III PZ 9/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III PZ 9/05

POSTANOWIENIE

Dnia 12 maja 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krystyna Bednarczyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Hajn

SSN Roman Kuczyński

w sprawie ze skargi T. T.

o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu

Apelacyjnego w R. z dnia 26 czerwca 2001 r., sygn. akt I ACa …/01

przeciwko R.. Spółce Akcyjnej w J.

o wynagrodzenie za projekt

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 maja 2005 r.,

zażalenia powoda T.T. na postanowienia Sądu Apelacyjnego w R.

z dnia 9 grudnia 2004 r., sygn. akt I ACa …/04,

uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi

Apelacyjnemu w R. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Powód T. T. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie

przeciwko R.” S.A. w . Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 26 czerwca 2001 r. I ACa

…/01. Skargę oparł na podstawie określonej w art. 403 § 2 k.p.c. powołując się na

wykrycie nowych dowodów w postaci dokumentów, z których nie mogli skorzystać

w poprzednim postępowaniu, gdyż uzyskali je z Prokuratury Rejonowej w K. po

uprawomocnieniu się wyroku.

Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2004 r. Sąd Apelacyjny w R. odrzucił

skargę. Sąd Apelacyjny stwierdził, że „postępowanie w niniejszej sprawie zostało

zakończone postanowieniem Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia kasacji do

rozpoznania, co powoduje, że nie mamy w tej sytuacji spełnionej zasadniczej

przesłanki wynikającej z art. 399 k.p.c., jaką jest możliwość żądania wznowienia

postępowania tylko w sprawach zakończonych prawomocnym wyrokiem. Prowadzi

to do wniosku, że w sprawach, w których postępowanie zakończone zostaje

postanowieniem o odmowie przyjęcia kasacji, skarga o wznowienie jako

niedopuszczalna podlega odrzuceniu zgodnie z art. 410 §

1 k.p.c. (art. 411

k.p.c.).Dodatkowo podkreślenia wymaga, że powołanie się przez skarżącego na

ustawową podstawę wznowienia nie oznacza, że rzeczywiście wskazana podstawa

istnieje. Jak słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę dane dla potrzeb opinii

instytutu nie zostały uzyskane z zasobów dokumentacji archiwalnej lecz na

podstawie rozliczenia procesów produkcyjnych k – 823 i pisma informujące o tych

danych były dostępne w toku toczącego się postępowania. Również i z tych

względów skargę na zasadzie art. 411 k.p.c. należało odrzucić”.

Postanowienie to zaskarżył zażaleniem powód T. T. wnosząc o jego

uchylenie. Zarzucił on, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona od

prawomocnego wyroku Sądu drugiej instancji a nie od postanowienia Sądu

Najwyższego

odmawiającego

rozpoznania

kasacji.

Orzeczenie

o

niedopuszczalności skargi jest więc nieporozumieniem. Ponadto Sąd Apelacyjny

nie odniósł się do istotnych w niniejszej sprawie wniosków dowodowych powoda

oraz do podnoszonego w skardze faktu, że dokumentacja złożona w poprzednim

postępowaniu przez pozwaną, na której oparta została opinia biegłego i ustalenia

prawomocnego wyroku była niekompletna i niewłaściwa, która to okoliczność nie

była wcześniej znana powodowi.

Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zażalenie jest uzasadnione.

Zgodnie z art. 399 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania zakończonego

prawomocnym wyrokiem. W niniejszej sprawie postępowanie zakończyło się

prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w R., który orzekał, co do istoty

sprawy.

Skarga

o

wznowienie

postępowania

została

wniesiona

po

uprawomocnieniu się wyroku, które nastąpiło z chwilą odmowy przyjęcia kasacji do

rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Pogląd Sądu Apelacyjnego, że odmowa

przyjęcia kasacji do rozpoznania powoduje niedopuszczalność skargi o wznowienie

postępowania zakończonego zaskarżonym tą kasacją wyrokiem, nie ma żadnego

uzasadnienia prawnego. Przeszkodą do skutecznego wniesienia skargi o

wznowienie

postępowania jest wniesienie kasacji, gdyż dopóki postępowanie

toczące się po wniesieniu kasacji nie zostanie zakończone, czy to prawomocnym

odrzuceniem kasacji przez sąd drugiej instancji lub Sąd Najwyższy, czy odmową

przyjęcia kasacji do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, wyrok sądu drugiej instancji

nie jest prawomocny. W sprawie niniejszej taka sytuacja nie wystąpiła.

Przyjęcie

przez

Sąd

Apelacyjny

błędnego

poglądu

o

niedopuszczalności skargi o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie

spowodowało, że Sąd ten w ogóle nie badał, czy skarga o wznowienie

postępowania opiera się na ustawowych podstawach wznowienia. Tylko w

przypadku, gdy żadna z ustawowych podstaw wznowienia wymienionych w

przepisach art. 401, 4011 i 403 k.p.c. nie występuje, sąd może odrzucić skargę na

posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. W sprawie niniejszej jako

podstawę wznowienia

wskazano wykrycie nowych okoliczności i środków

dowodowych (art. 403 § 2 k.p.c.). Odrzucenie skargi na posiedzeniu niejawnym

mogłoby nastąpić wówczas, gdyby wskazane okoliczności lub środki dowodowe nie

były nowe, lecz były znane w poprzednim postępowaniu. Z lakonicznego

uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, które zostało tu przytoczone w całości,

nie można wywnioskować, czy Sąd Apelacyjny uznał, iż mimo przytoczenia w

skardze podstawy prawnej faktycznie skarga nie jest oparta na wskazanej

podstawie wznowienia. Można raczej przypuszczać, że Sąd przyjął, iż wskazane

jako podstawa wznowienia nowe okoliczności i dowody nie miały wpływu na wynik

sprawy. Wynika to z powołania się na przepis art. 411 k.p.c., który stanowi, że sąd

odrzuci skargę, jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia. Jednakże na

podstawie tego ostatniego przepisu odrzucenie skargi może nastąpić tylko na

rozprawie. Wobec braku szczegółowego ustosunkowania się do treści skargi

niemożliwa jest kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym

postanowieniu.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w

związku z art. 397 § 2 i 39318 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę

przekazał Sądowi Apelacyjnemu w R. do ponownego rozpoznania.