III PO 16/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III PO 16/04

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 lutego 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Hajn

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

Protokolant Ewa Wolna

w sprawie z odwołania sędziego M. W.

od decyzji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 1 marca 2004 r., w przedmiocie przeniesienia na stanowisko sędziego

wojewódzkiego sądu administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w [...],

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 16 lutego 2006 r.,

oddala odwołanie.

Uzasadnienie

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia 1 marca 2004 r.,

wydaną na podstawie art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy

wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze

zmianami, powoływanej dalej jako ustawa Przepisy wprowadzające), przeniósł z

dniem 15 marca 2004 r. sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego M.W. na

stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego do Wojewódzkiego

Sądu Administracyjnego w [...]. W uzasadnieniu decyzji Prezes Naczelnego Sądu

Administracyjnego

podniósł,

administracyjnego

było

iż

podstawowym

zapewnienie

celem

sprawnego

reformy

sądownictwa

wykonywania

działalności

orzeczniczej przez 14 wojewódzkich sądów administracyjnych, utworzonych

rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia

wojewódzkich sądów administracyjnych oraz utworzenia ich siedzib i obszarów

właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652). Osiągnięcie tego celu było możliwe w drodze

przenoszenia

sędziów

NSA

na

stanowiska

sędziowskie

w

odpowiednich

wojewódzkich sądach administracyjnych na podstawie art. 94 § 1 ustawy, który

upoważnia Prezesa NSA do przeniesienia sędziego NSA na stanowisko sędziego

wojewódzkiego sądu administracyjnego, po zasięgnięciu opinii Kolegium Naczelnego

Sądu Administracyjnego. W skład Naczelnego Sądu Administracyjnego wchodziło

280 sędziów powołanych na te stanowiska na podstawie dotychczasowych

przepisów. Na wniosek Zgromadzenia Ogólnego Sędziów NSA, Prezydent RP

rozporządzeniem z dnia 18 lutego 2004 r. w sprawie ustalenia liczby stanowisk

sędziowskich w Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz liczby wiceprezesów

(Dz.U. Nr 26, poz. 228), ustalił liczbę stanowisk sędziowskich na 50. Wymagało to

przeniesienia znacznej liczby powołanych wcześniej sędziów Naczelnego Sądu

Administracyjnego do wojewódzkich sądów administracyjnych. W odniesieniu do

przenoszonych

sędziów

Naczelnego

Sądu

Administracyjnego,

zajmujących

dotychczas stanowiska sędziowskie w zniesionych z dniem 1 stycznia 2004 r.

ośrodkach zamiejscowych NSA, Kolegium NSA i Zgromadzenie Ogólne Sędziów

NSA przyjęły regułę, że będą oni wykonywać obowiązki sędziowskie w wojewódzkich

sądach administracyjnych utworzonych w miejscowościach siedzib zniesionych

ośrodków zamiejscowych NSA, w których sędziowie dotychczas pełnili służbę.

Decyzja o przeniesieniu sędziego Naczelnego Sądy Administracyjnego M. W. została

podjęta w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w [...].

W

odwołaniu

od

powyższej

decyzji

sędzia

Naczelnego

Sądu

Administracyjnego M. W. zarzuciła naruszenie art. 93, 94 § 1 oraz 95 § 1 ustawy

Przepisy wprowadzające, art. 107 § 3 kpa oraz 180 ust. 2 i 5 i 32 Konstytucji RP i

wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do

ponownego rozpatrzenia Prezesowi Naczelnego Sądu Administracyjnego, bądź o

uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w pierwszej instancji.

W uzasadnieniu odwołująca podniosła, iż art. 94 § 1 ustawy Przepisy

wprowadzające nie daje się pogodzić z treścią art. 180 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie

z którym sędzia może być przeniesiony na inne stanowisko wbrew woli jedynie na

mocy orzeczenia sądu i tylko w przypadkach określonych w ustawie.

Odwołująca podniosła ponadto zarzut naruszenia przez art. 94 § 1 ustawy

Przepisy wprowadzające konstytucyjnej zasady równości. Naruszenie zasady

równości polega zdaniem odwołującej na tym, iż wykonywanie obowiązków na

stanowisku sędziego NSA w Warszawie nawet przez krótki okres czasu wyłącza

możliwość przeniesienia na inne stanowisko, a jedynie taki sędzia może być

delegowany

do

pełnienia

obowiązków

sędziego

w

wojewódzkim

sądzie

administracyjnym na zasadach określonych w art. 95 § 1 ustawy Przepisy

wprowadzające. Przepis art. 94 § 1 ustawy dzieli zatem sędziów NSA na dwie

kategorie.

Odwołująca argumentowała także, iż Prezes NSA z nieznanych powodów

dokonał zmiany trybu delegacji w tryb przeniesienia. Zdaniem odwołującej tryb

delegacji wyklucza możliwość zastosowania trybu przeniesienia bez uzasadnionych

podstaw prawnych i faktycznych. Ponadto, decyzja o delegacji nie została uchylona

lub zmieniona. Z powyższego odwołująca wyciągnęła wniosek, iż decyzja z 1 marca

2004 r. o przeniesieniu, podjęta w okresie obowiązywania decyzji o delegowaniu,

rażąco narusza zasadę ochrony praw nabytych.

Dodatkowo podniosła zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa bowiem nie zawiera

ona uzasadnienia odpowiadającego warunkom określonym w tym przepisie.

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o oddalenie odwołania

podkreślając, że zmiany ustroju sądów administracyjnych wymusiły przeniesienia

niektórych

sędziów

administracyjnych,

z

NSA

na

stanowiska

pozostawieniem

im

sędziów

tytułu

i

wojewódzkich

wynagrodzenia

sądów

sędziego

Naczelnego Sądu Administracyjnego, co odpowiada art. 180 ust. 5 Konstytucji. Takie

decyzje o przeniesieniu nie naruszały żadnych zasad konstytucyjnych, ale były

konieczne i zmierzały do realizacji reformy sądownictwa administracyjnego, a przy

tym zostały podjęte po wypracowaniu przez Kolegium NSA zasadniczych kryteriów

przenoszenia sędziów, które zostały zaakceptowane przez Zgromadzenie Ogólne

Sędziów tego Sądu w sposób, który umożliwiał każdemu sędziemu zgłoszenie

wniosków odrębnych lub propozycji odmiennych oraz odniesienia się do każdego

indywidualnego przypadku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Odwołanie zostało oparte na zarzucie naruszenia art. 93, 94 § 1 i 95 § ustawy

Przepisy wprowadzające, art. 107 § 3 kpa oraz art. 180 i 32 Konstytucji RP.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż – aczkolwiek z utrwalonego orzecznictwa

Sądu Najwyższego wynika, iż sądy powszechne mogą badać zgodność z

Konstytucją przepisów ustaw stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia

rozpoznawanej sprawy (wyrok SN z dnia 10 stycznia 2000 r, II UKN 270/99) badanie zgodności przepisów ustaw z Konstytucją należy przede wszystkim do

Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 7 listopada 2005 r., P 20/04 uznał,

że art. 94 § 1 ustawy reformującej sądownictwo administracyjne jest zgodny z art. 2,

art. 32, art. 178 ust. 1 i art. 180 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W

uzasadnieniu powołanego wyroku Trybunał odniósł się do kwestii zgodności

zakwestionowanej

regulacji

z

Konstytucją

również

w

aspekcie

zasady

nieusuwalności sędziów oraz zakresu i skali zróżnicowania statusu sędziów

Naczelnego Sądu Administracyjnego wprowadzonego przepisami ustawy Przepisy

wprowadzające. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy uznał zarzut

niekonstytucyjności sformułowany w odwołaniu za nieuzasadniony. Sąd Najwyższy

jest bowiem związany oceną konstytucyjności przepisów stanowiących podstawę

prawną rozstrzyganej sprawy dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny.

Sąd Najwyższy uznał również za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 94 §

1 ustawy Przepisy wprowadzające oraz art. 107 § 3 kpa. Sąd Najwyższy podziela

zaprezentowany w odpowiedzi na odwołanie pogląd Prezesa Naczelnego Sądu

Administracyjnego, że w toku delegacji nie następuje zmiana statusu sędziego, który

otrzymuje jedynie uprawnienie do orzekania w innym sądzie. A zatem w okresie

objętym delegowaniem mogą być podejmowane w stosunku do tego sędziego

czynności dotyczące jego stosunku służbowego, w tym przeniesienie na stanowisko

sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego w trybie określonym w art. 94 § 1

ustawy, który to przepis – w zakresie wskazanym przez odwołującą – został uznany

przez Trybunał Konstytucyjny za zgodny z ustawą zasadniczą. Ponadto, decyzje o

przeniesieniu lub delegacji nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu

przepisów kpa. Do uzasadnienia tych decyzji nie znajduje zatem zastosowania art.

107 § 3 kpa. Do wydania decyzji o przeniesieniu sędziego NSA do wojewódzkiego

sądu administracyjnego nie jest zatem konieczne uchylenie wcześniejszej decyzji o

delegowaniu sędziego NSA do orzekania w wojewódzkim sądzie administracyjnym.

Oznacza to, iż późniejsza decyzja o przeniesieniu czyni wcześniejszą decyzję o

delegowaniu bezprzedmiotową (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2006 r.,

III PO 1/04 – dotychczas nie publikowany).

Z powyższych względów odwołanie – jako nieuzasadnione – podlega

oddaleniu na podstawie art. 49 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju

sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) w związku z art. 8 §

1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052

ze zmianami) oraz w związku z art. 75 § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o

ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zmianami).