III PO 43/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III PO 43/04

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 marca 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Herbert Szurgacz (sprawozdawca)

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

Protokolant Edyta Jastrzębska

w sprawie z odwołania sędziego G.J.

od decyzji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego

w przedmiocie przeniesienia na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu

administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...],

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 8 marca 2006 r.,

oddala odwołanie.

UZASADNIENIE

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzją z dnia 1 marca 2004

r., wydaną na podstawie art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy

wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271

ze zm.), przeniósł sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego G.J. na

stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego do Wojewódzkiego

Sądu Administracyjnego w [...].

W odwołaniu od tej decyzji sędzia G.J. zarzuciła naruszenie art. 94 § 1 wyżej

wymienionej ustawy wyrażające się w rozstrzygnięciu o przeniesieniu bez

wymaganej opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w jego

błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu. Sprawa przeniesienia sędziego ma

charakter

indywidualny,

nie

dotyczy

zatem

określonej

kategorii

sędziów.

Tymczasem w sprawie ustalono jedynie ogólną regułę dotyczącą zasad

przenoszenia

sędziów,

zajmujących

dotychczas

stanowiska

w

ośrodkach

zamiejscowych NSA. Poza tym wskazała na naruszenie art. 2, art. 32, art. 178 i art.

180 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, do czego jej zdaniem doszło wskutek

przeniesienia na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego w

niedopuszczalnym trybie, na podstawie niekonstytucyjnego przepisu ustawy.

Zdaniem skarżącej Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego miał możliwość

albo przeniesienia sędziego na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu

administracyjnego albo jego oddelegowanie. Zapewnienie sprawnego wykonywania

działalności orzeczniczej przez 14 wojewódzkich sądów administracyjnych było

możliwe także w przypadku delegowania, które jako bardziej korzystne dla

przeniesionych sędziów powinno mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie. W

ocenie skarżącej został również naruszony art. 107 § 3 k.p.a., gdyż decyzji brak

należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego.

W odpowiedzi na odwołanie, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego

wniósł o jego oddalenie, podkreślając, że zmiany ustroju sądów administracyjnych

wymusiły przeniesienia niektórych sędziów NSA na stanowiska sędziów sądów

administracyjnych, z pozostawieniem im tytułu i wynagrodzenia

sędziego

Naczelnego Sądu Administracyjnego, co odpowiada art. 180 ust. 5 Konstytucji.

Takie decyzje o przeniesieniu nie naruszały żadnych zasad konstytucyjnych, ale

były konieczne i zmierzały do realizacji reformy sądownictwa administracyjnego, a

przy tym zostały podjęte po wypracowaniu zasadniczych kryteriów przenoszenia

sędziów przez Kolegium NSA. Zostały one zaakceptowane przez Zgromadzenie

Ogólne tego Sądu w sposób, który umożliwiał każdemu sędziemu zgłoszenie

wniosków odrębnych lub propozycji odmiennych oraz odniesienia się do każdego

indywidualnego przypadku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Odwołanie zostało oparte przede wszystkim na zarzutach niezgodności art.

94 ust. 1 ustawy reformującej sądownictwo administracyjne z art. 2, 32, 178 i 180

Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Badanie zgodności przepisów ustaw z

Konstytucją należy do Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 7

listopada 2005 r., P 20/04, uznał, że art. 94 § 1 ustawy reformującej sądownictwo

administracyjne

jest

zgodny

z

powoływanymi

wyżej

regulacjami

ustawy

zasadniczej. Sąd Najwyższy nie może więc kwestionować orzeczenia Trybunału

Konstytucyjnego o zgodności przepisów ustawowych z Konstytucją, zważywszy że

również odwołująca zasadniczo zmierzała do poddania tego zakresu jej sprawy

osądowi Trybunału Konstytucyjnego i wskutek wydania powołanego wyroku

uzyskała jednoznaczne wyjaśnienie swoich wątpliwości. Z tego też powodu nie ma

potrzeby powtarzania przez Sąd Najwyższy przeprowadzonych tam wywodów.

Zgodna z Konstytucją ustawowa kompetencja Prezesa Naczelnego Sądu

Administracyjnego do skutecznego przeniesienia sędziego NSA na stanowisko

sędziego wojewódzkiego w miejscowości, w której pełnił służbę, z pozostawieniem

mu prawa do wynagrodzenia i tytułu przysługującego sędziemu Naczelnego Sądu

Administracyjnego (art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy), wymagała zatem jedynie

zasięgnięcia opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego, co zostało

dochowane przez wskazany w odpowiedzi na odwołanie proces wypracowywania

reguł przenoszenia sędziów NSA do wojewódzkich sądów administracyjnych. Był

on

przedmiotem kilku posiedzeń Kolegium NSA, a także spotkań odbywanych

przez prezesa i wiceprezesów NSA z zainteresowanymi sędziami wydziałów NSA

w Warszawie i ośrodkach zamiejscowych NSA. Zasady te zostały następnie

zaakceptowane przez Kolegium, a także Zgromadzenie Ogólne NSA w dniu 9

lutego 2004 r. Zauważyć przy tym należy, że: 1) zastosowany w danym wypadku

tryb procedowania w kwestii uprzedniego opiniowania przez Kolegium NSA

propozycji decyzji dotyczących poszczególnych sędziów Naczelnego Sądu

Administracyjnego, podejmowanych następnie przez Prezesa Naczelnego Sądu

Administracyjnego na podstawie art. 94 § 1 Przepisów wprowadzających ustawę –

Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed

sądami administracyjnymi i mających na celu ich ‘przeniesienie do wojewódzkiego

sądu

administracyjnego’,

faktycznie

i

realnie

umożliwiał

indywidualizację

formułowania tego typu opinii w stosunku do poszczególnych sędziów; (2) tryb ten

był wprowadzony po uprzedniej konsultacji oraz akceptacji przez całe środowisko

sędziowskie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (zarówno przez

Kolegium NSA, jak przez Zgromadzenia Ogólnego Sędziów NSA); (3) tryb ten

zapewniał przy tym obiektywnie sprawne i szybkie przeprowadzenie tej procedury

w stosunku do wszystkich przenoszonych sędziów; a w konsekwencji (4) zapewniał

on także skuteczne wywiązanie się upoważnionych organów z ciążącego na nich

obowiązku wprowadzenia w życie tego etapu reformy ustrojowej sądownictwa

administracyjnego; i wreszcie (5) tryb ten nie naruszał żadnych obowiązujących w

tym zakresie przepisów ustawowych.

Oparcie się na tych regułach spełnia ustawowe wymagania zasięgnięcia

opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego koniecznej dla skutecznego

przeniesienia sędziego w trybie art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy, zważywszy że

regulacja ta nie ustanawia żadnych innych kryteriów lub warunków przenoszenia

sędziów NSA na stanowiska sędziów wojewódzkich sądów administracyjnych, w

szczególności uzyskania lub zapytania o zgodę przenoszonego sędziego. Zgoda

taka jest wymagana wyłącznie w razie przeniesienia do wojewódzkiego sądu

administracyjnego w miejscowości innej niż ta, w której sędzia dotychczas pełnił

służbę (zdanie drugie art. 94 § 1 ustawy), bądź w razie ponownego przeniesienia

do Naczelnego Sądu Administracyjnego, po zasięgnięciu opinii Kolegium tego Sądu

(art. 94 § 2 ustawy).

W tym kontekście należało uznać, że nie ma przeszkód prawnych do

podjęcia decyzji o przeniesieniu bez wcześniejszego uchylenia decyzji o

delegowaniu. W takiej sytuacji decyzja o przeniesieniu znosi delegowanie (czyni go

bezprzedmiotowym).

Ustawodawca,

wprowadzając

zmianę

ustroju

sądów

administracyjnych przyjął rozwiązanie, że sprawy sądowoadministracyjne będą

rozpoznawane do dnia 31 grudnia 2003 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny, a z

dniem 1 stycznia 2004 r. wejdzie w życie nowy ustrój sądów administracyjnych i z

tym dniem rozpoczną działalność orzeczniczą w tych sprawach wojewódzkie sądy

administracyjne. Oznacza to przyjęcie założenia, że wprowadzenie zmiany ustroju

sądów administracyjnych nie powinno spowodować przerw i zakłóceń w

rozpoznawaniu spraw przez sądy administracyjne. Wykonanie tego założenia w

okresie przejściowym, w sytuacji gdy przepisy ustawy wchodzą w życie z dniem 1

stycznia 2004 r., było możliwe jedynie dzięki skorzystaniu z przepisu art. 95 § 1

przepisów wprowadzających, który pozwalał delegować sędziów NSA do pełnienia

obowiązków w wojewódzkich sądach administracyjnych. Dlatego też przyjęto, że

delegowanie sędziów NSA do wojewódzkich sądów administracyjnych na

podstawie art. 95 § 1 przepisów wprowadzających, które ma służyć zapewnieniu

sprawności postępowania, poprzedzi podejmowanie decyzji o przenoszeniu

sędziów do tych sądów. W takiej sytuacji delegowanie sędziego do pełnienia

obowiązków w określonym wojewódzkim sądzie administracyjnym nie może

stanowić przeszkody do podjęcia decyzji o przeniesieniu sędziego w okresie

delegowania i gdy przeniesienie następuje przed upływem okresu delegowania. W

konsekwencji powyższego Sąd Najwyższy uznał legalność zaskarżonej decyzji o

przeniesieniu odwołującego się na podstawie art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy,

która nie naruszała jego nabytych uprawnień do tytułu i wynagrodzenia

przysługującego sędziemu NSA.

Co się tyczy zaś zarzutu pozbawienia odwołującej się prawa do nabytych

wcześniej uprawnień, w szczególności uprawnienia do przejścia w stan spoczynku

po ukończeniu 60 roku życia i przepracowania na dotychczasowym stanowisku nie

mniej niż 9 lat, to nie poddaje się on weryfikacji w postępowaniu z odwołania od

decyzji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego o przeniesieniu w trybie art.

94 ustawy. Wyklucza to możliwość badania przez Sąd Najwyższy innych niż

ustawowo określone następstw prawnych decyzji o przeniesieniu (art. 49 ustawy w

związku z art. 8 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym i art. 75 § 4 Prawa o ustroju

sądów powszechnych).

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.