III PO 57/04 · Sąd Najwyższy
Legislator summary
AI generatedr., wydaną na podstawie art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271
Legislator headnote
AI generatedart. 180 Konstytucji, art. 107 § 3 k.p, Art. 180 ust. 2 Konstytucji, art. 180 ust. 5 Konstytucji, art. 106 k.p; III PO 57/04 · Sąd Najwyższy: r., wydaną na podstawie art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt III PO 57/04
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 marca 2006 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący)
SSN Katarzyna Gonera (sprawozdawca)
SSN Jerzy Kwaśniewski
Protokolant Halina Kurek
w sprawie z odwołania T.W.
od decyzji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 1 marca 2004 r., znak L. Prez. Ia/S-1102/11/04
w przedmiocie przeniesienia na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu
administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...],
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw
Publicznych w dniu 16 marca 2006 r.,
oddala odwołanie.
Uzasadnienie
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzją z dnia 1 marca 2004
r., wydaną na podstawie art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy
wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271
ze zm.), przeniósł sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego T.W. na
stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego do Wojewódzkiego
Sądu Administracyjnego w [...].
W uzasadnieniu decyzji Prezes NSA podniósł, że podstawowym celem
reformy sądownictwa administracyjnego było zapewnienie sprawnego wykonywania
działalności orzeczniczej przez 14 wojewódzkich sądów administracyjnych,
utworzonych rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie
utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i
obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652). Osiągnięcie tego celu było możliwe
w drodze przenoszenia sędziów NSA na stanowiska sędziowskie w odpowiednich
wojewódzkich sądach administracyjnych na podstawie art. 94 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające, który upoważnia Prezesa NSA do przeniesienia sędziego
NSA na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego, po
zasięgnięciu opinii Kolegium NSA.
W skład NSA wchodziło 280 sędziów powołanych na te stanowiska na
podstawie dotychczasowych przepisów. Na wniosek Zgromadzenia Ogólnego
Sędziów NSA Prezydent RP rozporządzeniem z dnia 18 lutego 2004 r. w sprawie
ustalenia liczby stanowisk sędziowskich w Naczelnym Sądzie Administracyjnym
oraz liczby wiceprezesów (Dz. U. Nr 26, poz. 228) ustalił liczbę stanowisk
sędziowskich na 50. W konsekwencji – potrzebne stało się przeniesienie znacznej
liczby
powołanych
wcześniej
sędziów
NSA
do
wojewódzkich
sądów
administracyjnych.
Właśnie
wobec
sędziów
NSA,
zajmujących
dotychczas
stanowiska
sędziowskie w zniesionych z dniem 1 stycznia 2004 r. ośrodkach zamiejscowych
NSA, Kolegium NSA i Zgromadzenie Ogólne Sędziów NSA przyjęły regułę, że będą
oni wykonywać obowiązki sędziowskie w wojewódzkich sądach administracyjnych,
utworzonych w miejscowościach siedzib zniesionych ośrodków zamiejscowych
NSA, w których sędziowie dotychczas pełnili służbę. Decyzja o przeniesieniu
sędziego NSA T.W. została podjęta w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...].
W odwołaniu od tej decyzji sędzia T.W. zarzucił naruszenie:
1) art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) przez rozstrzygnięcie
o przeniesieniu sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego na stanowisko
sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego bez wymaganej tym przepisem
opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego;
2) naruszenie art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy
wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędną wykładnię
tego przepisu i niewłaściwe jego zastosowanie, oparte na przesłankach
pozaprawnych;
3) naruszenie art. 2, art. 32, art. 178 ust. 1 i art. 180 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) przez rozstrzygnięcie o
przeniesieniu sędziego na inne stanowisko w niedopuszczalnym trybie, na
podstawie niekonstytucyjnego przepisu ustawy.
Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że art. 94 § 1 ustawy z dnia 30
sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające, wskazany jako podstawa prawna
zaskarżonej decyzji, przewiduje obowiązek współdziałania Prezesa Naczelnego
Sądu Administracyjnego z Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego przy
podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawie ewentualnego przeniesienia sędziego
NSA na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z istoty
indywidualnego charakteru takiego rozstrzygnięcia i takiego współdziałania wynika,
że zarówno decyzja Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i opinia
Kolegium
Naczelnego
Sądu
Administracyjnego,
nie
mogą
mieć
postaci
normatywnej ani nawet generalnej.
W ocenie skarżącego, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego nie
dopełnił obowiązku współdziałania z Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego
i nie zasięgnął jego opinii. Wynika to jednoznacznie z treści uzasadnienia
zaskarżonej decyzji, w której wskazana została jedynie uchwała tegoż Kolegium,
ustanawiająca „regułę" dotyczącą sędziów zajmujących dotychczas stanowiska w
ośrodkach zamiejscowych NSA. Uchwała ta nie tylko pod względem materialnym
koliduje z istotą opinii przewidzianej w art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.,
ale także nie czyni zadość wymogom współdziałania z punktu widzenia
procesowego. Zainteresowani sędziowie nie zostali o tej uchwale powiadomieni
przed podjęciem decyzji przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Odwołujący się jako sprzeczne z prawem ocenił prowadzenie całego
postępowania w sprawie przeniesienia sędziego na inne stanowisko bez jego
wiedzy i udziału. Według odwołującego się nie ulega wątpliwości, że sędzia
powinien być zawiadomiony o toczącym się postępowaniu i powinien mieć
możliwość przedstawienia swojego stanowiska w sprawie. Konkluzja ta, zdaniem
sędziego, wydaje się oczywista na tle przepisów procesowych, a nadto znajduje
dodatkowe potwierdzenie w treści stosowanego odpowiednio art. 75 § 3 Prawa o
ustroju sądów powszechnych. Z przepisu tego wynika bowiem, że przeniesienie
sędziego z przyczyn wymienionych w art. 75 § 2 pkt 1 jest dopuszczalne tylko
wtedy, gdy uwzględnienie wniosku sędziego co do nowego miejsca służbowego nie
jest możliwe. Z istoty rzeczy implikuje to konieczność zapewnienia sędziemu
warunków do złożenia ewentualnych wniosków w tej mierze, a niestworzenie
sędziemu takich możliwości i w konsekwencji niezapoznanie się z ewentualnymi
wnioskami przez organ orzekający - Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego,
oznacza
wadliwość
rozstrzygnięcia,
skoro
negatywna
ocena
możliwości
uwzględnienia takich wniosków jest jedną z koniecznych przesłanek przeniesienia
sędziego na inne stanowisko bez jego zgody. Tymczasem odwołujący się w ogóle
nie został przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego zawiadomiony o
wszczęciu postępowania dotyczącego przeniesienia, ani też nie miał możliwości
przedstawienia swojego stanowiska w sprawie.
Odwołujący się podniósł, że wykładnia art. 94 § 1 ustawy z dnia 30
sierpnia 2002 r. powinna być zgodna z Konstytucją. Konstytucja Rzeczypospolitej
Polskiej statuuje zasadę niezawisłości (art. 178 ust. 1) i ściśle z nią związaną
zasadę nieusuwalności sędziów (art. 180 ust. 1). Przepis art. 94 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. musi być zatem traktowany jako przepis o charakterze
wyjątkowym, co ma kluczowe znaczenie dla jego wykładni i zakresu zastosowania.
Po
pierwsze,
ustanowiona
nim
kompetencja
Prezesa
NSA
może
być
wykorzystywana tylko wtedy, gdy jest to niezbędne z punktu widzenia dobra
wymiaru sprawiedliwości i gdy zamierzonego celu nie można osiągnąć za pomocą
innych środków; po drugie, przesłanki jego stosowania nie mogą być ustalone
dyskrecjonalnie
i
nie
mogą
mieć
charakteru
pozaprawnego;
po
trzecie,
rozstrzygnięcie podjęte na jego podstawie w odniesieniu do określonego sędziego
powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie. W ocenie odwołującego się,
zaskarżona decyzja została wydana w oderwaniu od wspomnianych zasad
konstytucyjnych.
Zdaniem odwołującego się, przeniesienie sędziego Naczelnego Sądu
Administracyjnego na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego
nie jest jedynym rozwiązaniem służącym realizacji celu w postaci „zapewniania
sprawnego wykonywania działalności orzeczniczej przez 14 wojewódzkich sądów
administracyjnych”. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. przewiduje także możliwość
delegowania
sędziego
Naczelnego
Sądu
Administracyjnego
do
pełnienia
obowiązków w wojewódzkim sądzie administracyjnym (art. 95 § 1). W tej sytuacji,
wobec istnienia alternatywy, co do zasady powinno być stosowane rozwiązanie
korzystniejsze dla sędziego, a mianowicie delegacja (delegowanie). Prezes
Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wskazał przyczyn, dla których od
rozwiązania tego odstąpił, zastępując je przeniesieniem, powodującym dalej
idącą, niekorzystną zmianę w statusie prawnym sędziego. Jedyną wskazaną
przez Prezesa NSA przesłanką faktyczną, która została wzięta pod uwagę, było
zajmowanie dotychczas przez skarżącego stanowiska w zniesionym obecnie
ośrodku
zamiejscowym
indywidualnych
Naczelnego
rozstrzygnięć
doszło
Sądu
w
Administracyjnego.
konsekwencji
do
Na
skutek
zróżnicowania
identycznego dotychczas statusu sędziów w oparciu o kryterium pozaprawne i do
wyodrębnienia aż trzech kategorii sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: 1)
sędziów zajmujących stanowisko sędziego NSA, 2) sędziów delegowanych i 3)
sędziów przeniesionych do wojewódzkich sądów administracyjnych, którym
pozostawiono jedynie tytuł i „prawo do wynagrodzenia”.
W ocenie odwołującego się, waloru normatywnego nie ma wspomniana
„reguła” przyjęta przez Kolegium NSA i Zgromadzenie Ogólne Sędziów NSA,
gdyż organy te nie zostały ustawowo upoważnione do stanowienia prawa w tym
zakresie. Według odwołującego się, uchwała Kolegium NSA ustanawiająca
„regułę” w tej mierze jest w ogóle niedopuszczalna, a już na pewno nie może
stanowić podstawy do orzekania w indywidualnej sprawie sędziego. Nie może
ona stanowić elementu podstawy prawnej podjętej decyzji, choć w uzasadnieniu
decyzji użyto zwrotu: „kierując się tą regułą podjąłem decyzję o przeniesieniu
...”, traktując ją właśnie jako podstawę prawną. „Reguła” ta - wbrew stanowisku
zaprezentowanemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - w sposób oczywisty
koliduje z intencją i założeniami ustawodawcy, znajdującymi wyraz w art. 93
ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające. Z przepisu tego
wynika zasada, że osoby powołane na stanowiska sędziów Naczelnego Sądu
Administracyjnego
sędziami
na
Naczelnego
podstawie
Sądu
dotychczasowych
Administracyjnego.
przepisów
pozostają
Przyjmowanie
„reguły”
przeciwstawnej do tej zasady i wprowadzanie jej w życie za pomocą
indywidualnych rozstrzygnięć Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego jest
praktyką, której nie sposób zaakceptować. Wykorzystanie w tym celu - mającej
w założeniu charakter wyjątkowy - kompetencji przewidzianej w art. 94 ustawy z
dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające jest sprzeczne z jej istotą i
stanowi jej nadużycie.
Zdaniem odwołującego się, uzasadnienie zaskarżonej decyzji również pod
względem formalnym trudno uznać za wystarczające. W gruncie rzeczy ma ono
charakter pozorny, bowiem zawiera niemal wyłącznie twierdzenia ogólne i
właściwie nie odnosi się do przedmiotowej sprawy jako sprawy indywidualnej
skarżącego. Naruszono zatem wymogi art. 107 § 3 k.p.a.
Odwołujący się zwrócił uwagę, że zaskarżona decyzja zawiera pouczenie o
prawie wniesienia odwołania do Sądu Najwyższego, które zostało oparte m. in. na
podstawie art. 75 § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów
powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.). Przepis ten nawiązuje do
zawartych w § 2 pkt 1 i pkt 2 tego samego artykułu przypadków, w których możliwe
jest przeniesienie sędziego na inne miejsce służbowe bez jego zgody. Chodzi tu w
szczególności
o
„zniesienie
stanowiska
wywołane
zmianą
w
organizacji
sądownictwa lub zniesienia danego sądu lub wydziału zamiejscowego albo
przeniesienie siedziby sądu". Skarżący podniósł, że z powołania się na ten przepis
(niezależnie od tego, że nastąpiło ono dopiero w pouczeniu o środku
odwoławczym, a w podstawie prawnej decyzji nie ma o nim mowy) wynika, że
Prezes NSA uznał art. 75 § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych,
za jedną z podstaw swojej decyzji. Stanowisko takie jest, zdaniem odwołującego
się, błędne, bowiem z dniem 1 stycznia 2004 r. nie powstały zdarzenia, o których
mowa w tym przepisie. Nie można, według skarżącego, mówić o „zniesieniu
stanowiska wywołanym zmianami w organizacji sądownictwa”, gdyż w dalszym
ciągu istnieje stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie
zniesiono również wydziałów NSA, ale jego ośrodki zamiejscowe. Z tego powodu
art. 75 Prawa o ustroju sądów powszechnych nie może być przesłanką zwolnienia
od obowiązku uzyskania zgody sędziego na jego przeniesienie z NSA do
wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Tryb przeniesienia sędziego, ustanowiony w art. 94 ustawy z dnia 30
sierpnia 2002 r. i zastosowany przy wydaniu zaskarżonej decyzji, budzi też
wątpliwości co do jego zgodności z Konstytucją. Art. 180 ust. 2 Konstytucji statuuje
zasadę, w myśl której przeniesienie sędziego na inne stanowisko wbrew jego woli
może nastąpić jedynie na mocy orzeczenia sądu i tylko w przypadkach określonych
w ustawie. Według odwołującego się, nie można przyjąć, że art. 180 ust. 5
Konstytucji, odnoszący się do zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów
sądowych i dotyczący w istocie tylko kwestii pozostawienia uposażenia, mógł być
interpretowany w oderwaniu od wspomnianej zasady; nie wydaje się, aby w razie
zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych ustawodawca był
zwolniony z obowiązku precyzyjnego określenia przesłanek przeniesienia sędziego
i dysponował swobodą w wyborze organu mającego podejmować indywidualne
rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Zasada nieusuwalności sędziów wyklucza powierzenie samodzielnym
decyzjom władzy wykonawczej jakichkolwiek rozstrzygnięć dotyczących sytuacji
prawnej sędziów (por. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24
czerwca 1998r., K 3/98, OTK z 1998 r. nr 4). Odwołujący się podniósł, że
przyznanie daleko idącej kompetencji w tym zakresie organowi monokratycznemu,
pozostającemu wprawdzie w systemie organizacyjnym władzy sądowniczej, ale
pełniącemu funkcję o charakterze administracyjnym, również budzi zastrzeżenia co
do zgodności z art. 178 i 180 Konstytucji.
W ocenie odwołującego się, nie tylko mało precyzyjne sformułowanie art. 94
§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., ale także - czy może przede wszystkim praktyka jego stosowania pokazuje, że zyskał on treść i skutki naruszające zasadę
niezawisłości sędziowskiej oraz zasadę równego traktowania. Stanowi to, zdaniem
odwołującego
się,
podstawę
do
uznania
przedmiotowego
przepisu
za
niekonstytucyjny (uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 czerwca
1998 r., K 3/98).
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o oddalenie odwołania.
Zdaniem Prezesa NSA zmiany ustroju sądów administracyjnych wymusiły
przeniesienia niektórych sędziów NSA na stanowiska sędziów wojewódzkich sądów
administracyjnych, z pozostawieniem im tytułu i wynagrodzenia sędziego
Naczelnego Sądu Administracyjnego, co odpowiada art. 180 ust. 5 Konstytucji.
Takie decyzje o przeniesieniu nie naruszały żadnych zasad konstytucyjnych, ale
były konieczne i zmierzały do realizacji reformy sądownictwa administracyjnego, a
przy tym zostały podjęte po wypracowaniu zasadniczych kryteriów przenoszenia
sędziów przez Kolegium NSA, które zostały zaakceptowane przez Zgromadzenie
Ogólne Sędziów tego Sądu w sposób, który umożliwiał każdemu sędziemu
zgłoszenie wniosków odrębnych lub propozycji odmiennych oraz odniesienie się do
każdego indywidualnego przypadku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Odwołanie zostało oparte przede wszystkim na zarzutach naruszenia art. 94
§ 1 ustawy wprowadzającej przepisy reformujące sądownictwo administracyjne
oraz art. 2, art. 32, art. 178 ust. 1 i art. 180 Konstytucji Rzeczypospolitej przez
rozstrzygnięcie o przeniesieniu sędziego na inne stanowisko w niedopuszczalnym
trybie, na podstawie niekonstytucyjnego przepisu ustawy.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 listopada 2005 r., P 20/04, orzekł
że art. 94 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające jest zgodny z art. 2, art. 32, art.
178 ust. 1 oraz art. 180 Konstytucji. Przesądza to rozstrzygnięcie przedstawionego
w odwołaniu problemu konstytucyjności regulacji prawnych dotyczących reformy
sadownictwa administracyjnego zgodnie ze stanowiskiem Prezesa Naczelnego
Sądu Administracyjnego, a mianowicie, że kompetencja Prezesa NSA do
skutecznego
przeniesienia
sędziego
tego
Sądu
na
stanowisko
sędziego
wojewódzkiego sądu administracyjnego do wojewódzkiego sądu administracyjnego
w miejscowości, w której dotychczas pełnił służbę, jest zgodna z Konstytucją.
Zgodna z Konstytucją ustawowa kompetencja Prezesa Naczelnego Sądu
Administracyjnego do skutecznego przeniesienia sędziego NSA na stanowisko
sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego w miejscowości, w której
dotychczas pełnił służbę, z pozostawieniem mu prawa do wynagrodzenia i tytułu
przysługującego sędziemu Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 94 § 1 zdanie
pierwsze
ustawy),
wymagała
zatem
jedynie
zasięgnięcia
opinii
Kolegium
Naczelnego Sądu Administracyjnego, co zostało dopełnione przez opisany w
odpowiedzi na odwołanie proces wypracowywania reguł przenoszenia sędziów
NSA do wojewódzkich sądów administracyjnych. Tryb ten był przedmiotem kilku
posiedzeń Kolegium NSA, a także spotkań odbywanych przez prezesa i
wiceprezesów NSA z zainteresowanymi sędziami wydziałów NSA w Warszawie i
ośrodków zamiejscowych NSA. Zasady te zostały następnie zaakceptowane przez
Kolegium NSA, a także Zgromadzenie Ogólne Sędziów NSA w dniu 9 lutego 2004
r. Zauważyć przy tym należy, że: (1) zastosowany tryb opiniowania przez Kolegium
NSA propozycji decyzji dotyczących poszczególnych sędziów Naczelnego Sądu
Administracyjnego, podejmowanych następnie przez Prezesa Naczelnego Sądu
Administracyjnego na podstawie art. 94 § 1 Przepisów wprowadzających ustawę –
Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi i mających na celu ich „przeniesienie do wojewódzkiego
sądu
administracyjnego”,
faktycznie
i
realnie
umożliwiał
indywidualizację
formułowania tego typu opinii w stosunku do poszczególnych sędziów; (2) tryb ten
był wprowadzony po uprzedniej konsultacji oraz akceptacji przez całe środowisko
sędziowskie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (zarówno przez
Kolegium NSA, jak przez Zgromadzenia Ogólnego Sędziów NSA); (3) tryb ten
zapewniał przy tym obiektywnie sprawne i szybkie przeprowadzenie tej procedury
w stosunku do wszystkich przenoszonych sędziów; a w konsekwencji (4) zapewniał
także skuteczne wywiązanie się upoważnionych organów NSA z ciążącego na nich
obowiązku wprowadzenia w życie tego etapu reformy ustrojowej sądownictwa
administracyjnego; i wreszcie (5) tryb ten nie naruszał żadnych obowiązujących w
tym zakresie przepisów ustawowych (por. wyrok SN z 12 stycznia 2006 r., III PO
1/04).
Oparcie się na tych regułach spełnia ustawowe wymagania zasięgnięcia
opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego koniecznej dla skutecznego
przeniesienia sędziego w trybie art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy, zważywszy że
regulacja ta nie ustanawia żadnych innych kryteriów lub warunków przenoszenia
sędziów NSA na stanowiska sędziów wojewódzkich sądów administracyjnych, w
szczególności uzyskania lub zapytania o zgodę przenoszonego sędziego. Zgoda
taka jest wymagana wyłącznie w razie przeniesienia do wojewódzkiego sądu
administracyjnego w miejscowości innej niż ta, w której sędzia dotychczas pełnił
służbę (zdanie drugie art. 94 § 1 ustawy), bądź w razie ponownego przeniesienia
do Naczelnego Sądu Administracyjnego, po zasięgnięciu opinii Kolegium tego Sądu
(art. 94 § 2 ustawy).
W tym kontekście należało uznać, że nie było przeszkód prawnych do
podjęcia przez Prezesa NSA decyzji o przeniesieniu sędziego bez wcześniejszego
uchylenia decyzji o jego delegowaniu. Decyzja o przeniesieniu znosiła delegowanie
(czyniła je bezprzedmiotowym). Ustawodawca, wprowadzając zmianę ustroju
sądów administracyjnych przyjął rozwiązanie, że sprawy sądowoadministracyjne
będą rozpoznawane do dnia 31 grudnia 2003 r. przez Naczelny Sąd
Administracyjny, a z dniem 1 stycznia 2004 r. wejdzie w życie nowy ustrój sądów
administracyjnych i z tym dniem rozpoczną działalność orzeczniczą w tych
sprawach wojewódzkie sądy administracyjne. Oznacza to przyjęcie założenia, że
wprowadzenie zmiany ustroju sądów administracyjnych nie powinno spowodować
przerw i zakłóceń w rozpoznawaniu spraw przez sądy administracyjne. Wykonanie
tego założenia w okresie przejściowym, w sytuacji gdy przepisy ustawy weszły w
życie z dniem 1 stycznia 2004 r., było możliwe jedynie dzięki skorzystaniu z art. 95
§ 1 Przepisów wprowadzających, który pozwalał delegować sędziów NSA do
pełnienia obowiązków w wojewódzkich sądach administracyjnych. Dlatego też
przyjęto, że delegowanie sędziów NSA do wojewódzkich sądów administracyjnych
na podstawie art. 95 § 1 Przepisów wprowadzających, które miało służyć
zapewnieniu sprawności postępowania, poprzedzi podejmowanie decyzji o
przenoszeniu sędziów do tych sądów. W takiej sytuacji delegowanie sędziego do
pełnienia obowiązków w określonym wojewódzkim sądzie administracyjnym nie
mogło stanowić przeszkody do podjęcia decyzji o przeniesieniu sędziego w okresie
delegowania, gdy przeniesienie następowało przed upływem okresu delegowania.
W konsekwencji powyższego Sąd Najwyższy uznał legalność zaskarżonej decyzji
Prezesa NSA o przeniesieniu odwołującego się na podstawie art. 94 § 1 zdanie
pierwsze ustawy, która nie naruszała jego nabytych uprawnień do tytułu i
wynagrodzenia przysługującego sędziemu NSA.
Nie są uzasadnione argumenty odwołania przypisujące czynności Prezesa
NSA o przeniesieniu sędziego NSA na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu
administracyjnego,
administracyjnej
w
nazwanej
decyzją,
charakteru
rozumieniu
Kodeksu
postępowania
prawnego
decyzji
administracyjnego.
Czynność prezesa NSA jest czynnością z zakresu stosunku służbowego, bliższą
czynnościom z zakresu prawa pracy. W związku z tym zasięgnięcie opinii Kolegium
NSA nie wymagało takiego sformalizowania, jakie musi towarzyszyć wydaniu
decyzji administracyjnej po zasięgnięciu opinii innego organu. Czynność prezesa
NSA w przedmiocie przeniesienia sędziego NSA nie jest decyzją administracyjna w
rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc przy jej
podejmowaniu nie mają zastosowania przepisy tego Kodeksu, w tym w
szczególności art. 106 k.p.a. (por. wyrok SN 12 stycznia 2006 r., III PO 1/04) .
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.