III PZP 7/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III PZP 7/12

UCHWAŁA

składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego

Dnia 20 grudnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

Prezes SN Walerian Sanetra (przewodniczący)

SSN Bogusław Cudowski

SSN Małgorzata Gersdorf (sprawozdawca, uzasadnienie)

SSN Józef Iwulski

SSN Maciej Pacuda (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Staryk

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

Protokolant Izabela Twardowska-Mędrek

z udziałem Prokuratora Prokuratury Krajowej Henryki GajdyKwapień

po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich z

dnia 24 października 2012 r., sygn. akt RPO-714575-III/12/JP, skierowanego przez

Prezesa Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych do

rozpoznania przez skład siedmiu sędziów w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych

i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, w przedmiocie podjęcia uchwały

zawierającej odpowiedź na następujące pytanie:

"Jaki skutek wywołuje nieprzekazanie przez organizację związkową

w terminie określonym w art. 251 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r.

o związkach zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz.

854 ze zm.) pracodawcy informacji o łącznej liczbie członków tej

organizacji?"

podjął uchwałę:

Nieprzedstawienie przez zakładową organizację związkową

informacji, o której mowa w art. 251 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja

1991 r. o związkach zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r.

Nr 79, poz. 854 ze zm.) powoduje, że nie są wadliwe czynności

podjęte przez pracodawcę bez wymaganego współdziałania z tą

organizacją, aż do dnia przedstawienia tej informacji.

UZASADNIENIE

Rzecznik Praw Obywatelskich na podstawie art. 60 § 2 ustawy z dnia 23

listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2002 r. Nr 240, poz. 2052 ze zm.)

oraz art. 16 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw

Obywatelskich (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 14, poz. 147 ze zm.) w związku z

ujawnioną rozbieżnością w orzecznictwie Sądu Najwyższego wystąpił do Sądu

Najwyższego z wnioskiem z dnia 24 października 2011 r., nr RPO-714575-III/12/JP,

o rozstrzygnięcie następującego zagadnienia prawnego:

„Jaki skutek wywołuje nieprzekazanie przez organizację związkową w terminie

określonym art. 251 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych

(Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.) pracodawcy informacji o łącznej liczbie

członków tej organizacji?”

W uzasadnieniu wniosku Rzecznik Praw Obywatelskich wyraził pogląd, iż

art. 251 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2001 r. Nr

79, poz. 854 ze zm. zwana „u.z.z.”) jest niejednoznaczny. Zgodnie z tym

przepisem:

1. Uprawnienia

zakładowej

organizacji

związkowej

przysługują

organizacji

zrzeszającej co najmniej 10 członków będących:

1) pracownikami lub osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy o pracę

nakładczą u pracodawcy objętego działaniem tej organizacji albo

2) funkcjonariuszami, o których mowa w art. 2 ust. 6, pełniącymi służbę w jednostce

objętej działaniem tej organizacji.

2. Organizacja, o której mowa w ust. 1, przedstawia co kwartał – według stanu na

ostatni dzień kwartału – w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po tym

kwartale pracodawcy albo dowódcy jednostki, o której mowa w ust. 1 pkt 2,

informację o łącznej liczbie członków tej organizacji, w tym o liczbie członków, o

których mowa w ust. 1.

Powyższe przepisy, w myśl art. 34 ust. 1 u.z.z., mają zastosowanie do

międzyzakładowej

organizacji

związkowej

obejmującej

swoim

działaniem

pracodawcę, z zastrzeżeniem art. 34 ust. 2, art. 341 i art. 342 tej ustawy.

Prezentując swój wniosek Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił

rozbieżne interpretacje omawianego przepisu występujące w judykaturze co do

dopuszczalności złożenia przez zakładową organizację związkową po upływie

terminu przewidzianego w tym przepisie informacji o liczbie członków zrzeszonych

w organizacji związkowej działającej w zakładzie. Powołał na tę okoliczność wyrok

Sądu Najwyższego z 15 listopada 2006 r., I PK 135/05 (OSNP 2007 nr 21-22, poz.

311), wyrok Sądu Najwyższego z 15 grudnia 2008 r., I PK 98/08 (M.P.Pr 2009 nr 6,

s. 322 – 323) oraz wyrok Sądu Najwyższego z 19 kwietnia 2010 r., II PK 311/09

(OSNP 2011 nr 19-20, poz. 252), a jako przeciwstawny tym judykatom wyrok Sądu

Najwyższego z 6 października 2011 r., III PK 17/11 (niepublikowany). Za wiodący

problem dla stosowania prawa, który wynika z powołanych wyroków Rzecznik Praw

Obywatelskich uznał w motywach swego wniosku ocenę, czy istnieje możliwość

późniejszego wykazania przez zakładową organizację związkową, że zrzesza co

najmniej 10 członków. Jednak pytanie Rzecznika Praw Obywatelskich skierowane

do Sądu Najwyższego w składzie powiększonym ma nieco inny zakres. Chodzi w

nim nie tylko o możliwość powiadomienia w terminie późniejszym pracodawcy o

tym, jaka jest liczba członków organizacji, ale także o skuteczność podejmowanych

działań przez pracodawcę w czasie, gdy tego powiadomienia brakowało.

W

motywach

wniosku

Rzecznik

Praw

Obywatelskich

wskazał,

iż

ustawodawca nie postanowił w art. 251 ust. 2 u.z.z. ani w żadnym innym przepisie

tej ustawy, że niedopełnienie przez zakładową organizację związkową obowiązku

poinformowania pracodawcy o liczbie swoich członków powoduje, iż traci ona

status zakładowej organizacji związkowej i jednocześnie traci uprawnienia

przysługujące takiej organizacji. A contrario bowiem uprawnienia zakładowej

organizacji związkowej nie przysługują, zgodnie z art. 251 ust. 1 u.z.z., takiej

organizacji, do której należy mniej niż dziesięciu członków będących pracownikami

lub osobami wykonującymi pracę nakładczą albo funkcjonariuszami.

Dosłowne brzmienie przepisów art. 251 u.z.z. mogłoby przemawiać za

uznaniem,

że

zakładowa

organizacja

związkowa,

która

nie

wypełniła

w

przepisanym terminie obowiązku poinformowania pracodawcy o liczbie swoich

członków,

ale

faktycznie

ma

co najmniej dziesięciu

członków będących

pracownikami lub osobami wykonującymi pracę nakładczą albo funkcjonariuszami,

nie traci statusu i uprawnień zakładowej organizacji związkowej. Przy takiej

wykładni przepisów art. 251 u.z.z. niewypełnienie przez zakładową organizację

związkową w przepisanym terminie obowiązku poinformowania pracodawcy o

liczbie swoich członków nie pociągałoby za sobą żadnych skutków prawnych, a tym

samym przepis art. 251 ust. 2 u.z.z. byłby pozbawiony normatywnego znaczenia.

Przemawiałoby to za uznaniem, że pracodawca ma prawo traktować zakładową

organizację związkową, która nie wypełniła obowiązku informacyjnego, jako

niespełniającą wymagań określonych w art. 251 ust. 1 u.z.z. i niekorzystającą z

uprawnień przysługujących takiej organizacji aż do momentu, gdy dana zakładowa

organizacja związkowa przedstawi mu informację, iż ma co najmniej dziesięciu

członków będących pracownikami lub osobami wykonującymi pracę nakładczą albo

funkcjonariuszami. Działania pracodawcy podjęte bez współdziałania z zakładową

organizacją związkową w okresie między upływem terminu określonego w art. 251

ust. 2 u.z.z. a dniem przekazania przez tę organizację spóźnionej informacji o

liczbie członków nie mogą być uznane za wadliwe nawet wówczas, gdy dana

organizacja faktycznie miała w tym okresie co najmniej dziesięciu członków

będących pracownikami lub osobami wykonującymi pracę nakładczą albo

funkcjonariuszami.

Pytanie prawne Rzecznika Praw Obywatelskich, jak wynika jednoznacznie z

jego uzasadnienia, zmierza do wyjaśnienia opisanej wątpliwości interpretacyjnej.

Sąd Najwyższy w składzie powiększonym zważył, co następuje:

Przechodząc do analizy zagadnienia, Sąd Najwyższy na wstępie pragnie

zaznaczyć, iż zasadniczo problem dotyczy kompetencji zakładowej organizacji

związkowej wobec danego pracodawcy, przy którym jest afiliowana. Jeśli chodzi o

zakres uprawnień, do którego odnosi się pytanie Rzecznika Praw Obywatelskich, to

trzeba je wiązać z ustawą z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. Chodzi

zatem o te uprawnienia, czy kompetencje, które powiązane są nie tylko z art. 26

ustawy, ale odpowiednimi (dającymi się odnieść do zakładowej organizacji

związkowej) przepisami rozdziału 3 ustawy.

Przechodząc do szczegółowych zagadnień poruszonych przez Rzecznika

Praw Obywatelskich w pierwszej kolejności nie da się nie zauważyć, że

rzeczywiście istnieje rozbieżność w wypowiedziach Sądu Najwyższego na tematy

mocy wiążącej i znaczenia art. 251 ust. 2 u.z.z. Pogląd, że nieprzedstawienie

pracodawcy przez zakładową organizację związkową informacji o liczbie swoich

członków w terminie określonym w art. 251 ust. 2 u.z.z. nie powoduje, iż organizacja

ta traci uprawnienia zakładowej organizacji związkowej, może być uzasadniony

tylko dosłowną treścią przepisów art. 251 ustawy. Przepis art. 251 ust. 1 u.z.z. wiąże

bowiem brak uprawnień zakładowej organizacji związkowej z faktem, że

organizacja związkowa działająca u pracodawcy nie ma co najmniej dziesięciu

członków będących pracownikami lub osobami wykonującymi pracę nakładczą albo

funkcjonariuszami. Przepis art. 251 ust. 2 u.z.z. nie łączy zaś expressis verbis z

faktem nieprzedstawienia pracodawcy przez zakładową organizację związkową

informacji o liczbie swoich członków w przewidzianym terminie żadnych ujemnych

skutków dla tej organizacji. Pogląd, że zakładowa organizacja związkowa, która nie

wypełnia obowiązku informacyjnego ustanowionego w art. 251 ust. 2 u.z.z. nie traci

z mocy prawa ustawowych uprawnień, ponieważ z normatywnego punktu widzenia

decydujące znaczenie ma istniejąca obiektywnie liczba członków, a nie informacja

o niej, został wyrażony w doktrynie prawa pracy przez K. W. Barana (zob.: K. W.

Baran, Komentarz do ustawy o związkach zawodowych w: Zbiorowe prawo pracy.

Komentarz, wyd. II, Warszawa 2010, pkt 2.2. komentarza do art. 251 u.z.z.).

W nauce prawa pracy dominuje jednak raczej odmienne zapatrywanie, a

mianowicie teza, że zakładowa organizacja związkowa, która nie wypełniła

obowiązku informacyjnego ustanowionego w art. 25 1 ust. 2 u.z.z., nie korzysta z

uprawnień

przysługujących

zakładowej

organizacji

związkowej

do

czasu

przedstawienia informacji o posiadaniu co najmniej dziesięciu członków będących

pracownikami lub osobami wykonującymi pracę nakładczą albo funkcjonariuszami

(zob.: M. Czubak, Nowelizacja przepisów ustawy o związkach zawodowych, Praca i

Zabezpieczenie Społeczne z 2003 r., nr 8, s. 18; S. Płażek, A. Sobczyk,

Wątpliwości

wokół

interpretacji

nowych

przepisów

ustawy

o

związkach

zawodowych, Praca i Zabezpieczenie Społeczne z 2003 r., nr 8, s. 24; A. Dubowik,

Status zakładowej organizacji związkowej, Praca i Zabezpieczenie Społeczne z

2006 r., nr 9, s. 19). Działania pracodawcy, które zostały podjęte bez

współdziałania z zakładową organizacją związkową, przed przedstawieniem przez

nią informacji o posiadaniu wymaganej liczby członków, aby korzystać z uprawnień

przysługujących takiej organizacji, są niewadliwe. Uznanie, że niewykonanie przez

zakładową organizację związkową obowiązku informacyjnego ustanowionego w art.

251 ust. 2 u.z.z. nie pozbawia jej uprawnień przysługujących zakładowej organizacji

związkowej do czasu przedstawienia informacji o posiadaniu co najmniej dziesięciu

członków będących pracownikami lub osobami wykonującymi pracę nakładczą albo

funkcjonariuszami, oznaczałoby bowiem – zdaniem zwolenników przedstawianej

interpretacji - iż jest to obowiązek, którego niewykonanie nie pociąga za sobą

żadnej sankcji. Przepis art. 251 ust. 2 ustawy, który ustanawia ten obowiązek, nie

miałby więc praktycznie żadnego znaczenia normatywnego.

W świetle zreferowanych koncepcji interpretacyjnych powstaje pytanie, czy

druga z przedstawionych interpretacji przepisu jest prawidłowa i możliwa do

zaakceptowania, a w szczególności, czy nie narusza wolności związkowych i praw

organizacji związkowej w zakresie prawa koalicji. Trzeba bowiem podkreślić, iż

uprawnienia zakładowej organizacji związkowej są szerokie; od indywidualnego po

zbiorowe prawo pracy. I te ostatnie (np. art. 231 k.p.; art.24123 k.p.; art. 261 k.p. etc.)

wydają się istotniejsze z punktu widzenia kształtowania stosunków zatrudnienia i

polityki zatrudnienia u pracodawcy.

W tym miejscu w pierwszej kolejności zasadne wydaje się pytanie o zakres

przedmiotowy ograniczenia wynikającego z omawianego przepisu, a zatem pytanie,

czy norma kompetencyjna z art. 251 u.z.z. dotyczy także uprawnień zbiorowego

prawa pracy. Innymi słowy, wymaga oceny, czy komentowany przepis pozbawia

zakładowe organizacje związkowe, niespełniające warunku zrzeszania co najmniej

10 osób, uprawnień przyznanych tym organizacjom przez wszystkie przepisy, czy

tylko o te, które są zamieszczone w u.z.z.

Trzeba przyjąć, jak już sygnalizowano na wstępie, że chodzi tu o wszelkie

uprawnienia dotyczące danego pracodawcy. Taka teza jest zasadna wobec faktu,

iż ustawa o związkach zawodowych ogólnie stanowi o uprawnieniach tych

organizacji. Co więcej przyjmuje się, iż istnieją bardzo konkretne argumenty za

weryfikacją zakładowej organizacji związkowej z punktu widzenia art. 25 1 u.z.z., ze

wszystkimi tego konsekwencjami. Skoro bowiem przepisy uzależniają korzystanie z

uprawnienia od obiektywnego kryterium, jakie powinna spełniać zakładowa

organizacja związkowa, a kryterium to zawiera w sobie także konieczność

poinformowania pracodawcy o tym fakcie, to w braku odmiennych postanowień –

dotyczy wszelkich uprawnień (por. A Dubowik, Zakładowa organizacja związkowa

po nowelizacji ustawy o związkach zawodowych, PiZS 2003 nr 9, s. 23 i literatura z

przypisu 23). A zatem zakładowe organizacje związkowe zrzeszające mniej niż 10

członków powinny być pozbawione wszelkiego rodzaju uprawnień, jakie przepisy

przewidują dla zakładowej organizacji związkowej - uprawnień z zakresu prawa do

rokowań, jak i z zakresu indywidualnego prawa pracy. Wymaga to jednak, jak już

wskazano, oceny, czy takie ujęcie nie ingeruje zbytnio w materię praw i wolności

związkowych.

Nowelizacja ustawy o związkach zawodowych i dodanie do niej art. 251

(art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 2002 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o

zmianie niektórych innych ustaw - Dz.U. Nr 135, poz. 1146.) nie wpłynęło na zakres

podmiotowy prawa zrzeszania się w związki zawodowe. Nie zmodyfikowało kręgu

uprawnionych do tworzenia i przystępowania do tych korporacji. Zgodnie z zasadą

wolności związkowej ustawodawca po 2003 r. nie oponuje przed samodzielnym i

samorządnym tworzeniem struktur organizacji. Jednak prawne ramy działania

związków zawodowych zmieniły się wskutek wprowadzenia do ustawy o związkach

zawodowych art. 251. Cały bowiem wachlarz uprawnień związkowych jest

przypisany właśnie do zakładowej organizacji związkowej. W ten sposób

ustawodawca pośrednio oddziałuje na organizacyjny kształt ruchu związkowego

(W. Sanetra, Spory o strukturę ruchu związkowego, PiZS 1993, nr 7, s. 14). Po

nowelizacji ingerencja ta jest głębsza. Z uprawnień organizacji zakładowej mogą

korzystać tylko te z nich, które zrzeszają minimum 10 osób, o których mowa w

art. 251 u.z.z. Owa liczba członków jest przesłanką kompetencyjną dla organizacji

(por. W. Uziak w: U. Jackowiak, W. Uziak, A. Wypych-Żywicka, Prawo pracy.

Podręcznik dla studentów prawa, Zakamycze 2003, s. 110). W literaturze

przedmiotu wypowiadany jest pogląd, iż narzucenie takiej struktury (liczebności)

członków organizacjom związkowym nie narusza Konwencji nr 87 MOP (A.

Dubowik, Zakładowa organizacja… op. cit.). Wskazuje się ponadto, że celem

rozwiązania przyjętego w art. 251 u.z.z. była chęć pozbawienia realnych możliwości

działania tych organizacji, które jako zrzeszające zbyt małą liczbę członków

stanowiłyby byty pozorne.

Dla Sądu Najwyższego podejmującego uchwałę w powiększonym składzie

powstaje

jednak

przede

wszystkim

zagadnienie,

czy

wobec

wskazanej

niejednoznaczności przepisu art. 25 u.z.z. możliwa jest wykładnia zaprezentowana

przez składy zwykłe Sądu Najwyższego w orzeczeniach o sygn. III PK 17/11 oraz o

sygn. I PK 98/08. Przypomnijmy, iż w tych judykatach Sąd Najwyższy przyjął, że w

świetle art. 251 ust. 2 u.z.z., jeżeli pracodawca w zakreślonym terminie (10 dni po

zakończeniu kwartału) nie uzyskał wymaganych przez art. 25 1 ust. 2 u.z.z.

informacji, ma prawo przyjąć, że od tej daty zakładowej organizacji związkowej nie

przysługują już ustawowe uprawnienia, a jego działania z pominięciem tej

organizacji są skuteczne nawet w sytuacji, gdy w rzeczywistości organizacja

zrzeszała wymaganą liczbę członków i tylko nie poinformowała o tym fakcie swego

pracodawcy. Mogłoby się bowiem zdarzyć, że stanowisko Sądu Najwyższego w

tych orzeczeniach i poglądy doktryny co do treści art. art. 251 ust. 2 u.z.z. pozostają

w sprzeczności z wolnościami związkowymi i prawem swobody koalicji, jako

interpretacje zbyt restrykcyjne dla związków zawodowych i nierespektujące ich

praw zasadniczych.

Zdaniem Sądu Najwyższego, podejmującego uchwałę w powiększonym

składzie, takiej kolizji brakuje. Można przedstawić trzy powody, dla których

aprobowana tu interpretacja zasługuje na poparcie.

Po pierwsze akceptowana interpretacja jest nie tyle restrykcyjna, co zgodna

z systemem prawa i filozofią dokonanych zmian w ustawodawstwie związkowym w

2003 r. Jest to także interpretacja prawie powszechnie przyjęta w literaturze

przedmiotu. Innymi słowy, skoro wykładnia prawa jest prawidłowa, uwzględniając

cel i rolę normy, to nie może ona sama z siebie przeczyć wolnościom związkowym,

gdy nie jest z nimi w konflikcie (o czym była mowa) norma podlegająca wykładaniu.

Warto w tym miejscu raz jeszcze wskazać, iż w zakresie wolności

związkowej Konstytucja RP gwarantuje prawo tworzenia i działania związków

(art. 12 i art. 59 ust. 1). Jest to gwarancja dość ogólna. Pojęcie wolności

związkowej

obejmuje

zatem

tylko

te

aspekty,

które

są

zabezpieczone

ratyfikowanymi przez Polskę umowami międzynarodowymi i konwencjami MOP.

Pojęcie to nie obejmuje uprawnień związków w indywidualnych i zbiorowych

sprawach pracowniczych; o kształcie tych uprawnień decyduje ustawa. Tym samym

ich ograniczenie nie narusza art. 59 ust. 2 Konstytucji RP. W zakres wolności

związkowej nie wchodzi uprawnienie zakładowej organizacji związkowej do

wyrażania zgody na wewnętrzne źródła prawa (por. L. Florek, Pojęcie i zakres

wolności związkowej, w: Zbiorowe prawo pracy w XXI wieku, praca zbiorowa pod

redakcją A. Wypych-Żywickiej, M. Tomaszewskiej i J. Steliny, Gdańsk 2010,

s. 77,78). Biorąc to wszystko pod uwagę należy przyjąć, iż poruszana problematyka

dotycząca uprawnień organizacji zakładowej nie narusza i wręcz nie może

naruszać art. 59 ust. 2 Ustawy zasadniczej.

Po drugie przyjęta wykładnia zasadza się na twierdzeniu, iż przepis art. 251

u.z.z. należy odczytywać w całości. Norma zakodowana w jego jednostkach

redakcyjnych

jest

jedna.

Uprawnienia

zakładowej

organizacji

związkowej

przysługują organizacji zrzeszającej co najmniej 10 członków, a fakt ten organizacja

musi dowieść w konkretny, ustawowo określony, sposób, tj. przedstawić co kwartał

- według stanu na ostatni dzień kwartału - w terminie do 10 dnia miesiąca

następującego po tym kwartale, pracodawcy informację o łącznej liczbie członków

tej organizacji. Taka interpretacja uwzględnia interes obu partnerów społecznych.

Przy interpretacji przepisów ustawy o związkach zawodowych trzeba oczywiście

brać pod uwagę zasady prawa i wolności związkowe, ale nie można też

abstrahować od praw drugiej strony, zobowiązanej do respektowania uprawnień

organizacji zakładowej, tj. od sytuacji pracodawcy i konieczności chronienia także

jego interesu, który trzeba widzieć w dążeniu do sprawnego funkcjonowania

zakładu pracy. Nie będzie to możliwe w sytuacji braku pewności co do liczby

partnerów społecznych, z którymi w konkretnych sprawach trzeba prowadzić dialog,

czy zawierać porozumienia. Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6

października 2011 r., sygn. III PK 17/11 beneficjentami korzystania przez

zakładową organizację związkową z uprawnień wynikających z art. 25 1 ust. 1 u.z.z.

są, między innymi, jej działacze korzystający z ochrony przewidzianej w art. 32 tej

ustawy. Oni zatem powinni być obciążeni ryzykiem nieprzekazania przez tę

organizację informacji z art. 251 ust. 2 u.z.z., tym bardziej, że mają znaczny wpływ

na wykonanie tego obowiązku przez organizację związkową. Brak możliwości

korzystania z uprawnień przysługujących zakładowej organizacji związkowej spełniającej warunki określone w art. 251 ust. 1 u.z.z. - będący skutkiem

nieprzekazania pracodawcy informacji z art. 251 ust. 2 tej ustawy, nie jest sankcją

nadmiernie dolegliwą czy nieproporcjonalną w stosunku do tego zaniedbania

organizacji związkowej. Przekazanie tej informacji nie jest bowiem działaniem

uciążliwym lub trudnym do spełnienia, wymaga ono dołożenia choćby minimalnej

staranności ze strony organizacji związkowej w dbałości o własne interesy i interes

osób objętych ochroną z art. 32 u.z.z.

Po trzecie, nie można też przyjmować, że obowiązek informacji jest

bezsankcyjny. Przeczyłoby to racjonalności ustawodawcy.

Z tych wszystkich powodów podjęto powyższą uchwałę.