III RN 37/97 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 3 września 1997 r.

III RN 37/97

Na decyzję rektora wyższej uczelni o wygaśnięciu decyzji komisji rekrutacyjnej o przyjęciu na studia służy skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Przewodniczący SSN: Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Adam Józefowicz, Janusz

Łętowski (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 3 września 1997 r. sprawy ze skargi

Sławomira B. na decyzję Rektora Akademii Wychowania Fizycznego w W. z dnia 2

października 1996 r. w przedmiocie bezprawnego skreślenia z listy studentów I roku

Akademii Wychowania Fizycznego na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w

Warszawie z dnia 20 lutego 1997 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł w dniu 16 maja 1997 r.

rewizję nadzwyczajną od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w

Warszawie z dnia 20 lutego 1997 r. [...], wydanego w sprawie Sławomira B. w przedmiocie "bezprawnego skreślenia z listy studentów I roku" Akademii Wychowania

Fizycznego w W.

Powyższemu postanowieniu zarzucił rażące naruszenie prawa, w szczególności

art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.

U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), w związku z art. 130 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego,

stosowanym w postępowaniu administracyjno-sądowym z mocy art. 59 tejże ustawy o

Naczelnym Sądzie Administracyjnym, zarzucił mu też rażące naruszenie interesu

Rzeczypospolitej Polskiej - wnosząc w konsekwencji o jego uchylenie i przekazanie

sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego

rozpoznania.

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

Sławomir B., wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie

skargę, żądając przywrócenia go na studia w Akademii Wychowania Fizycznego w W.

Skarżący podał, że zdał egzamin na I rok studiów 1996/97, lecz został skreślony z listy

studentów tego roku. Z załącznika nr 1 do wniesionej skargi wynika, że Sławomir B. w

piśmie z dnia 10 września 1996 r., skierowanym do Rektora Akademii Wychowania

Fizycznego, oświadczył, że chociaż został przyjęty na I rok studiów dziennych "ze

względów obiektywnych nie może w tym roku rozpocząć studiów, gdyż obecny stan

zdrowia na to mu nie zezwala", załączając w związku z tym odpowiednie zaświadczenie

lekarskie ordynatora oddziału laryngologicznego w O.Ś. W tym samym piśmie skarżący

prosił Rektora AWF o "ewentualne umożliwienie mu podjęcia studiów w przyszłym roku

1997/98, bez ponownego zdawania egzaminu". W załączniku znajduje również się

kserokopia pisma Dziekana Wydziału Wychowania Fizycznego AWF z dnia 20

września 1996 r., informującego skarżącego o przyjęciu do wiadomości jego rezygnacji

ze studiów, natomiast negatywnie ustosunkowującego się do prośby skarżącego z dnia

10 września 1996 r., w której prosi on o ewentualne umożliwienie podjęcia studiów w

przyszłym roku szkolnym, bez ponownego zdawania egzaminu. Z kolejnego załącznika

do skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że skarżący zwrócił się

pismem z dnia 20 września 1996 r. do Rektora AWF informując, że w związku z

poprawą stanu zdrowia chciałby jednak studiować w Akademii Wychowania Fizycznego

w roku 1996/97 i wystąpił w dniu 17 września 1996 r. z prośbą o przydzielenie mu

miejsca w domu akademickim. W dniu 20 września będąc w W. dowiedział się, że stało

się to niemożliwe wobec stanowiska zajętego przez Dziekana Wydziału Wychowania

Fizycznego w piśmie z dnia 20 września 1996 r., wręczonym mu w tym dniu w W., w

którym zawiadamiano go o przyjęciu rezygnacji ze studiów w roku szkolnym 1996/97 i

zaproszono na egzaminy w przyszłym roku akademickim. Pismo Sławomira B. z dnia

20 września do Rektora AWF ma cechy odwołania od decyzji Dziekana Wydziału z dnia

20 września 1996 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi Sławomira B.

na rozprawie, postanowieniem z dnia 20 lutego 1997 r. [...] odrzucił ją na podstawie art.

27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

stwierdzając, że wniesiona skarga nie mieści się w zakresie właściwości Naczelnego

Sądu Administracyjnego, określonym w art. 16 ustawy o Naczelnym Sądzie

Administracyjnym. Wnoszący rewizję nadzwyczajną Prezes NSA zauważa, że

odrzucenie skargi nastąpiło bez wyjaśnienia, czego skarżący oczekiwał od Sądu na tle

przepisów określających jego właściwość. Skarga Sławomira B. do NSA i dalsze jego

wystąpienia mają przede wszystkim charakter adresowanych personalnie zarzutów lub

żądań, ale też zawiera domaganie się przywrócenia go na I rok studiów. Skarżący nie

wziął pod uwagę, że sąd administracyjny nie jest powołany do załatwiania spraw co do

istoty, jak żądane przywrócenie go na I rok studiów. Nie bierze też pod uwagę, że stosownie do przepisu art. 21 w związku z art. 16 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola legalności decyzji i postanowień lub innych aktów albo czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących

przyznania, stwierdzenia bądź uznania uprawnień albo obowiązków wynikających z

przepisów prawa. Rewidujący przyznaje, iż skarżący nie spełnił w skardze wymagań art.

37 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, ustalającego, że skarga powinna

zawierać między innymi wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub

czynności, oznaczenia organu, którego działanie lub bezczynności dotyczy i określenia

naruszenia prawa lub interesu prawnego. Jednakże bez wezwania, o jakim mowa w art.

130 § 1 KPC w związku z art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym,

skardze został nadany bieg, jako skardze w sprawie o skreślenie z listy studentów i

wyznaczony został termin rozprawy. Ponieważ - jak stwierdza rewidujący - ze skargi

Sławomira B. ani z jego wystąpień dodatkowych do Sądu nie można było

jednoznacznie określić przedmiotu skargi w rozumieniu przepisów o Naczelnym Sądzie

Administracyjnym do nadania skardze prawidłowego biegu niezbędne były dodatkowe

czynności wyjaśniające sprawę, w szczególności poprzez wezwanie, o jakim mowa w

przepisie art. 130 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, stosowanym odpowiednio w

postępowaniu sądowo-administracyjnym z mocy art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie

Administracyjnym. W sprawie rozpoznanej przez Naczelny Sąd Administracyjny na

rozprawie w dniu 20 lutego 1997 r. skarżący nie został jednak wezwany do uzupełnienia

skargi na podstawie art. 130 § 1 KPC.

Tym niemniej - wywodzi dalej rewidujący - na rozprawie Sąd dysponował już

aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę. Z akt administracyjnych wynika, że

pismo skarżącego z dnia 20 września 1996 r. przedstawione zostało Rektorowi

Akademii przez Dziekana Wydziału przy piśmie z dnia 25 września 1996 r., w którym

podtrzymał on swoje stanowisko co do zaproszenia skarżącego na egzaminy w przyszłym roku akademickim, informując, że w związku z pismem skarżącego z dnia 10

września 1996 r. został on wykreślony z listy przyjętych na studia, a na jego miejsce

przyjęto osobę następną na liście, czego nie można już odwrócić. Pismo to nosi cechy

czynności, o jakiej mowa w art. 133 KPA. Na tym piśmie organu pierwszej instancji

znajduje się odręczna adnotacja Rektora o treści: "Zgodnie ze stanowiskiem Pana

Dziekana", zaopatrzona datą "26.09.96". Z odpowiedzi na skargę wynika, że organy

Uczelni traktowały pismo Dziekana Wydziału z dnia 20 września 1996 r. jako decyzję

administracyjną o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji komisji rekrutacyjnej o przyjęciu

skarżącego na studia, jego pismo z dnia 20 września 1996 r. jako odwołanie od decyzji,

zaś odręczną adnotację Rektora z dnia 26 września 1996 r. na piśmie Dziekana z dnia

25 września 1996 r. jako decyzję ostateczną Rektora o stwierdzeniu wygaśnięcia

decyzji o przyjęciu na studia. Z akt administracyjnych wynika również, że o ostatecznym

stanowisku organów Uczelni o wykreśleniu skarżącego z listy kandydatów przyjętych na

studia w związku z przyjęciem złożonej przez niego dnia 10 września 1996 r. rezygnacji

ze studiów, został on zawiadomiony przez Prodziekana Wydziału w dniu 2 października

1996 r. (podanie skarżącego z dnia 2.10.1996 r. i notatka służbowa Kierownika Sekcji

Wydziału z dnia 2.10.1996 r.). Skarga do Sądu w niniejszej sprawie wniesiona została

w dniu 3 października 1996 r.

Rewidujący stwierdza w konkluzji, że nawet gdyby uznać, iż w sprawie tej w

postępowaniu przed organami Uczelni nie doszło do wydania przez Rektora Akademii

decyzji w postępowaniu odwoławczym, to skarga wniesiona przez Sławomira B. do

Naczelnego Sądu Administracyjnego powinna zostać zakwalifikowana jako skarga na

bezczynność Rektora, będącego organem odwoławczym.

W tej sytuacji, biorąc pod uwagę stan sprawy, uznać należy, że zaskarżone

postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 27 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Rozstrzygnięcie wydane ze wskazanym wyżej naruszeniem prawa prowadzi również - zdaniem rewidującego - do rażącego naruszenia

interesu Rzeczypospolitej Polskiej, polegającego na wyłączeniu możliwości dokonania

kontroli przez sąd administracyjny w niniejszej sprawie stosowania przepisów prawa

materialnego, dotyczącego praw i obowiązków osób ubiegających się o przyjęcie na

studia wyższe.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Należy zgodzić się zarówno z wywodami rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i z jej konkluzją. Rzeczywiście, skarżący nie dopełnił wymagań przewidzianych przepisem art. 37 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, ale też Naczelny Sąd Administracyjny nie wezwał go do uzupełnienia

skargi, czego wymaga art. 130 KPC. Należy się również zgodzić ze stanowiskiem rewizji nadzwyczajnej, iż w istocie rzeczy przedmiotem sporu jest ostateczna decyzja

Rektora AWF o wygaśnięciu decyzji komisji rekrutacyjnej w sprawie przyjęcia skarżącego na studia, bądź też - ewentualnie - skarga na bezczynność Rektora, który w postępowaniu w tej sprawie jest organem odwoławczym. W każdym jednak wypadku - co

jest wyraźnie stwierdzone w przepisie art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw

Człowieka - skarżący miał prawo oczekiwać, iż jego skarga będzie rozpoznana in merito

przez niezawisły sąd, czego mu zaskarżonym postanowieniem NSA - odmówiono. W tej

zaś sytuacji uzasadniony jest również pogląd rewidującego, iż mamy tu do czynienia z

rozstrzygnięciem naruszającym interes Rzeczypospolitej Polskiej.

W tej sytuacji, biorąc powyższe okoliczności pod uwagę Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji.