III PK 79/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III PK 79/11

POSTANOWIENIE

Dnia 27 marca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Maciej Pacuda

w sprawie z powództwa G. K.

przeciwko Wojewódzkiemu Szpitalowi Specjalistycznemu w S. w likwidacji

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 27 marca 2012 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 12 kwietnia 2011 r.,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 1350 (jeden

tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów

postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 12

kwietnia 2011 r. oddalił apelację wniesioną przez powódkę G. K. od wyroku Sądu

Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 grudnia 2010 r.,

oddalającego powództwo G. K. o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego

Wojewódzkiego szpitala Specjalistycznego w likwidacji, na podstawie art. 171 § 1

k.p., ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w kwocie 145.300,09 zł

wraz z ustawowymi odsetkami od daty wniesienia powództwa oraz zasądzającego

od powódki na rzecz pozwanego kwotę 2025 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego.

Powódka G. K. wywiodła skargę kasacyjną od wymienionego wyroku i

opierając ją na obu podstawach kasacyjnych (naruszenia prawa materialnego przez

błędną wykładnię art. 18d ust. 1 pkt 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej w

związku z art. 151 § 1 k.p. oraz przez niewłaściwe zastosowanie art. 32j ustawy o

zakładach opieki zdrowotnej w związku z art. 132 § 1 k.p. i art. 133 § 1 k.p. oraz

naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art.

227 k.p.c. w związku z art. 278 § 1 k.p.c., art. 245 k.p.c. i art. 217 § 2 k.p.c., art. 299

k.p.c., art. 382 k.p.c. w związku z art. 316 § 1 k.p.c. i art. 235 § 1 k.p.c., art. 378 § 1

k.p.c. w związku z art. 381 k.p.c. i art. 382 k.p.c., art. 316 § 1 k.p.c., a także art. 328

§ 2 k.p.c.) wniosła o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy sądowi drugiej

instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego

wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego z dnia 29 grudnia

2010 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania „sądowi równorzędnemu

w pierwszej instancji”.

W skardze kasacyjnej został zawarty wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania

„z uwagi na jej oczywistą zasadność”. Zdaniem skarżącej uchybienia procedury

zaistniałe w niniejszej sprawie były bowiem tak daleko idące, że sądy obu instancji

nie rozpoznały toczącego się sporu co do jego istoty. Skarżąca podniosła także, iż

„pomimo sformułowania w tym zakresie przez powódkę zarzutów i wniosków, Sąd

Apelacyjny nie dokonał żadnych samodzielnych ustaleń w sprawie, niwecząc tym

samym gwarancje strony do merytorycznego i rzetelnego rozpatrzenia powództwa

na zasadzie dwuinstancyjności. Sąd Apelacyjny (podobnie jak Sąd Okręgowy) oparł

się w zasadzie wyłącznie na oświadczeniach strony pozwanej i nie dopuścił

żadnych dowodów mających na celu wykazanie zasadności twierdzeń powódki, a

tym samym wydanego wyroku nie można uznać za prawidłowy. Działanie takie nie

może

zostać

zasługiwać

na

uznanie

zaskarżonego orzeczenia”.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

i

powinno

skutkować

uchyleniem

Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Wypada

również dodać, iż zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymogi formalne

skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do

rozpoznania i jego uzasadnienie. Należy zatem stwierdzić, że wniosek o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej

jedna z okoliczności wymienionych w powołanym wcześniej art. 398 9 § 1 k.p.c., a

jego uzasadnienie winno zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście,

biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania

skargi przez Sąd Najwyższy. Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym)

środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej

instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej

charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości

stosowania

prawa,

nie

będąc

instrumentem

weryfikacji

trafności

ustaleń

faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia.

Jeśli więc wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jak w

rozpoznawanej sprawie, wskazuje na oczywistą zasadność skargi, to w jego

uzasadnieniu powinny znaleźć odpowiednie wywody potwierdzające tę okoliczność.

Skarga jest bowiem oczywiście uzasadniona wówczas, jeżeli zaskarżone tą skargą

orzeczenie zapadło wskutek oczywistego naruszenia prawa, zaś oczywiste

naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby

dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania

prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01,

OSNAPiUS 2002, nr 20, poz. 494 oraz z dnia 17 października 2001 r., I PKN

157/01, OSNAPiUS 2003, nr 18, poz. 437), jest możliwe do przyjęcia tylko

wówczas, gdy jest ono z góry widoczne dla każdego prawnika, bez potrzeby

głębszej analizy prawniczej, gdy jest zupełnie pewne i nie może ulegać żadnej

wątpliwości, gdy podniesione zarzuty naruszenia wskazanych przepisów są

zasadne prima facie, bez dokonywania głębszej analizy tekstu tych przepisów i bez

doszukiwania się ich znaczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21

maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491 538), gdy orzeczenie jest niewątpliwie

sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa

(por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 1963 r., II CZ 3/63, OSPiKA

1963, nr 11, poz. 286). Powołanie się przez autora skargi kasacyjnej na przesłankę

zawartą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje go zatem do przedstawienia

wywodu prawnego zmierzającego do wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia

przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości,

widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, co daje

podstawy do uznania skargi za oczywiście uzasadnioną, tj. podlegającą

uwzględnieniu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 11 grudnia 2009 r., II

PK 223/09, LEX nr 585777 oraz z dnia 3 lutego 2010 r., II PK 304/09, LEX nr

602695). Innymi słowy, jeżeli skarżący powołuje się na oczywistą zasadność skargi,

to powinien zawrzeć w niej wywód prawny, z którego ta oczywista zasadność

będzie wynikała. Ma to być przy tym zasadność łatwo dostrzegalna już nawet przy

pobieżnej lekturze skargi (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja

2010 r., V CSK 459/09, LEX nr 602638).

Zdaniem Sądu Najwyższego wniosek powódki o przyjęcie jej skargi

kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia tak rozumianych kryteriów. Przede

wszystkim bowiem ani w treści tego wniosku, ani też w jego uzasadnieniu powódka

nie wskazuje przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, których

dotyczyłaby kwalifikowana postać ich naruszenia, poprzestając w tym zakresie na

stwierdzeniu, w niniejszej sprawie zaistniały „uchybienia procedury”. Ponadto poza

zacytowanymi wcześniej stwierdzeniami, które nie zostały poparte jakąkolwiek

argumentacją,

skarżąca

nie

podejmuje

również

próby

sformułowania

odpowiedniego wywodu prawnego, który potwierdzałby naruszenie konkretnych

przepisów prawa polegające na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. W ramach oceny, czy skarga

kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, nie jest natomiast rzeczą Sądu

Najwyższego doszukiwanie się w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych argumentacji

mającej wykazać istnienie przesłanek przedsądu, zwłaszcza że na tym etapie

postępowania

podstawy

kasacyjne

nie

podlegają

jeszcze

badaniu

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2010 r., II UK 274/09, LEX

nr 585794). Wynika to stąd, że na tym etapie przedmiotem badania dokonywanego

przez Sąd Najwyższy jest jedynie to, czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej

wskazuje i wykazuje choć jedną z podstaw (przesłanek) przedsądu wymienionych

w art. 3989 § 1 k.p.c. Natomiast podstawy kasacyjne stanowią odrębny od

przesłanek przedsądu element skargi, w związku z czym nie zastępują one (ani ich

uzasadnienie) i nie mogą zastąpić przesłanek przedsądu. Innymi słowy podstawy

kasacyjne podlegają rozpoznaniu dopiero po przyjęciu skargi kasacyjnej do

rozpoznania. Wypada również dodać, że uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania z powodu jej oczywistej zasadności naruszenia przepisów prawa

poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie muszą mieć tę

cechę, że są widoczne, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej,

a nadto charakteryzują się sprzecznością wykładni lub stosowania prawa z jego

brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. Przypomnienie to

jest istotne zwłaszcza z tej przyczyny, że o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej

wystarczy, iż jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia owej skargi do

rozpoznania, w przypadku powoływania się na jej oczywistą zasadność, konieczne

jest właśnie wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa

materialnego lub procesowego polegającej na jej oczywistości (por. postanowienia

Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274).

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nawet analiza uzasadnienia podstaw

kasacyjnych nie może dostarczyć argumentacji potwierdzającej taką właśnie postać

naruszenia przepisów prawa.

Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy uznał, iż skarżąca

nie wykazała potrzeby rozpoznania jej skargi kasacyjnej. Dlatego, na podstawie

art. 3989 k.p.c., a przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie

art. 98 § 3 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c. i § 11 ust. 1 pkt 1 w związku z § 6 i § 12

ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w

sprawie opłat za czynności radców prawnych…,Sąd Najwyższy orzekł, jak w

sentencji.