III PSK 52/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III PSK 52/21 POSTANOWIENIE Dnia 28 kwietnia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z powództwa A. K.‎przeciwko (…) Regionalnej Bazie (…) w W.‎o nagrodę jubileuszową,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 28 kwietnia 2021 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w W.‎z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt VIII Pa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 6 lutego 2020 r. VIII Pa (…) Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację A. K. (powód) wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego w W. z 21 maja 2019 r., IV P (…), oddalającego powództwo skierowane przeciwko (…) Regionalnej Bazie (…) w W. (pozwany) o zasądzenie nagrody jubileuszowej.W sprawie ustalono, że powód przez 22 lata 11 miesięcy i 5 dni pełnił służbę wojskową. Zakończyła się ona 30 września 2000 r. Następnie od 1 października 2000 r. do 31 grudnia 2016 r. powód był zatrudniony u pozwanego na stanowisku kierownika magazynu.

Po ustaniu stosunku pracy powód przeszedł na emeryturę. Umowa o pracę została rozwiązana przez pozwanego z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynął z dniem 1 grudnia 2016 r. na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2013 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1474 ze zm., dalej jako ustawa o zwolnieniach grupowych). Zgodnie z obowiązującym u pozwanego Ponadzakładowym Układem Zbiorowym Pracy Wojskowych Jednostek Organizacyjnych Sfery Budżetowej pracownikowi po 40 latach pracy przysługuje nagroda jubileuszowa w wysokości 400% wynagrodzenia miesięcznego obliczanego według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy.

Pracownik nabywał prawo do nagrody jubileuszowej w dniu upływu okresu uprawniającego do nagrody, zaś wypłata powinna nastąpić niezwłocznie po nabyciu przez pracownika prawa od nagrody. Zgodnie z treścią punktu 7 załącznika nr 4 do PUZP w razie ustania stosunku pracy w związku z przejściem pracownika na rentę z tytułu niezdolności do pracy lub emeryturę pracownikowi, któremu do nabycia prawa do nagrody brakuje mniej niż 12 miesięcy, licząc od dnia rozwiązania stosunku pracy, nagrodę tę wypłaca się w dniu rozwiązania stosunku pracy.

Na dzień rozwiązania stosunku pracy powoda jego staż pracy wynosił 39 lat 1 miesiąc i 26 dni.W tak ustalonym stanie faktycznym Sądy orzekające w sprawie stwierdziły, że powodowi nie przysługuje prawo do nagrody jubileuszowej. Sądy zwróciły uwagę, że do jej nabycia zgodnie z punktem 7 załącznika nr 4 do PUZP konieczne były dwa warunki:

1) ustanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy oraz 2) rozwiązanie stosunku pracy w momencie, gdy do nabycia prawa do nagrody jubileuszowej brakuje pracownikowi mniej niż 12 miesięcy, licząc od dnia rozwiązania stosunku pracy. W ocenie Sądów niesporne jest, że powód spełnił drugą z wymaganych przesłanek. Nie spełnił jednak pierwszej, gdyż rozwiązanie z powodem stosunku pracy nastąpiło w oparciu o ustawę o zwolnieniach grupowych i w tych okolicznościach, z uwagi na nabycie prawa do świadczenia, powód przeszedł na emeryturę.

Oznacza to, że rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło w związku z przejściem powoda na emeryturę. Sądy zwróciły również uwagę, że fakt zasądzenia na rzecz powoda w innym postępowaniu odprawy emerytalnej nie przesądza o nabyciu przez niego także prawa do nagrody jubileuszowej. Wynika to z tego, że w przypadku odprawy w judykaturze przyjmuje się, iż nabycie prawa do emerytury nie musi być wyłącznym powodem rozwiązania stosunku pracy. Odmiennie ukształtowane jest natomiast orzecznictwo, dotyczące nagrody jubileuszowej, w którym wskazuje się konieczność bezpośredniego związku rozwiązania stosunku pracy z uwagi na nabycie prawa do emerytury.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Okręgowego wniósł powód, zaskarżając go w całości.Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłankach potrzeby wykładni przepisów, budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, powód jednak nie wskazał przepisów, o których wykładnię wnosi oraz na występowaniu w sprawie istotnego zagadnienie prawnego:

1) czy związek przejścia pracownika na rentę z tytułu niezdolności do pracy lub emeryturę celem uzyskania nagrody jubileuszowej rozumiany powinien być jako bezpośredni związek przyczynowy w chwili rozwiązania stosunku pracy, a co za tym idzie, że rozwiązanie stosunku pracy musi nastąpić wyłącznie z powodu nabycia przez pracownika prawa do świadczenia z ubezpieczenia społecznego w postaci emerytury (lub renty)?;

2) czy przejście pracownika na rentę z tytułu niezdolności do pracy lub emeryturę powinno być spowodowane celem uzyskania nagrody jubileuszowej czy wystarczy aby stało ono w związku czasowym z przejściem na rentę?W odpowiedzi na skargę kasacyjną powoda pozwany wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.Zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy, który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i dla rozwikłania którego dotychczasowe orzecznictwo jest niewystarczające. Jeżeli skarżący jako przesłankę uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazuje występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to powinien zagadnienie to przedstawić przez jego sformułowanie z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało, przytoczyć argumenty prawne prowadzące do rozbieżnych ocen prawnych, a także wykazać, że jest to zagadnienie, którego rozwiązanie jest istotne nie tylko dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, lecz także dla praktyki sądowej (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 stycznia 2016 r., II CSK 382/15, Legalis nr 1508600; z dnia 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, Legalis nr 1482401; z dnia 24 maja 2016 r., I CSK 666/15).

Innymi słowy istotne zagadnienie prawne powinno kotwiczyć się w regulacji prawnej, która powinna zostać przeanalizowana i opracowana, tak aby to wpierw sam skarżący mógł stwierdzić, że istotne zagadnienie prawne rzeczywiście występuje i dlatego powinien rozpoznać je Sąd Najwyższy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2015 r., III UK 206/13). Skarżący ma zatem obowiązek nie tylko sformułować samo zagadnienie, ale także – w uzasadnieniu wniosku – przedstawić odpowiednią jurydyczną argumentację wskazującą na dopuszczalność i celowość rozwiązania problemu prawnego w sposób preferowany przez skarżącego, a odmienny od sposobu rozstrzygnięcia tego problemu przy wykorzystaniu zapatrywań wyrażonych przez Sąd drugiej instancji (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2018 r., I UK 252/17, LEX nr 2533238).

W celu spełnienia przesłanki przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nie wystarczy samo sformułowanie pytania do Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2018 r., II CSK 12/18, LEX nr 2499783).Sformułowane przez powoda zagadnienie prawne nie spełnia powyższych kryteriów, gdyż nie odwołuje się do treści jakiegokolwiek przepisu. Co więcej kwestia związku rozwiązania stosunku pracy z uwagi na nabycie prawa do świadczenia emerytalnego w kontekście nagrody jubileuszowej była już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego.

W judykaturze przyjmuje się, że w przypadku uregulowania nagrody jubileuszowej w zakładowych aktach prawa pracy ich postanowienia muszą podlegać wykładni restryktywnej (ścisłej), co oznacza, że użycie sformułowanie: „w razie rozwiązania stosunku pracy z powodu przejścia na emeryturę lub rentę” wskazuje na konieczność występowania między rozwiązaniem umowy o pracę a przejściem na emeryturę lub rentę związku przyczynowego szczególnego rodzaju, leżącego w sferze motywacyjnej i charakteryzującego się powiązaniem zamiaru rozwiązania umowy o pracę z zamiarem skorzystania z uprawnień emerytalnych.

Innymi słowy, zamiar przejścia na emeryturę lub rentę powinien zostać ujawniony przez pracownika w chwili podejmowania czynności mających na celu rozwiązanie stosunku pracy, a nie odwrotnie, to jest dopiero jako skutek rozwiązania stosunku pracy, które nastąpiło (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 28 maja 2013 r., III PK 62/12, LEX nr 1555637; z dnia 8 marca 2016 r., II PK 15/15, LEX nr 2019522). Tymczasem w przypadku powoda przejście na emeryturę było rezultatem rozwiązania łączącej go z pozwanym umowy o pracę, a nie jego przyczyną (motywem).

Oznacza to, że w stanie faktycznym sprawy nie można przyjąć, że powód spełnił przesłanki nabycia prawa do nagrody jubileuszowej. Sąd Najwyższy podkreśla, że w jego orzecznictwie został wyrażony pogląd o możliwości wykazania jakiegokolwiek związku rozwiązania stosunku pracy z przejściem na emeryturę i rentę w kontekście nabycia prawa do nagrody jubileuszowej, lecz dotyczył on sytuacji, w której prawo do nagrody jubileuszowej wynikało wprost z przepisów ustawy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2015 r., I PK 345/14, LEX nr 2020481).Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji, rozstrzygając o kosztach postępowania kasacyjnego na zasadzie art. 102 k.p.c.