznania w danym wypadku zdecydował Zarząd Miasta Ł., podczas gdy powinien on

nadać sprawie bieg, tak aby – zgodnie z wymaganiami ustawy – w sprawie tej mogła

zająć stanowisko Rada Miasta Ł. i to w drodze stosownej uchwały (art. 18 ust. 2 pkt 8

i pkt 9 oraz art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym), którą wnoszący zarzuty może następnie zaskarżyć do sądu administracyjnego (art. 24 ust. 4

ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym); po trzecie, podejmując rozstrzygnięcie

w rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie wziął pod uwagę, że

przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą być wszelkie

akty, czynności, działania i sprawy załatwiane przez organy administracji publicznej,

które nie mają charakteru cywilnoprawnego (art. 20 ust. 3 ustawy o NSA), w tym

także uchwały organów gmin (art. 16 ust. 1 pkt 6 ustawy o NSA), przy czym w danym

wypadku zostały spełnione również przesłanki prawne wymagane w wypadku wniesienia skargi w trybie art. 101a ustawy o samorządzie gminnym, skoro uprzednio

skarżący w dnia 27 października 1999 r. wystąpili już do Przewodniczącego Rady

Miejskiej w Ł. z pismem, w którym kwestionowali stanowisko Zarządu Miasta Ł. w

kwestii niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów (art. 101 ustawy o samorządzie

gminnym); po czwarte, w tej sytuacji, odrzucając zarzuty skarżących, Naczelny Sąd

Administracyjny nie tylko naruszył obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy (art. 7

KPA w związku z art. 59 ustawy o NSA), ale naruszył także art. 2, art. 7 i art. 45 ust.

1 Konstytucji RP, bowiem w istocie uniemożliwił również skarżącym skorzystanie z

przysługujących im praw, o których mowa w art. 24 ustawy o zagospodarowaniu

przestrzennym oraz w art. 101a ustawy o samorządzie gminnym; po piąte, natomiast

zaskarżone postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego o odrzuceniu skargi

jest trafne w tym zakresie, w jakim skarga ta dotyczyła skierowanego do skarżących

pisma Dyrektora Wydziału Architektury Budownictwa i Urbanistyki Urzędu Wojewódzkiego w L., skoro miało ono jedynie charakter informacyjny.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest zasadna. Zasady i tryb sporządzania, w tym także

przyjmowania i rozpatrywania zarzutów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określają przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którą: po pierwsze – zarząd gminy jest organem właściwym w sprawie sporządzania projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a

następnie jego wyłożenia do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni, o

czym ma obowiązek poinformować opinię publiczną co najmniej 7 dni przed wyłożeniem projektu w drodze obwieszczenia oraz w sposób zwyczajowo przyjęty w danej

miejscowości (art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym); następnie zarząd gminy obowiązany jest do przyjmowania zgłaszanych do

tego projektu planu protestów i zarzutów, a po upływie terminu do ich wnoszenia zarząd gminy je rozpatruje, przy czym protesty i zarzuty nie uwzględnione w projekcie

planu zarząd gminy ma obowiązek przedstawić do rozstrzygnięcia radzie gminy (art.

18 ust. 2 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym); po drugie – każdy, czyj

interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który został wyłożony do

publicznego wglądu, może wnieść na piśmie tzw. zarzuty wobec tego projektu planu,

w terminie nie dłuższym aniżeli 14 dni po upływie okresu wyłożenia projektu planu do

publicznego wglądu, a o ich uwzględnieniu lub odrzuceniu rozstrzyga rada gminy w

drodze uchwały, która powinna zawierać równocześnie uzasadnienie faktyczne i

prawne – przy czym, uchwałę o odrzuceniu zarzutów w całości lub części wnoszący

je może zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia (art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Wynika stąd, że ponieważ

przedmiotem zarzutów mogą być interesy prawne lub uprawnienia określonego

podmiotu, które naruszone zostały „przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego

planu zagospodarowania przestrzennego wyłożonym do publicznego wglądu” (art. 24

ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym), to – formalnie rzecz biorąc –

zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą być

przez uprawnione podmioty wnoszone nie wcześniej aniżeli od pierwszego dnia

wyłożenia tego projektu planu do publicznego wglądu (terminus a quo) oraz „w terminie nie dłuższym niż 14 dni po upływie okresu wyłożenia projektu” (art. 24 ust. 2

ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym – terminus ad quem). Skoro więc w

rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego był wyłożony do publicznego wglądu w okresie od dnia 4

czerwca 1999 r. do dnia 24 czerwca 1999 r., a skarżący wnieśli zarzuty do tego projektu planu w dniu 14 czerwca 1999 r., to uczynili to w ramach ustawowo określonego terminu dla składania tego rodzaju zarzutów, a tym samym stwierdzenie zawarte

w piśmie Zarządu Miasta Ł. z dnia 18 października 1999 r., że skarżący wnieśli swe

zarzuty „poza terminem składania protestów i zarzutów” jest oczywiście bezzasadne.

Równocześnie, biorąc pod uwagę, że w każdym wypadku, gdy zarząd gminy

nie uwzględni zgłoszonych zarzutów do projektu planu (niezależnie od przyczyny

odmowy ich uwzględnienia), ma on obowiązek przedstawić je do rozstrzygnięcia radzie gminy (art. 18 ust. 2 pkt 8 in fine ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym),

która podejmuje w tej sprawie stosowną uchwałę (art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym), w rozpoznawanej sprawie doszło do rażącego naruszenia

obowiązujących w tym względzie przepisów ustawowych, skoro Zarząd Gminy w Ł. w

ogóle nie przedstawił Radzie Gminy w Ł. zarzutów skarżących do rozstrzygnięcia,

lecz sam przesądził o tym, że z przyczyn formalnych (zresztą błędnie przyjmując, że

wniesiono je „poza terminem składania protestów i zarzutów”) nie mogą być one

przedmiotem dalszego postępowania określonego w art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Powyższych rażących naruszeń prawa nie wziął

pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny wydając zaskarżone postanowienie, przy

tym – wbrew wyraźnej dyspozycji art. 16 ust. 1 pkt 6 ustawy o NSA – błędnie przyjął,

że w rozpoznawanej sprawie skierowane do skarżących pismo Zarządu Gminy w Ł. z

dnia 7 maja 1999 r. nie podlega kognicji tego Sądu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 13 KPC w

związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania

cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej – Prawo upadłościowe i

Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego,

ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw

(Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) orzekł jak w sentencji.