III PO 48/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III PO 48/04

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 marca 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący)

SSN Katarzyna Gonera (sprawozdawca)

SSN Jerzy Kwaśniewski

Protokolant Halina Kurek

w sprawie z odwołania K.K.

od decyzji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 1 marca 2004 r., znak L. Prez. Ia/S-1102/11/04

w przedmiocie przeniesienia na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu

administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...],

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 16 marca 2006 r.,

oddala odwołanie.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 1 marca 2004 r., podjętą na podstawie art. 94 § 1 ustawy z

dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju

sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.; powoływanej dalej jako

“Przepisy wprowadzające”), Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego przeniósł

sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego K.K. na stanowisko sędziego

wojewódzkiego

sądu

administracyjnego

do

Wojewódzkiego

Sądu

Administracyjnego w [...] z dniem 15 marca 2004 r.

W uzasadnieniu decyzji Prezes NSA podniósł, że podstawowym celem

reformy sądownictwa administracyjnego było zapewnienie sprawnego wykonywania

działalności orzeczniczej przez 14 wojewódzkich sądów administracyjnych,

utworzonych rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie

utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i

obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652). Osiągnięcie tego celu było możliwe

w drodze przenoszenia sędziów NSA na stanowiska sędziowskie w odpowiednich

wojewódzkich sądach administracyjnych na podstawie art. 94 § 1 ustawy Przepisy

wprowadzające, który upoważnia Prezesa NSA do przeniesienia sędziego NSA na

stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego, po zasięgnięciu

opinii Kolegium NSA. W skład NSA wchodziło 280 sędziów powołanych na te

stanowiska na podstawie dotychczasowych przepisów. Na wniosek Zgromadzenia

Ogólnego Sędziów NSA Prezydent RP rozporządzeniem z dnia 18 lutego 2004 r. w

sprawie

ustalenia

liczby

stanowisk

sędziowskich

w

Naczelnym

Sądzie

Administracyjnym oraz liczby wiceprezesów (Dz. U. Nr 26, poz. 228) ustalił liczbę

stanowisk sędziowskich na 50. W konsekwencji – potrzebne stało się przeniesienie

znacznej liczby powołanych wcześniej sędziów NSA do wojewódzkich sądów

administracyjnych. Wobec sędziów NSA, zajmujących dotychczas stanowiska

sędziowskie w zniesionych z dniem 1 stycznia 2004 r. ośrodkach zamiejscowych

NSA, Kolegium NSA i Zgromadzenie Ogólne Sędziów NSA przyjęły regułę, że będą

oni wykonywać obowiązki sędziowskie w wojewódzkich sądach administracyjnych

utworzonych w miejscowościach siedzib zniesionych ośrodków zamiejscowych

NSA, w których sędziowie ci dotychczas pełnili służbę. Decyzja o przeniesieniu

sędziego NSA K.K. została podjęta w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...].

Sędzia K.K. wniosła odwołanie od decyzji Prezesa NSA, zarzucając jej: 1)

naruszenie art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające

ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o

postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)

przez rozstrzygnięcie o przeniesieniu jej jako sędziego Naczelnego Sądu

Administracyjnego

na

stanowisko

sędziego

Wojewódzkiego

Sądu

Administracyjnego w [...] bez wymaganej tym przepisem opinii Kolegium

Naczelnego Sądu Administracyjnego;

2) naruszenie art. 94 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające przez błędną wykładnię

tego przepisu i niewłaściwe jego zastosowanie, oparte na przesłankach

pozaprawnych;

3) naruszenie art. 2, art. 32, art. 178 ust. 1 i art. 180 Konstytucji Rzeczypospolitej

Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) przez rozstrzygnięcie o

przeniesieniu sędziego na inne stanowisko w niedopuszczalnym trybie, na

podstawie niekonstytucyjnego przepisu ustawy.

Odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu odwołania podniosła, że stosownie do art. 94 § 1 ustawy

Przepisy wprowadzające niezbędne było współdziałanie Prezesa Naczelnego Sądu

Administracyjnego

z

Kolegium

Naczelnego

Sądu

Administracyjnego

przy

podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawie ewentualnego przeniesienia sędziego

tego Sądu na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z istoty

indywidualnego charakteru takiego rozstrzygnięcia i takiego współdziałania

zarówno decyzja Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i opinia

Kolegium

Naczelnego

Sądu

Administracyjnego,

nie

mogą

mieć

postaci

normatywnej ani nawet generalnej. W ocenie odwołującej się, Prezes Naczelnego

Sądu Administracyjnego nie dopełnił obowiązku współdziałania z Kolegium

Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie zasięgnął jego opinii. Wynika to

jednoznacznie z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której wskazana

została jedynie uchwała tegoż Kolegium ustanawiająca „regułę" dotyczącą sędziów

zajmujących dotychczas stanowiska w ośrodkach zamiejscowych NSA. Uchwała ta

nie tylko pod względem materialnym koliduje z istotą opinii przewidzianej art. 94 § 1

ustawy Przepisy wprowadzające, ale także nie czyni zadość wymogom

współdziałania z punktu widzenia procesowego. Zainteresowani sędziowie nie

zostali o tej uchwale powiadomieni przed podjęciem decyzji przez Prezesa

Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odwołująca się jako sprzeczne z prawem

oceniła prowadzenie całego postępowania w sprawie przeniesienia sędziego na

inne stanowisko służbowe bez jego wiedzy i udziału. Według odwołującej się, nie

ulega wątpliwości, że sędzia powinien być zawiadomiony o toczącym się

postępowaniu i powinien mieć możliwość przedstawienia swojego stanowiska w

sprawie. Konkluzja ta wydaje się oczywista na tle przepisów procesowych, a

ponadto znajduje dodatkowe potwierdzenie w treści stosowanego tu odpowiednio

art. 75 § 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Z przepisu tego wynika bowiem,

że przeniesienie sędziego z przyczyn wymienionych w art. 75 § 2 pkt 1 Prawa o

ustroju sądów powszechnych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy uwzględnienie

wniosku sędziego co do nowego miejsca służbowego nie jest możliwe. Z istoty

rzeczy implikuje to konieczność zapewnienia sędziemu warunków do złożenia

ewentualnych wniosków w tej mierze, a niestworzenie sędziemu takich możliwości i

w konsekwencji niezapoznanie się z ewentualnymi wnioskami przez organ

orzekający – w tym przypadku Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza

wadliwość

rozstrzygnięcia,

skoro

negatywna

ocena

możliwości

uwzględnienia takich wniosków jest jedną z koniecznych przesłanek przeniesienia

sędziego na inne stanowisko bez jego zgody. Tymczasem odwołująca się w ogóle

nie została przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego zawiadomiona o

wszczęciu postępowania w sprawie jej przeniesienia ani też nie miała możliwości

przedstawienia swojego stanowiska w sprawie.

W odwołaniu wskazano ponadto, że wykładnia art. 94 § 1 ustawy Przepisy

wprowadzające powinna być zgodna z Konstytucją. Konstytucja Rzeczypospolitej

Polskiej statuuje zasadę niezawisłości (art. 178 ust. 1) i ściśle z nią związaną

zasadę nieusuwalności sędziów (art. 180 ust. 1). Art. 94 § 1 ustawy musi być

zatem traktowany jako przepis o charakterze wyjątkowym, co ma kluczowe

znaczenie dla jego wykładni i zakresu zastosowania. Po pierwsze - ustanowiona w

nim kompetencja Prezesa NSA może być wykorzystywana tylko wtedy, gdy jest to

niezbędne z punktu widzenia dobra wymiaru sprawiedliwości i gdy zamierzonego

celu nie można osiągnąć za pomocą innych środków, po drugie - przesłanki jego

stosowania nie mogą być ustalone dyskrecjonalnie i nie mogą mieć charakteru

pozaprawnego, po trzecie - rozstrzygnięcie podjęte na jego podstawie w

odniesieniu

do

określonego

sędziego

powinno

zawierać

szczegółowe

uzasadnienie. W ocenie odwołującej się zaskarżona decyzja została wydana w

oderwaniu od wspomnianych zasad konstytucyjnych. Zdaniem odwołującej się,

przeniesienie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego na stanowisko

sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego nie jest jedynym rozwiązaniem

służącym realizacji celu w postaci „zapewniania sprawnego wykonywania

działalności orzeczniczej przez 14 wojewódzkich sądów administracyjnych".

Ustawa Przepisy wprowadzające przewiduje także możliwość delegowania

sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego do pełnienia obowiązków w

wojewódzkim sądzie administracyjnym (art. 95 § 1). W tej sytuacji, co do zasady,

powinno być stosowane rozwiązanie korzystniejsze dla sędziego, a mianowicie

delegacja. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wskazał przyczyn, dla

których od rozwiązania tego odstąpił, zastępując je przeniesieniem, powodującym

dalej idącą, niekorzystną zmianę w statusie prawnym sędziego. Jedyną wskazaną

przez Prezesa NSA przesłanką faktyczną, która została wzięta pod uwagę, było

zajmowanie dotychczas przez sędziego stanowiska w zniesionym obecnie ośrodku

zamiejscowym Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na skutek indywidualnych

rozstrzygnięć doszło w konsekwencji do zróżnicowania identycznego dotychczas

statusu sędziów w oparciu o kryterium pozaprawne i do wyodrębnienia aż trzech

kategorii sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: 1) sędziów zajmujących

stanowisko sędziego NSA, 2) sędziów delegowanych i 3) sędziów przeniesionych

do wojewódzkich sądów administracyjnych, którym pozostawiono jedynie tytuł i

„prawo do wynagrodzenia”. Odwołująca się podniosła, że uchwała Kolegium NSA

ustanawiająca „regułę" w tej mierze jest w ogóle niedopuszczalna, a już na pewno

nie może stanowić podstawy do orzekania w indywidualnej sprawie sędziego. Nie

może ona stanowić elementu podstawy prawnej podjętej decyzji, choć w

uzasadnieniu decyzji użyto zwrotu: „kierując się tą regułą podjąłem decyzję o

przeniesieniu ...”, traktując ją właśnie jako podstawę prawną. „Reguła" ta - wbrew

stanowisku zaprezentowanemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - w sposób

oczywisty koliduje z intencją i założeniami ustawodawcy, znajdującymi wyraz w art.

93 ustawy Przepisy wprowadzające. Z przepisu tego wynika zasada, że osoby

powołane na stanowiska sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego na

podstawie dotychczasowych przepisów pozostają sędziami Naczelnego Sądu

Administracyjnego.

Odwołująca

się

stwierdziła,

że

przyjmowanie

„reguły"

przeciwstawnej do tej zasady i wprowadzanie jej w życie za pomocą

indywidualnych rozstrzygnięć Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego jest

praktyką, której nie sposób zaakceptować. Wykorzystanie w tym celu - mającej w

założeniu charakter wyjątkowy - kompetencji przewidzianej w art. 94 ustawy jest

sprzeczne z jej istotą i stanowi jej nadużycie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji

również pod względem formalnym trudno uznać za wystarczające. W gruncie

rzeczy ma ono charakter pozorny, bowiem zawiera niemal wyłącznie twierdzenia

ogólne i właściwie nie odnosi się do przedmiotowej sprawy jako sprawy

indywidualnej skarżącego, co doprowadziło do naruszenia wymogów art. 107 § 3

k.p.a.

Odwołująca się podniosła, że zaskarżona decyzja zawiera pouczenie o

prawie wniesienia odwołania do Sądu Najwyższego, które zostało oparte m.in. na

podstawie art. 75 § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów

powszechnych. Przepis ten nawiązuje do zawartych w § 2 pkt 1 i pkt 2 tego

samego artykułu przypadków, w których możliwe jest przeniesienie sędziego na

inne miejsce służbowe bez jego zgody. Chodzi tu w szczególności o „zniesienie

stanowiska wywołane zmianą w organizacji sądownictwa lub zniesienie danego

sądu lub wydziału zamiejscowego albo przeniesienie siedziby sądu". Z powołania

się na ten przepis (niezależnie od tego, że nastąpiło ono dopiero w pouczeniu o

środku odwoławczym, a w podstawie prawnej decyzji nie ma o nim mowy) wynika,

że Prezes NSA uznał art. 75 § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów

powszechnych za jedną z podstaw swojej decyzji. Jest to błędne założenie,

albowiem z dniem 1 stycznia 2004 r. nie powstały zdarzenia, o których mowa w tym

przepisie. Nie można mówić o „zniesieniu stanowiska wywołanym zmianami w

organizacji sądownictwa”, gdyż w dalszym ciągu istnieje stanowisko sędziego

Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie zniesiono również wydziałów NSA, ale

jego ośrodki zamiejscowe. Z tego powodu art. 75 ustawy - Prawo o ustroju sądów

powszechnych nie może być przesłanką zwolnienia od obowiązku uzyskania zgody

sędziego na jego przeniesienie z NSA do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Tryb przeniesienia sędziego, ustanowiony w art. 94 ustawy Przepisy

wprowadzające i zastosowany przy wydaniu zaskarżonej decyzji budzi też

wątpliwości co do jego zgodności z Konstytucją. Art. 180 ust. 2 Konstytucji statuuje

zasadę, w myśl której przeniesienie sędziego na inne stanowisko wbrew jego woli

może nastąpić jedynie na mocy orzeczenia sądu i tylko w przypadkach określonych

w ustawie. Według skarżącej nie można przyjąć, aby art. 180 ust. 5 Konstytucji,

odnoszący się do zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych i

dotyczący

w

istocie

tylko

kwestii

pozostawienia

uposażenia,

mógł

być

interpretowany w oderwaniu od wspomnianej zasady; nie wydaje się, aby w razie

zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych ustawodawca był

zwolniony z obowiązku precyzyjnego określenia przesłanek przeniesienia sędziego

i dysponował swobodą w wyborze organu mającego podejmować indywidualne

rozstrzygnięcia w tym zakresie. Zasada nieusuwalności sędziów wyklucza

powierzenie

samodzielnym

decyzjom

władzy

wykonawczej

jakichkolwiek

rozstrzygnięć dotyczących sytuacji prawnej sędziów (por. uzasadnienie wyroku

Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 1998 r., K 3/98, OTK-A z 1998 r. nr

4). Odwołująca się podniosła, że przyznanie daleko idącej kompetencji w tym

zakresie organowi monokratycznemu, pozostającemu wprawdzie w systemie

organizacyjnym władzy sądowniczej, ale pełniącemu funkcję o charakterze

administracyjnym, również budzi zastrzeżenia co do zgodności z art. 178 i 180

Konstytucji. Nie tylko mało precyzyjne sformułowanie art. 94 § 1 ustawy Przepisy

wprowadzające, ale przede wszystkim praktyka jego stosowania pokazują, że

zyskał on treść i skutki naruszające zasadę niezawisłości sędziowskiej oraz zasadę

równego traktowania. Stanowi to podstawę do uznania przedmiotowego przepisu

za niekonstytucyjny.

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o oddalenie odwołania.

Zdaniem Prezesa NSA, zmiany ustroju sądów administracyjnych wymusiły

przeniesienia niektórych sędziów NSA na stanowiska sędziów wojewódzkich sądów

administracyjnych, z pozostawieniem im tytułu i wynagrodzenia sędziego

Naczelnego Sądu Administracyjnego, co odpowiada art. 180 ust. 5 Konstytucji.

Takie decyzje o przeniesieniu nie naruszały żadnych zasad konstytucyjnych, ale

były konieczne i zmierzały do realizacji reformy sądownictwa administracyjnego, a

przy tym zostały podjęte po wypracowaniu zasadniczych kryteriów przenoszenia

sędziów przez Kolegium NSA, które zostały zaakceptowane przez Zgromadzenie

Ogólne tego Sądu w sposób, który umożliwiał każdemu sędziemu zgłoszenie

wniosków odrębnych lub propozycji odmiennych oraz odniesienie się do każdego

indywidualnego przypadku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Odwołanie zostało oparte przede wszystkim na zarzutach naruszenia art. 94

§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o

ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi oraz art. 2, art. 32, art. 178 ust. 1 i art. 180 Konstytucji

Rzeczypospolitej przez

rozstrzygnięcie

o

przeniesieniu

sędziego

na

inne

stanowisko w niedopuszczalnym trybie, z pominięciem ustawowych kryteriów

przeniesienia, na podstawie niekonstytucyjnego przepisu ustawy.

Sąd Najwyższy nie podzielił zarzutu niekonstytucyjności przepisu art. 94 § 1

ustawy. Badanie zgodności przepisów ustaw z Konstytucją należy do Trybunału

Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 7 listopada 2005 r., P 20/04, uznał, że art.

94 § 1 ustawy reformującej sądownictwo administracyjne jest zgodny z art. 180

Konstytucji RP. Wykonywanie zawodu sędziego jest służbą publiczną, dlatego w

granicach wyraźnie określonych w Konstytucji, m.in. w art. 180 ust. 5, można w celu

realizacji konstytucyjnie legitymowanych celów zmienić w pewnym zakresie status

poszczególnych sędziów, ponieważ przyznane im gwarancje nie mają chronić ich

indywidualnych i grupowych interesów, pozycji zawodowej i zamiarów życiowych.

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego Konstytucja w nierówny sposób ochrania

nieusuwalność sędziów oraz zakaz ich przenoszenia na inne stanowisko służbowe.

W sytuacji daleko idących zmian w organizacji sądownictwa lub jednej z jego gałęzi

w pełni dopuszczalna jest nawet dość głęboka ingerencja w status służbowy

sędziego, w zakresie powierzonego mu stanowiska. Taki charakter miały zmiany

wprowadzone przez przepisy ustaw reformujących sądownictwo administracyjne.

Skoro Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku z dnia 7 listopada 2005

r., P 20/04, orzekł że art. 94 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające jest zgodny z art.

2, art. 32, art. 178 ust. 1 oraz art. 180 Konstytucji, to przesądza to rozstrzygnięcie

przedstawionego w odwołaniu problemu prawnego zgodnie ze stanowiskiem

Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w odpowiedzi na

odwołanie, że jego kompetencja do skutecznego przeniesienia sędziego tego Sądu

na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego do wojewódzkiego

sądu administracyjnego, w którym dotychczas pełnił służbę, jest zgodna z

Konstytucją.

Z tego samego powodu Sąd Najwyższy nie uznał za uzasadniony zarzutu

naruszenia zasady równości sędziów wobec prawa, ochrony praw nabytych oraz

proporcjonalności.

Zasada równości nie oznacza zakazu różnicowania na przyszłość sytuacji

prawnej określonych osób, które w danym momencie znajdują się w analogicznej

co do innych elementów sytuacji faktycznej i prawnej. Zasadniczo ustawodawca

powinien wskazać kryteria przyszłego zróżnicowania, a w miarę możności powinny

to być kryteria obiektywne, związane z dziedziną, w której następuje zróżnicowanie,

oraz zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej. Ustawodawca istotnie nie

wskazał, jakimi kryteriami powinien kierować się Prezes Naczelnego Sądu

Administracyjnego przy dokonywaniu wyboru sędziów “delegowanych” oraz

sędziów “przeniesionych”. Zostało to pozostawione jego uznaniu. Jednakże, nie

narusza

to

zasady

równości,

ponieważ

wskazanie

ścisłych

i

całkowicie

jednoznacznych kryteriów ustawowych nie było możliwe. Ponadto, kwestia

przenoszenia sędziów NSA do wojewódzkich sądów administracyjnych dotyczy

funkcjonowania władzy sądowniczej, która zgodnie z art. 173 Konstytucji jest

odrębna i niezależna. Wymusza to niejako wstrzemięźliwość i lakoniczność

ingerencji ustawodawcy w zakresie dotyczącym kwestii przeniesienia i delegowania

konkretnych sędziów. Należy również uwzględnić, jaki jest zakres zróżnicowania

sytuacji osób, o których mowa w art. 93-95 Przepisów wprowadzających. Wszystkie

te osoby pozostają w służbie sędziowskiej, zachowują prawo do wynagrodzenia

według wcześniejszych zasad. Istotna różnica polega więc na tym, że sędziowie

przeniesieni i delegowani orzekają w wojewódzkich sądach administracyjnych jako

sądach pierwszej instancji, a więc ich orzeczenia mogą być kontrolowane przez

składy orzekające Naczelnego Sądu Administracyjnego złożone z sędziów, którzy

przed reformą sądownictwa administracyjnego zajmowali równorzędne stanowiska.

Faktycznie więc przeniesienie może być odczuwane jako swego rodzaju

degradacja i obniżenie prestiżu związanego z rangą zawodową. Jednakże

okoliczności tej nie można uznać za przejaw daleko idącego zróżnicowania.

Zgodna z Konstytucją ustawowa kompetencja Prezesa Naczelnego Sądu

Administracyjnego do skutecznego przeniesienia sędziego NSA na stanowisko

sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego w miejscowości, w której

dotychczas pełnił służbę, z pozostawieniem mu prawa do wynagrodzenia i tytułu

przysługującego sędziemu Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 94 § 1 zdanie

pierwsze ustawy Przepisy wprowadzające), wymagała zatem jedynie zasięgnięcia

opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego, co zostało dopełnione przez

wskazany w odpowiedzi na odwołanie proces wypracowania reguł przenoszenia

sędziów NSA do wojewódzkich sądów administracyjnych. Był on przedmiotem kilku

posiedzeń Kolegium NSA, a także spotkań odbywanych przez prezesa i

wiceprezesów NSA z zainteresowanymi sędziami wydziałów NSA w Warszawie i

ośrodków zamiejscowych NSA. Zasady te zostały następnie zaakceptowane przez

Kolegium, a także Zgromadzenie Ogólne NSA w dniu 9 lutego 2004 r. Zauważyć

przy tym należy, że:

po pierwsze -

zastosowany w danym wypadku tryb

procedowania w kwestii uprzedniego zaopiniowania przez Kolegium NSA

propozycji decyzji dotyczących poszczególnych sędziów Naczelnego Sądu

Administracyjnego, podejmowanych następnie przez Prezesa Naczelnego Sądu

Administracyjnego na podstawie art. 94 § 1 Przepisów wprowadzających i

mających na celu ich „przeniesienie do wojewódzkiego sądu administracyjnego”,

faktycznie i realnie umożliwiał indywidualizację formułowania tego typu opinii w

stosunku do poszczególnych sędziów; po drugie - tryb ten był wprowadzony po

uprzedniej konsultacji oraz akceptacji przez całe środowisko sędziowskie sędziów

Naczelnego Sądu Administracyjnego (zarówno przez Kolegium NSA, jak przez

Zgromadzenie Ogólne Sędziów NSA); po trzecie - tryb ten zapewniał przy tym

obiektywnie sprawne i szybkie przeprowadzenie tej procedury w stosunku do

wszystkich przenoszonych sędziów, a w konsekwencji zapewniał on także

skuteczne

wywiązanie

się

upoważnionych

organów

Naczelnego

Sądu

Administracyjnego z ciążącego na nich obowiązku wprowadzenia w życie tego

etapu reformy ustrojowej sądownictwa administracyjnego; i wreszcie – po czwarte tryb ten nie naruszał żadnych obowiązujących w tym zakresie przepisów

ustawowych.

Oparcie się na tych regułach spełniało ustawowe wymagania zasięgnięcia

opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego koniecznej dla skutecznego

przeniesienia sędziego w trybie art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy, zważywszy że

regulacja ta nie ustanawia żadnych innych kryteriów lub warunków przenoszenia

sędziów NSA na stanowiska sędziów wojewódzkich sądów administracyjnych, w

szczególności kryterium uzyskania zgody przenoszonego sędziego. Zgoda taka jest

wymagana

wyłącznie

w

razie

przeniesienia

do

wojewódzkiego

sądu

administracyjnego w miejscowości innej niż ta, w której sędzia dotychczas pełnił

służbę (zdanie drugie art. 94 § 1 ustawy), bądź w razie ponownego przeniesienia

do Naczelnego Sądu Administracyjnego, po zasięgnięciu opinii Kolegium tego Sądu

(art. 94 § 2 ustawy).

W tym kontekście należało uznać, że nie było przeszkód prawnych do

podjęcia decyzji o przeniesieniu odwołującej się do Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w [...].

Ustawodawca, wprowadzając zmianę ustroju sądów

administracyjnych, przyjął rozwiązanie, że sprawy sądowoadministracyjne będą

rozpoznawane do dnia 31 grudnia 2003 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny, a z

dniem 1 stycznia 2004 r. wejdzie w życie nowy ustrój sądów administracyjnych i z

tym dniem rozpoczną działalność orzeczniczą w tych sprawach wojewódzkie sądy

administracyjne. Oznacza to przyjęcie założenia, że wprowadzenie zmiany ustroju

sądów administracyjnych nie powinno spowodować przerw i zakłóceń w

rozpoznawaniu spraw przez sądy administracyjne. Wykonanie tego założenia w

okresie przejściowym, w sytuacji gdy przepisy ustawy wchodzą w życie z dniem 1

stycznia 2004 r., było możliwe jedynie dzięki skorzystaniu z przepisu art. 95 § 1

Przepisów wprowadzających, który pozwalał delegować sędziów NSA do pełnienia

obowiązków w wojewódzkich sądach administracyjnych. Dlatego też przyjęto, że

delegowanie sędziów NSA do wojewódzkich sądów administracyjnych na

podstawie art. 95 § 1 Przepisów wprowadzających, służące

zapewnieniu

sprawności postępowania, poprzedzi podejmowanie decyzji o przenoszeniu

sędziów do tych sądów. W takiej sytuacji delegowanie sędziego do pełnienia

obowiązków w określonym wojewódzkim sądzie administracyjnym nie może

stanowić przeszkody do podjęcia decyzji o przeniesieniu sędziego w okresie

delegowania, gdy przeniesienie następuje przed upływem okresu delegowania.

Sąd Najwyższy stwierdził zgodność z prawem decyzji o przeniesieniu

odwołującej się na podstawie art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy. Przeniesienie nie

naruszyło nabytych uprawnień sędziego do tytułu i wynagrodzenia przysługującego

sędziemu NSA.

Decyzja Prezesa NSA o przeniesieniu nie była przy tym decyzją

administracyjną w rozumieniu k.p.a., lecz czynnością prawną z zakresu stosunku

służbowego sędziego NSA. Dlatego do decyzji tej nie stosuje się art. 107 k.p.a., a

zawarta w odwołaniu argumentacja prawna odnosząca się do treści tego przepisu

jest bezprzedmiotowa.

Z powyższych względów odwołanie – jako nieuzasadnione – podlegało

oddaleniu na podstawie art. 49 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju

sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) w związku z art. 8

§ 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz.

2052 ze zmianami) oraz w związku z art. 75 § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. –

Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zmianami).