III PZP 3/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III PZP 3/09

POSTANOWIENIE

Dnia 4 grudnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Jerzy Kwaśniewski

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

Protokolant Anna Pęśko

w sprawie z powództwa B. M.

przeciwko Zespołowi Szkół Ogólnokształcących z Oddziałami Sportowymi w C.

o odprawę emerytalną,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 4 grudnia 2009 r.,

zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w L. postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2009 r.,

"czy nauczycielowi, którego stosunek pracy ustał w związku z

przejściem na emeryturę przysługuje odprawa przewidziana w art. 28

ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst

jednolity: Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 z późn. zm.), jeżeli w dacie

ustania

stosunku

pracy

jest

on

dotychczasowej pracy;"

postanawia:

odmówić podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

niezdolny

do

wykonywania

Przedstawione w sentencji postanowienia zagadnienie prawne powstało w

następujących okolicznościach.

Powódka była nauczycielką zatrudnioną u strony pozwanej na podstawie

mianowania. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. decyzją z dnia 4

stycznia 2007 r. stwierdził u niej chorobę zawodową. Orzeczeniem lekarza

orzecznika ZUS z dnia 21 lutego 2007 r. powódka została uznana za trwale

częściowo niezdolną do pracy w związku z chorobą zawodową związaną ze

stanem narządu mowy. Pismem z dnia 26 lutego 2007 r. powódka zwróciła się do

pozwanego o rozwiązanie stosunku pracy z dniem 1 marca 2007 r. w związku z

przejściem na emeryturę. Pozwany w odpowiedzi na to pismo złożył powódce

oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy z dniem 1 marca 2007 r. za

porozumieniem stron (art. 23 ust. 4 pkt 1 Karty Nauczyciela) z powodu przejścia na

emeryturę (art. 88 ust. 1 tej ustawy). Powódka otrzymała od pozwanego odprawę z

tego tytułu na podstawie art. 87 ust. 2 Karty Nauczyciela w wysokości

trzymiesięcznego wynagrodzenia.

W tym stanie faktycznym powódka wytoczyła powództwo o odprawę

przewidzianą w art. 28 ust. 1 Karty Nauczyciela domagając się zasądzenia jej w

wysokości

sześciomiesięcznego

wynagrodzenia.

Odprawa

ta

przysługuje

nauczycielowi mianowanemu, z którym rozwiązano stosunek pracy z przyczyny

określonej w art. 23 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, a więc w razie orzeczenia przez lekarza

przeprowadzającego badania okresowe lub kontrolne o niezdolności nauczyciela

do wykonywania dotychczasowej pracy. Rozwiązanie stosunku pracy następuje

wówczas z końcem miesiąca, w którym dyrektor szkoły otrzymał ostateczne

orzeczenie lekarskie o niezdolności nauczyciela do wykonywania dotychczasowej

pracy. Zdaniem Sądu Rejonowego powódka nabyła prawo do odprawy z art. 28 ust.

1 Karty Nauczyciela, natomiast odprawa wypłacona jej na podstawie art. 87 ust. 1

tej ustawy była świadczeniem nienależnym. Wobec tego Sąd ten zasądził od

pozwanego na rzecz powódki różnicę między tymi odprawami w kwocie 5.268 zł.

Przy rozpoznawaniu apelacji pozwanego Sąd Okręgowy powziął poważne

wątpliwości przedstawione w sentencji pytania prawnego. Sąd Okręgowy wskazał

na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2006 r., I PZP 4/05 (OSNP 2006 nr

11-12, poz. 169), według której nauczycielowi zatrudnionemu na podstawie

mianowania, z którym rozwiązano stosunek pracy w związku z jego niezdolnością

do dotychczasowej pracy i który z tego tytułu otrzymał odprawę pieniężną na

podstawie art. 28 ust. 1 Karty Nauczyciela nie przysługuje odprawa na podstawie

art. 87 Karty Nauczyciela, jeżeli nauczyciel przechodzi następnie na emeryturę lub

rentę z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Okręgowy podniósł, że w rozpoznawanej

sprawie chodzi jednak o sytuacje odmienną. Zdaniem Sądu Okręgowego wykładnia

językowa art. 28 ust. 1 Karty Nauczyciela skłania do odpowiedzi przeczącej.

Rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło bowiem z powodu niezdolności do pracy,

czyli z przyczyny określonej w art. 23 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela, a z tą

przyczyną jest powiązana odprawa z art. 28 ust. 1 tej ustawy. Nadto powódka nie

ma orzeczenia lekarza przeprowadzającego badania okresowe lub kontrolne o

niezdolności do pracy.

Sąd Okręgowy przedstawił także odmienną wykładnię, opartą na zbiegu

przyczyn rozwiązania stosunku pracy. Według tej koncepcji złożenie przez

nauczyciela wniosku o rozwiązanie stosunku pracy nie wyklucza przyjęcia, że

przyczyną rozwiązania jest niezdolności do wykonywania dotychczasowej pracy. W

rozpoznawanej sprawie powódka była niezdolna do wykonywania pracy, a wniosek

złożyła w celu spełnienia przesłanki z art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela, niezbędnej

do nabycia emerytury. Złożenie tego wniosku nie musi wykluczać rozwiązania

stosunku pracy z powodu niezdolności do wykonywania dotychczasowej pracy.

Przepis art. 28 Karty Nauczyciela mówi o rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyny

określonej w art. 23 ust. 1 pkt 3 , która istniała w dacie rozwiązania stosunku pracy.

Sąd Okręgowy opowiedział się za pierwszym stanowiskiem, ponieważ powódka nie

posiadała orzeczenia wydanego przez lekarza prowadzącego badania okresowe

lub kontrolne.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Z przepisu art. 390 § 1 k.p.c. wynika, że sąd może przedstawić Sądowi

Najwyższemu

do

rozstrzygnięcia

zagadnienie

prawne

budzące

poważne

wątpliwości, jeżeli zależy od tego rozstrzygnięcie sprawy. W niniejszej sprawie

przesłanka ta nie jest spełniona.

Sąd Okręgowy pyta o prawo do odprawy z art. 28 ust. 1 Karty Nauczyciela w

związku z dwiema występującymi w sprawie okolicznościami: ustaniem stosunku

pracy nauczyciela w związku z przejściem na emeryturę oraz niezdolności do

wykonywania

dotychczasowej

pracy

w

dniu

rozwiązania

stosunku

pracy.

Stanowisko Sądu Okręgowego jest niekonsekwentne. Przedstawia on interesujące

rozważania

dotyczące

interpretacji

sposobów

rozwiązania

stosunku

pracy

nauczyciela, przewidzianych w art. 28 ust. 1 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 3 oraz w

art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela i stwierdza jednocześnie, że art. 28 tej ustawy nie

powinien być zastosowany ze względu na nielegitymowanie się przez powódkę

odpowiednim zaświadczeniem lekarskim. Brak tego zaświadczenia uniemożliwia

nabycie prawa do odprawy z art. 28 ust. 1 Karty Nauczyciela. Do rozstrzygnięcia

sprawy zbędne są zatem dalsze rozważania, czy rozwiązanie stosunku pracy na

wniosek nauczyciela w związku z przejściem na emeryturę wyklucza możliwość

nabycia odprawy z art. 28 ust. 1 Karty Nauczyciela.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji.