III RN 85/98 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 2 grudnia 1998 r.

III RN 85/98

Twierdzenie zobowiązanego, że tytuł egzekucyjny pochodzi od nieuprawnionego podmiotu oznacza postawienie zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednolity tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 36,

poz. 161 ze zm.).

Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 1998 r. sprawy ze skargi

Bogdana Z. na postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia 30 lipca 1996 r. [...] w

przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, na

skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] od

wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie

z dnia 2 grudnia 1997 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł rewizję nadzwyczajną od

wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie

z dnia 2 grudnia 1997 r. [...] w sprawie ze skargi Bogdana Z. na postanowienie Izby

Skarbowej w K. z dnia 30 lipca 1996 r. w przedmiocie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego. Wyrokowi temu zarzucono rażące naruszenie art. 33 pkt 6

ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

(jednolity tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.) oraz art. 27 ust. 1 ustawy o

Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Przeciwko Bogdanowi Z. była prowadzona

egzekucja administracyjna na podstawie tytułu egzekucyjnego, wystawionego przez

„Telekomunikację Polską” S.A., obejmującego należności abonamentowe i za usługi

teleksowe. W postępowaniu egzekucyjnym przed organami obu instancji, a następnie w skardze do NSA Bogdan Z. twierdził, że nie zawierał z „Telekomunikacją”

umowy dotyczącej usług teleksowych oraz że „Telekomunikacja” nie jest uprawniona

do wystawiania tytułów wykonawczych i dochodzenia swoich należności w trybie

egzekucji administracyjnej. Zdaniem wnoszącego rewizję nadzwyczajną te ostatnie

twierdzenia oznaczają zgłoszenie, określonego w art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę z tej przyczyny, że zarzut

wystawienia tytułu wykonawczego przez nieuprawniony podmiot nie mieści się wśród

zarzutów przewidzianych w art. 33 pkt 1 - 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w

administracji, naruszył - zdaniem wnoszącego kasację - rażąco prawo.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.

Przewidziane w art. 33 zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem obrony zobowiązanego. Jednym z tych zarzutów

jest „niedopuszczalność egzekucji administracyjnej” (art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Trafnie podniesiono w rewizji nadzwyczajnej,

że organ egzekucyjny obowiązany jest do badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej w każdym prowadzonym przez siebie postępowaniu (art. 29 §

1 ustawy), mimo że nie ma prawa do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W niniejszej sprawie oznacza to, iż organy egzekucyjne powinny

rozważyć dopuszczalność egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez „Telekomunikację” i w tym zakresie ich zachowanie

podlegało kontroli NSA, nie były natomiast organy uprawnione do oceny, czy i jakiej

treści została zawarta umowa między Bogdanem Z. a „Telekomunikacją”. Niedopuszczalność egzekucji bez właściwego tytułu wykonawczego wynika wprost z art.

26 § 1 ustawy, który do wszczęcia egzekucji wymaga - między innymi - tytułu wykonawczego. Nie może to oznaczać niczego innego, niż wymagania, że tytuł ten musi

być - przede wszystkim - wystawiony przez podmiot do tego upoważniony.

Sąd Najwyższy nie wypowiada się co do dopuszczalności wystawiania tytułów

wykonawczych i dochodzenia należności w drodze egzekucji administracyjnej przez

„Telekomunikację”. W postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej stosuje się bowiem odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące postępowania kasacyjnego (art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania

cywilnego... - Dz.U, Nr 43, poz. 189 ze zm.). Z tych zaś przepisów (art. 393 11 KPC)

wynika wprost, że Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, biorąc

pod rozwagę z urzędu tylko nieważność postępowania. Kwestia dopuszczalności

wystawiania tytułów wykonawczych i prowadzenia egzekucji administracyjnej przez

„Telekomunikację” będzie zatem przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.

Z tych względów na podstawie art. 39313 KPC w związku z art. 10 ustawy z

dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... orzeczono jak w

sentencji.