III PO 1/07 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 14 marca 2007 r.

III PO 1/07

1. Z art. 62a ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (jednolity

tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 21, poz. 206 ze zm.) nie wynika, że do Prokuratora Generalnego mają zastosowanie szczegółowe przepisy dotyczące trybu działania

Krajowej Rady Sądownictwa.

2. Oceny formułowane w związku z postępowaniem o wyrażenie zgody

na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora po ukończeniu 65 roku życia nie

mogą być utożsamiane z okresowymi ocenami kwalifikacyjnymi wydawanymi

na podstawie art. 20 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów

państwowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 86, poz. 953 ze zm.).

Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Herbert Szurgacz

(sprawozdawca), Małgorzata Wrębiakowska-Marzec.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. sprawy

z odwołania Józefa M. od decyzji Prokuratora Generalnego, z dnia 28 listopada 2006

r. [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska

prokuratora po ukończeniu 65 roku życia

o d d a l i ł odwołanie.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 28 listopada 2006 r. [...] Minister Sprawiedliwości Prokurator

Generalny nie wyraził zgody na dalsze zajmowanie przez Józefa M. stanowiska prokuratora po dniu 22 marca 2007 r. z uzasadnieniem, że doświadczenie zawodowe i

zaangażowanie w pracę wnioskodawcy nie stanowią okoliczności szczególnych

przemawiających za pozostawaniem na stanowisku prokuratora po ukończeniu 65

roku życia. Ponadto z treści pism Prokuratora Okręgowego w Ś., a także Prokuratora

Apelacyjnego w W. nie wynika, aby Józef M. wyróżniał się szczególnymi umiejętnościami, które przemawiałyby za przedłużeniem mu zatrudnienia.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył prokurator Józef M. Zarzucił naruszenie art. 94 pkt 9 k.p. w związku z art. 118 ustawy o prokuraturze polegające na podjęciu decyzji w oparciu o nierzetelne, nieobiektywne i celowo dezawuujące oceny

wyników pracy i postawy zainteresowanego prokuratora, przedstawione w pismach

opiniujących wniosek o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora. Zarzucił także naruszenie przepisów postępowania: art. 233 § 1 k.p.c. i § 20

ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępowania przed Radą

(Dz.U. Nr 157, poz. 1725) w związku z art. 69 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych w związku z art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze, mające istotny wpływ na

treść podjętej decyzji, a polegające na odstąpieniu od rozpoznania przekazanego

przez zainteresowanego prokuratora Prokuratorowi Generalnemu wniosku z dnia 30

października 2006 r. o zweryfikowanie opinii właściwych prokuratorów przełożonych,

przedstawionych wraz z wnioskiem o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora i zaniechanie tej czynności. W uzasadnieniu wskazał, iż jego zawodowe dokonania znajdowały uznanie u przełożonych oraz środowiska zawodowego. Od wielu lat jest sędzią Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym, zaś obecnie pełni funkcję jednego z zastępców przewodniczącego

Sądu. Chęć pełnienia dalszej służby uzasadnił fascynacją zawodem oraz potrzebą

aktywnego życia zawodowego, podkreślił, iż otrzymywane wynagrodzenie umożliwi

mu utrzymanie pozostającego na studiach syna. Wskazując na powyższe wniósł o

uchylenie decyzji Prokuratora Generalnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze w związku z art. 69 § 1 Prawa

o ustroju sądów powszechnych, prokurator przechodzi w stan spoczynku z dniem

ukończenia 65 roku życia, chyba że Prokurator Generalny na wniosek zainteresowanego prokuratora, po zasięgnięciu opinii właściwych prokuratorów przełożonych, wyrazi zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska, nie dłużej niż do ukończenia przez

prokuratora 70 roku życia. Wykładnia przytoczonych uregulowań wskazuje na to, że

jako regułę należy traktować przejście prokuratora w stan spoczynku z dniem ukończenia przez niego 65 roku życia. W judykaturze podkreśla się, że w związku z tym

możliwość dalszego pozostawania na stanowisku prokuratora stanowi wyjątek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami mającymi oparcie w interesie służby lub

leżącymi po stronie prokuratora (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 6

czerwca 2003 r., III AO 25/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 236; z dnia 16 września 2004

r., III PO 60/04, OSNP 2005 nr 8, poz. 120). Wyważenie tych okoliczności zostało

pozostawione w gestii Prokuratora Generalnego, do którego należy ostateczne wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratorskiego. Prokurator wnioskujący o dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora nie ma roszczenia o przedłużenie stosunku służby, ale w odwołaniu od negatywnej decyzji może podważać legalność lub zasadność motywów, które doprowadziły do jej podjęcia. Sąd Najwyższy

rozpoznając odwołanie dokonuje oceny prawidłowości tej decyzji w aspekcie jej legalności, jak i celowości (słuszności), przy czym dokonuje tej oceny w granicach odwołania, tj. w granicach zarzutów odwołania i ich uzasadnienia.

Zarzut odwołującego się prokuratora Józefa M. naruszenia art. 233 § 1 k.p.c.

nie jest usprawiedliwiony. Zgodnie z art. 62a ustawy o prokuraturze w związku z art.

74 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz art. 13 ust. 6 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa odwołanie od decyzji Prokuratora Generalnego przysługuje

do Sądu Najwyższego. W zakresie nieuregulowanym ustawą o KRS do postępowania przed Sądem Najwyższym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego

o kasacji. Nie wynika stąd, iż całe postępowanie ma charakter postępowania cywilnego w rozumieniu art. 1 k.p.c. i że mają do niego w związku z tym zastosowanie

przepisy postępowania cywilnego. Nie jest również trafny zarzut naruszenia § 20 ust.

1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowego działania KRS (powołanego już wcześniej). Wprawdzie w art. 62a ustawy u.s.p.

stwierdza się , że przewidziane w tej ustawie uprawnienia KRS i Ministra Sprawiedliwości przysługują w stosunku do prokuratorów Prokuratorowi Generalnemu, a

uprawnienia kolegiów i prezesów właściwych sądów - właściwym prokuratorom

przełożonym, to jednak nie wynika stąd, że do Prokuratora Generalnego znajdują

zastosowanie szczegółowe przepisy dotyczące trybu działania KRS. Inny jest bowiem ustrój i tryb działania KRS a inny prokuratury, w tym Prokuratora Generalnego.

Jest to przekazanie kompetencji do podjęcia decyzji względnie wyrażenia stanowiska, natomiast nie oznacza to stosowania przepisów o trybie działania KRS.

Odnosząc się do zarzutu podjęcia decyzji w oparciu o nierzetelne oceny pracy

należy w pierwszym rzędzie zwrócić uwagę, że ustawa o prokuraturze odsyła w

sprawach w tej ustawie lub w przepisach szczególnych nieuregulowanych do odpowiedniego stosowania do prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych

prokuratury przepisów ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów

państwowych, a w sprawach nieuregulowanych także w przepisach tej ustawy - do

Kodeksu pracy (art. 118). Ustawa o pracownikach urzędów państwowych zawiera

przepisy (art. 20) o okresowych ocenach kwalifikacyjnych, łącznie z trybem odwoławczym od oceny. Przepisy te, łącznie z przepisami wykonawczymi zawartymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie aplikacji oraz ocen

kwalifikacyjnych urzędników państwowych, znajdują odpowiednie zastosowanie do

stosunków służbowych prokuratorów, jednak oceny formułowane w tym trybie (okresowe oceny kwalifikacyjne) nie są ocenami, które są formułowane w związku z postępowaniem o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora po

ukończeniu 65 roku życia, które ma charakter postępowania szczególnego, uregulowanego powołanymi przepisami ustawy o prokuraturze w związku z przepisami

Prawa o ustroju sądów powszechnych. Przewidziany ustawą o pracownikach urzędów państwowych tryb odwoławczy nie ma zastosowania do wymienionych ocen.

Co się tyczy zarzutu naruszenia przepisu art. 94 pkt 9 k.p., według którego

pracodawca obowiązany jest stosować obiektywne i sprawiedliwe kryteria oceny pracowników oraz wyników i ich pracy, wymaga podkreślenia, że dotyczy on kryteriów

oceny, a nie samej oceny. Skarżący kwestionuje samą ocenę dokonaną przez

Prokuratora Okręgowego jako gołosłowną i nie opartą na udokumentowanych faktach, a tym samym sprzeczną z art. 94 pkt 9 k.p. oraz opartą na niej ocenę Prokuratora Generalnego. Oceniając zarzut skarżącego należy mieć na uwadze, że wyrażane oceny przełożonych są dokonywane w szczególnym kontekście, wynikającym z

regulacji prawnej przechodzenia prokuratorów w stan spoczynku i ewentualnego wyrażenia zgody przez Prokuratora Generalnego na zajmowanie stanowiska prokuratora po ukończeniu 65 roku życia. Nie muszą w związku z tym dotyczyć wszystkich

aspektów pracy zawodowej prokuratora, są one formułowane pod kątem istnienia

okoliczności (argumentów) przemawiających na rzecz pozostawienia (bądź nie) prokuratora w służbie po ukończeniu 65 roku życia. W uzasadnieniu decyzji o niewyrażeniu zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora Prokurator Generalny

podkreślił, że z treści pism Prokuratora Okręgowego w Ś., a także Prokuratora Apelacyjnego w W., nie wynika, aby odwołujący się wyróżniał się szczególnymi umiejętnościami, które przemawiałyby za przedłużeniem mu zatrudnienia. Prokurator Gene-

ralny podkreślił równocześnie, że niewątpliwe doświadczenie zawodowe prokuratora

Józefa M. i zaangażowanie w pracę zasługują na uznanie, ale nie stanowią okoliczności szczególnej, przemawiającej za pozostawieniem go na stanowisku prokuratora

po ukończeniu 65 roku życia.

W sumie należy stwierdzić, że Prokurator Generalny odmawiając zgody na

dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora przez odwołującego się nie działał dowolnie i nie naruszył przepisów prawa wskazanych jako podstawa odwołania. W tych

warunkach należało orzec jak w sentencji wyroku.