III RN 100/97 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 21 stycznia 1998 r.

III RN 100/97

Po wejściu w życie ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie

Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) termin do zaskarżenia uchwały

organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o

samorządzie terytorialnym (jednolity tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 13. poz. 74 ze zm.)

liczy się także od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia

naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia albo - w wypadku nieudzielenia

odpowiedzi na to wezwanie - od dnia, w którym upłynął dwumiesięczny termin

przewidziany w art. 35 § 3 KPA.

Przewodniczący SSN: Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 1998 r. na posiedzeniu

jawnym sprawy ze skargi Ireny C.-Z. na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia 15 maja

1995 r. [...] w sprawie określenia stawek czynszu za lokale mieszkalne i uchwałę

tejże Rady Miejskiej z dnia 17 czerwca 1996 r. [...] zmieniającą uchwałę w sprawie

określenia stawek czynszu za lokale mieszkalne, na skutek rewizji nadzwyczajnej

Rzecznika Praw Obywatelskich [...] od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 27 maja 1997 r. [...]

p o s t a n o w i ł:

uchylić zaskarżone postanowienie w części odrzucającej skargę na uchwałę

Rady Miejskiej w B. z dnia 17 czerwca 1996 r. [...]

Uzasadnienie

Zaskarżonym rewizją nadzwyczajną Rzecznika Praw Obywatelskich postanowieniem z dnia 27 maja 1997 r. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę

-2Ireny C.-Z. na dwie uchwały Rady Miejskiej w B.: z dnia 15 maja 1995 r. w przedmiocie określenia stawek czynszu za lokale mieszkalne oraz z dnia 17 czerwca 1996 r.

zmieniającą uchwałę w sprawie określenia stawek czynszu za lokale mieszkalne.

Sąd ten ustalił, że co do pierwszej z tych uchwał, skarżąca - stosownie do art. 34 ust.

3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - wystosowała odpowiednie

wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w dniu 2 kwietnia 1995. Rada Miejska w B.

nie zajęła merytorycznego stanowiska pomimo poinformowania skarżącej w piśmie z

dnia 29 kwietnia 1996 r., że uczyni to w ciągu 2 miesięcy. Co do drugiej uchwały, to

wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało doręczone 24 lutego 1997 r.

Pismem z dnia 19 marca 1997 r. poinformowano skarżącą, iż Rada zajmie się

sprawą na najbliższej sesji, ale pomimo to - podobnie jak w przypadku pierwszego z

wezwań skarżącej - Rada nie zajęła merytorycznego stanowiska. Rozpatrywana w

sprawie skarga Ireny C.-Z. została złożona do Sądu w dniu 7 maja 1997 r. to jest zdaniem Sądu - po upływie terminu z art. 35 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie

Administracyjnym. Sąd uznał, że powyższy 30 dniowy termin do wniesienia skargi

stosuje się także do wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Strona mogła więc

pierwszą z przedmiotowych uchwał zaskarżyć do Sądu najpóźniej do dnia 2 czerwca

1996 r. a drugą z nich do dnia 24 kwietnia 1997 r.

Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył powyższe postanowienie w części

odrzucającej skargę na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia 17 czerwca 1996 r. Zarzucił rażące naruszenie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie

terytorialnym (jednolity tekst: Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 ze zm.) oraz art. 35 § 3

KPA w związku z art. 101 ust. 3 powołanej ustawy, art. 27 ust. 2 i 35 ust. 1 ustawy o

NSA, a także art. 1 i art. 56 ust. 1 przepisów konstytucyjnych.

Rzecznik Praw Obywatelskich powołał się na dotychczasowe orzecznictwo,

w którym przyjmuje się, że termin do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy

liczony jest, w wypadku nieudzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, od dnia w którym upłynął dwumiesięczny termin przewidziany art. 35 §

3 KPA. Jeśli zatem skarżąca nie otrzymała odpowiedzi na swe wezwanie skierowane

do gminy w dniu 24 lutego 1997 r. to termin 30 dni do wniesienia skargi w tej sprawie

rozpoczął swój bieg w dniu 25 kwietnia 1997 r., co oznacza że wniesiona w dniu 7

maja 1997 r. skarga powinna zostać merytorycznie przez Sąd rozpoznana. Rzecznik

-3zauważył przy tym, że skarżąca zachowała termin do wniesienia skargi nawet gdyby

początek tego terminu liczyć od dnia 14 kwietnia 1997 r., tj. od dnia w którym odbyła

się sesja Rady Miejskiej, na której miało być rozpatrywane wezwanie skarżącej, o

czym zawiadomiono ją w piśmie z dnia 19 marca 1997 r.

Wniosek rewizji nadzwyczajnej dotyczył uchylenia postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Zasadny jest zarzut rewizji nadzwyczajnej, że - wbrew ocenie prawnej wyrażonej w zaskarżonym postanowieniu - zagadnienia terminu do zaskarżenia uchwały

organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej nie można rozstrzygnąć

wyłącznie na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym

Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Zagadnienie to bowiem

zostało uregulowane również w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95 ze zm.), której regulacja jest w tym zakresie szczególna i dlatego uzyskuje pierwszeństwo przed późniejszymi od niej przepisami

ustawy o NSA (lex posterior generali non derogat legi priori speciali). Taki stosunek

dwóch wymienionych wyżej ustaw przede wszystkim wynika z zakresu zmian, jakie

ustawa o NSA wprowadziła w dotychczas obowiązujących przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o samorządzie terytorialnym. Stosownie

do art. 61 pkt 3 ustawy o NSA w Kodeksie postępowania administracyjnego skreślony został cały jego dział VI w tym art. 216a nakazujący odpowiednio stosować

przepisy tego działu "zaskarżenie decyzji do sądu administracyjnego" do skarg na

uchwałę organu gminy. Z kolei według art. 62 ustawy o NSA wprowadzona zmiana w

ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym polega wyłącznie na

dodaniu w art. 101 jego ust. 2 (a) w brzmieniu: "skargę na uchwałę, o której mowa w

ust. 1 można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę". Z regulacji powyższej wynika wyraźnie stanowisko ustawodawcy co do aktualności normy z art.

101 ustawy o samorządzie terytorialnym pomimo wprowadzenia wprost do ustawy o

-4Naczelnym Sądzie Administracyjnym pewnych regulacji w zakresie właściwości tego

Sądu w sprawach między innymi skarg na uchwały organów gminy (art. 16 ust. 1 pkt

5 i 6, art. 24 ust. 1 i ust. 3). Można stwierdzić, że pod rządem ustawy z dnia 11 maja

1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym zachowany został co do zasady dotychczasowy podział zakresu unormowania warunków zaskarżenia uchwały organu

gminy, pomiędzy tą ustawą a ustawą o samorządzie terytorialnym tak jak poprzednio

pomiędzy działem VI Kodeksu postępowania administracyjnego a ustawą o samorządzie terytorialnym.

W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd Najwyższy podziela stanowisko Rzecznika

Praw Obywatelskich o zachowaniu aktualności uchwały składu Siedmiu Sędziów

Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 1995 r., III AZP 9/95 (OSNAPiUS 1995 nr 20

poz. 243), że wniesienie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na uchwałę

organu gminy na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym ograniczone jest terminem wskazanym w art. 199 § 1 KPA (obecnie w art. 35 ust. 1 ustawy

o NSA) liczonym od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, albo - w wypadku nieudzielenia odpowiedzi na to wezwanie - od dnia, w którym upłynął dwumiesięczny termin przewidziany w art.35 § 3 KPA. Uchwała ta wyraża po pierwsze - wynikający z art. 101 ust.

1 ustawy o samorządzie terytorialnym nakaz uprzedniego wezwania do usunięcia

naruszenia przed zaskarżeniem uchwały do sądu administracyjnego i po drugie wynikające z art. 101 ust. 3 tej ustawy stosowanie w sprawie wezwania do usunięcia

naruszenia przepisów o terminach załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym.

Odnosząc powyższą ocenę prawną do przedstawionego w zaskarżonym

postanowieniu i niekwestionowanego w rewizji nadzwyczajnej stanu faktycznego

należy stwierdzić, że rewidujący wykazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny z rażącym

naruszeniem prawa odrzucił skargę na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia 17

czerwca 1996 r, pomimo wniesienia jej z zachowaniem przewidzianego terminu.

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 393 13 § 1

KPC, zastosowanego odpowiednio w myśl art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o

zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz. U. Nr 43, poz. 189).