III PO 10/96 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 14 maja 1996 r.

III PO 10/96

Spór kompetencyjny powstaje wówczas, gdy w tej samej sprawie, między

tymi samymi stronami, sąd powszechny odrzucił pozew z powodu

niedopuszczalności drogi sądowej, a organ administracji, uznał się niewłaściwym

w indywidualnej sprawie podlegającej załatwieniu w drodze decyzji

administracyjnej ( art. 190 § 1 i 192 § 1 pkt 2 w zw. z art. 1 § 1 pkt 1 k.p.a.). Spór

kompetencyjny nie powstaje jeżeli strona zwracała się do organów administracji

wyłącznie w ramach postępowania skargowego (art. 2 i dział XIII k.p.a.).

Przewodniczący Sędzia SN: Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Józef Iwulski

(sprawozdawca), Andrzej Kijowski, przedstawiciel Ministerstwa Sprawiedliwości

Zdzisław Zaziemski, Przedstawiciel Ministra Spraw Wewnętrznych Beata Smal,

Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym, po rozpoznaniu w dniu 14

maja 1996 r. na posiedzeniu jawnym sprawy z wniosku Wirgiliusza O. o rozstrzygnięcie

sporu kompetencyjnego między Sądem Rejonowym w P.T. a Komendantem

Wojewódzkim Policji w P.T. o ustalenie organu właściwego do rozpoznania sprawy o

odszkodowanie.

p o s t a n o w i ł o:

odrzucić wniosek

Uzasadnienie

Wirgiliusz O., powołując się na art. 192 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania

administracyjnego wniósł o ustalenie Sądu Rejonowego w P.T. jako właściwego do

merytorycznego rozpoznania jego powództwa przeciwko Wojciechowi K.-Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w P.T.o uznanie wielokrotnego złamania prawa i zasądzenie odszkodowania oraz wniósł o odrzucenie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia

26 lutego 1996 r.

Wnioskodawca podniósł, że w sprawie "złamania prawa" przez Komendanta

Policji w P.T. wystąpił z ponad 40 skargami, m.in. do Komendy Głównej Policji i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, lecz żadna z nich nie została załatwiona zgodnie ze

stanem faktycznym i prawem. Wystąpił z pozwem do Sądu Rejonowego w P.T., lecz w

dniu 26 lutego 1996 r. uzyskał postanowienie "odrzucające jego prawo do sądu".

Wnioskodawca uważa, że Sąd Rejonowy niewłaściwie powołuje się na art. 2 § 2

Kodeksu postępowania cywilnego, gdyż przedmiotem pozwu nie są działania Komendanta Policji o charakterze decyzji administracyjnych, lecz inne działania.

Komendant Policji w P.T. wniósł o odrzucenie wniosku, gdyż w sprawie żaden

organ administracji nie uznał się niewłaściwym.

Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym ustaliło, że w pozwie z dnia

31 sierpnia 1995 r. Wirgiliusz O. wniósł o uznanie winnym Wojciecha K.-Komendanta

Policji w P.T. wielokrotnego złamania ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

W piśmie z dnia 27 września 1995 r. wnioskodawca wniósł o rozszerzenie pozwu i

wprowadzenie do niego nowego żądania, zasądzenia od pozwanego Wojciecha K.

równowartości kwoty 415,95 guldenów holenderskich z tytułu rachunku za przymusowe

parkowanie złomu samochodu. Postanowieniem z dnia 26 lutego 1996 r, [...], Sąd Rejonowy w P.T. odrzucił pozew ze względu na niedopuszczalność drogi sądowej. Sąd

Rejonowy uznał, że pozew nie zawiera żądania rozpoznania sprawy cywilnej lecz

dotyczy "kwestii z zakresu stosunków prawa administracyjnego". Niespornym jest, że

wnioskodawca w trybie skargowym wielokrotnie przedstawiał zarzuty dotyczące

czynności Komendanta Policji w P.T.

Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym zważyło, co następuje:

Zgodnie z przepisami art. 190 § 1 i 192 § 1 pkt 2 k.p.a. negatywny spór kompetencyjny między organami administracji a sądami powstaje tylko wówczas, gdy w tej

samej sprawie i między tymi samymi stronami organy administracji uznają się niewłaściwymi, a sąd powszechny odrzuci pozew po przyjęciu niedopuszczalności drogi

sądowej (por. postanowienie kolegium kompetencyjnego z dnia 13 czerwca 1991 r., III

PO 7/91, OSNCP 1992 z. 6 poz. 113). Konieczna jest więc podmiotowa i przedmiotowa

tożsamość spraw rozpoznawanych w postępowaniu administracyjnym i sądowym.

Chodzi przy tym o postępowanie administracyjne określone przepisem art. 1 § 1 pkt 1

k.p.a., czyli o indywidualne sprawy rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnych.

Zwrócenie się do organów administracji ze skargą w zasadzie nie wszczyna takiego

postępowania i jest regulowane przepisami k.p.a. dotyczącymi tego szczególnego trybu

postępowania (art. 2 i dział VIII k.p.a.).

W niniejszej sprawie wnioskodawca wystąpił z pozwem do sądu powszechnego i

ten odrzucił go przyjmując niedopuszczalność drogi sądowej. Jest to jednak dopiero

pierwszy z elementów powstania sporu kompetencyjnego. Dla jego zaistnienia

konieczne byłoby jeszcze aby w tej samej sprawie i między tymi samymi stronami organ

administracji uznał się niewłaściwym w sprawie indywidualnej, która podlegałaby

załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Tego drugiego elementu koniecznego

dla zaistnienia sporu kompetencyjnego nie spełnia zwrócenie się do organów

administracji ze skargą, zwłaszcza jeżeli została ona w tym trybie załatwiona.

Kolegium Kompetencyjne nie wnika w prawidłowość postanowienia Sądu Rejonowego o odrzuceniu pozwu, zwłaszcza, że wnioskodawca nie wykorzystał możliwości jego zaskarżenia. Można jednak stwierdzić, że żądanie zasądzenia odszkodowania jest klasycznym przykładem sprawy z zakresu prawa cywilnego, a zgodnie

z art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c. mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne

oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i

rozpoznania go we właściwym trybie. Postanowienie o odrzuceniu pozwu nie stwarza

powagi rzeczy osądzonej i wnioskodawca zawsze może ponownie wystąpić z

roszczeniem, co oczywiście nie oznacza jego zasadności.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Kolegium Kompetencyjnego, jeżeli

wniosek nie dotyczy rozstrzygnięcia sporu o właściwość między organami administracji

a sądami (a tak jest w istocie w rozpoznawanej sprawie), to podlega on odrzuceniu,

gdyż nie otwiera się droga postępowania przed Kolegium Kompetencyjnym przy Sądzie

Najwyższym (art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. w związku z art. 195 k.p.a. - por. postanowienie z

dnia 29 marca 1995 r., III PO 4/95, OSNAPiUS 1995 nr 20 poz. 255 i postanowienie z

dnia 23 sierpnia 1995 r., III PO 13/95, OSNAPiUS 1996 nr 6 poz. 90). Biorąc to pod

rozwagę orzeczono jak w sentencji.