III PK 93/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III PK 93/04

POSTANOWIENIE

Dnia 28 stycznia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Gonera

w sprawie z powództwa A. S., K. S. i A.S.

przeciwko L. Wielobranżowemu Przedsiębiorstwu Przemysłu Drzewnego D. Sp. z

o.o.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 28 stycznia 2005 r.,

na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w L.

z dnia 14 września 2004 r., sygn. akt III APa …/04,

odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Uzasadnienie.

Sąd Okręgowy w L. – Sąd Pracy wyrokiem częściowym z 30 marca 2004 r.,

w

sprawie

VII

P

…/02,

zasądził

od

pozwanego

L. Wielobranżowego

Przedsiębiorstwa Przemysłu Drzewnego „D.” Spółki z o.o. w L. na rzecz powódek:

[…] kwotę 12.542,72 złotych z ustawowymi odsetkami tytułem ekwiwalentu za

niewykorzystany przez zmarłego męża i ojca powódek J. S. urlop wypoczynkowy

oraz zasądził od pozwanego na rzecz powódek kwotę 450,93 złotych tytułem

odsetek ustawowych za okres od 14 maja 2003 r. do 15 marca 2004 r. za

opóźnienie w wypłacie odprawy rentowej w kwocie 4.312 złotych z odsetkami

ustawowymi od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty.

Sąd Apelacyjny w L. – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 14

września 2004 r., oddalił apelację strony pozwanej od wyroku częściowego Sądu

Okręgowego.

Kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego wniosła strona pozwana zaskarżając

wyrok ten w całości. Kasację oparto na podstawach: 1) naruszenia prawa

materialnego, mianowicie art. 291 § 1 k.p., art. 292 k.p. i art. 161 k.p. przez

niewłaściwe ich zastosowanie w stanie faktycznym sprawy wskazującym na

niewykorzystanie przez J. S. urlopu wypoczynkowego w naturze za lata 1996,

1997, 1998 i 1999 oraz wskazującym na zasadność zarzutu przedawnienia

roszczeń pieniężnych powódek sięgających lat 1996 i 1997; 2) naruszenia prawa

procesowego, a mianowicie art. 233 § 1 k.p.c. wobec dokonania oceny mocy

dowodowej dokumentów, takich jak wniosek urlopowy J. S. z 4 maja 1999r., pismo

J.S. do pracodawcy z 12 kwietnia 2002 r., pismo pozwanego do J.S. z 5 sierpnia

2002 r., bez wszechstronnego rozważenia zebranego materiału i wyciągnięcia

niewłaściwych wniosków z tychże dowodów oraz poczynienia ustaleń sprzecznych

z tymi i innymi dowodami (w aktach osobowych J.S.), a wskazujących na uzyskanie

przez J.S. zgody na „zaliczenie udzielonych urlopów na urlopy niewykorzystane”,

na wykorzystanie w naturze urlopów za lata 1996, 1997 i 1998, oraz powstanie w

okresie zatrudnienia J.S. u strony pozwanej nieprzedawnionej zaległości urlopowej

w ilości 114 dni.

Jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie kasacji do rozpoznania skarżący

wskazał istotne zagadnienie prawne dotyczące rozstrzygnięcia kwestii, „czy

pracodawca udzielając powodowi urlopu wypoczynkowego w roku 2000 i 2001

obowiązany był z własnej inicjatywy, tj. bez wniosku pracownika, zaliczyć ten urlop

na najdalej zaległy – należny za lata 1996-1999, czy też zgodnie z treścią art. 161

k.p. potraktować jako bieżący”.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę wyroku Sądu

Apelacyjnego oraz wyroku Sądu Okręgowego i oddalenie powództwa w całości,

ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na kasację strona powodowa wniosła o odrzucenie kasacji - a

w przypadku jej przyjęcia do rozpoznania - o jej oddalenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest szczególnym środkiem odwoławczym, służącym głównie

interesowi publicznemu przez zapewnienie jednolitości sądowej wykładni przepisów

prawnych oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i orzecznictwa, co

znajduje wyraz w okolicznościach uzasadniających odmowę przyjęcia jej do

rozpoznania, wskazanych w art. 393 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). W

związku z tym art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. nakłada na sporządzającego kasację

obowiązek przytoczenia okoliczności uzasadniających jej przyjęcie przez Sąd

Najwyższy do merytorycznego rozpoznania. Skarżący wskazuje, że w niniejszej

sprawie okolicznością tego rodzaju jest istotne zagadnienie prawne dotyczące tego,

czy pracodawca udzielając powodowi urlopu wypoczynkowego w roku 2000 i 2001

obowiązany był z własnej inicjatywy, tj. bez wniosku powoda, zaliczyć ten urlop na

najbardziej „zaległy” (należny za lata 1996-1999), czy też zgodnie z treścią art. 161

k.p. powinien był potraktować udzielany urlop jako urlop bieżący.

W ocenie Sądu Najwyższego w sprawie nie występuje w taki sposób

skonstruowane „istotne zagadnienie prawne”.

Zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c. jest

zagadnienie, które nie tylko wiąże się z określonym przepisem prawnym lub

ogólniej - uregulowaniem prawnym, lecz którego wyjaśnienie ma także znaczenie

dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy oraz innych podobnych spraw. Istotność

zaś zagadnienia prawnego polega na tym, że w danej sprawie występuje problem

prawny mający znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla

rozstrzygnięcia

innych

podobnych

spraw.

Przedstawienie

okoliczności,

uzasadniających rozpoznanie kasacji ze względu na występujące w sprawie istotne

zagadnienie prawne (art. 3933 § 1 pkt 3 i art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c.), polega na

sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów prawnych, które

prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym także na sformułowaniu własnego

stanowiska przez skarżącego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja

2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 nr 1, poz. 11).

Podstawą uwzględnienia powództwa o ekwiwalent za niewykorzystany w

naturze urlop było ustalenie, że zmarły pracownik nie wykorzystał w znacznej

części przysługującego mu w latach 1996 – 2002 urlopu wypoczynkowego, oraz

ocena, że przy zaliczaniu przyznanych i wykorzystanych urlopów na urlopy zaległe

ma zastosowanie reguła art. 451 k.c. w związku z art. 300 k.p., zgodnie z którą

wierzyciel (w tym przypadku pracownik) może zaliczyć świadczenie spełnione przez

dłużnika (w tym przypadku pracodawcę) na zaległe świadczenia. Sąd Okręgowy

przyjął, że w sytuacji, gdy żadna ze stron nie złoży stosownego oświadczenia,

świadczenie jakie świadczy dłużnik (pracodawca) zalicza się na poczet długu

najdawniej wymagalnego (art. 451 § 3 k.c.). Sąd Okręgowy powołał się przy tym na

pogląd

o możliwości zastosowania

art. 451

k.c. do zaliczania

urlopów

wypoczynkowych wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2001 r., I

PKN 367/00 (OSNP 2003 nr 2, poz. 38). Sąd Apelacyjny za prawidłowe uznał

zastosowanie art. 451 k.c. do zaliczania wykorzystanych w naturze urlopów na

urlopy najwcześniej wymagalne, a ponadto zwrócił uwagę, że skoro okolicznością

niesporną było, iż zmarły pracownik udając się na urlop wypoczynkowy w 2000 r.

miał do wykorzystania zaległe urlopy z kilku poprzednich lat, a pracodawca już w

1999 r. wyraził zgodę na zaliczanie udzielanych urlopów na urlopy niewykorzystane

(w 1999 r. pracownikowi udzielono urlopu za 1996 r.), to nic nie wskazywało na to,

że pracodawca co do zasady kwestionuje możliwość traktowania urlopu

udzielanego

w

danym

roku

kalendarzowym

jako

urlopu

zaległego,

niewykorzystanego w latach poprzednich.

Motywy kwestionowanego w kasacji rozstrzygnięcia wskazują przede

wszystkim na to, że wyrok Sądu Apelacyjnego opiera się na ustaleniu co do

wyrażenia przez pracodawcę zgody na „zaliczenie udzielonych urlopów na urlopy

niewykorzystane” oraz na ocenie co do możliwości zastosowania do świadczenia

pracodawcy art. 451 k.c. Tych podstaw rozstrzygnięcia w kasacji skutecznie nie

zakwestionowano. W takiej sytuacji odpowiedź na przedstawione przez skarżącego

zagadnienie prawne byłaby zbędna, skoro nie wpływałaby na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do

rozpoznania na podstawie art. 3937 k.p.c. w związku z art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c.