Supreme Court dismisses judge disqualification request based on prior legal opinion on same issue.

PAGE \* MERGEFORMAT 2Sygn. akt III PZP 2/23 POSTANOWIENIE Dnia 23 sierpnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Halina Kiryło w sprawie z powództwa B.U.‎przeciwko Skarbowi Państwa - Izbie Administracji Skarbowej w Poznaniu‎o odprawę i wydanie świadectwa służby,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 23 sierpnia 2023 r.,‎wniosku Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu o wyłączenie SSN X.Y. od rozpoznania sprawy oddala wniosek.

UZASADNIENIE

W niniejszej sprawie, której przedmiotem jest rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Poznaniu zagadnienia prawnego, pełnomocnik pozwanego w piśmie procesowym z dnia 18 lipca 2023 r. zawarł wniosek o wyłączenie SSN X.Y. i SSN X.Z., wylosowanych do rozpoznania tego zagadnienia.W uzasadnieniu wniosku jego autor podniósł między innymi, że obaj wymienieni w nim sędziowie uczestniczyli w składzie orzekającym, który w dniu 17 maja 2023 r. wydał wyrok w sprawie I PSKP 20/22. W wyroku tym przyjęto, że w odniesieniu do odprawy dla „ucywilnionych” funkcjonariuszy nastąpiło pominięcie prawodawcze. Orzeczenie to zapadło zaś, gdy znany był termin rozprawy wyznaczonej w celu rozpoznania zagadnienia prawnego w sprawie III PZP 2/23. Zatem dwóch sędziów orzekło już w kwestii będącej przedmiotem zagadnienia prawnego, które ma być także przez nich rozpoznane. W tej sytuacji, zdaniem wnioskodawcy, zachodzi wątpliwość co do ich bezstronności.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.Wprawdzie autor wniosku nie powołuje podstawy prawnej swojego żądania, jednakże argumentacja, którą posługuje się, zdaje się wskazywać, że wniosek jest oparty na podstawie art. 49 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Z brzmienia art. 49 § 1 k.p.c. judykatura wywodzi istnienie dwóch przesłanek, których łączne spełnienie umożliwia uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego.

Po pierwsze, może to nastąpić, gdy w okolicznościach konkretnej sprawy występuje obiektywna, a więc weryfikowalna, wątpliwość co do bezstronności sędziego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP 288/22, LEX nr 3343355 ). Po drugie, gdy wątpliwość ta ma charakter uzasadniony (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2019 r., II CO 208/19, LEX nr 2772528).W ocenie Sądu Najwyższego, oceniany w niniejszym postępowaniu wniosek nie spełnia jednak żadnej w tych przesłanek. Wypad podkreślić, że jedynym źródłem wątpliwości autora wniosku co do bezstronności SSN X.Y. w rozstrzyganiu przedstawionego Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego jest fakt wyrażenia przez sędziego poglądu prawnego w innej sprawie dotyczącej tej samej kwestii.

Podzielenie argumentacji wnioskodawcy oznaczałoby, że sformułowanie w jednej sprawie określonego poglądu prawnego w ramach wykładni konkretnego przepisu pozbawia sędziego przymiotu bezstronności i wyklucza go od udziału w rozpoznawaniu wszystkich innych sprawach rozstrzyganych na podstawie tego samego przepisu prawnego. Tymczasem istotą zawodu sędziego i podstawowym obowiązkiem osoby wykonującej ten zawód jest rozstrzyganie sporów sądowych w drodze wykładni i stosowania przepisów prawa. Wyrażanie poglądów prawnych na tle przepisów stanowiących podstawę wydawanych orzeczeń jest zatem nierozerwalnie związane z pracą sędziego, zwłaszcza sędziego Sądu Najwyższego, będącego wszak sądem prawa.

Wątpliwości co do bezstronności sędziego nie może więc wywołać dokonana przez niego w rozpoznawanej sprawie wykładnia przepisów prawnych. Zaprezentowanie przy tej okazji poglądu w rozstrzyganej kwestii prawnej nie upoważnia do stawiania sędziemu zarzutu braku bezstronności i żądania jego wyłączenia od udziału w rozpatrywaniu innej sprawy, w której występuje podobny, a nawet tożsamy problem prawny (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2003 r., I CK 249/02, LEX nr 602352).Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia. (J.K.)[ms]