III PK 74/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III PK 74/11

POSTANOWIENIE

Dnia 2 marca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Halina Kiryło

w sprawie z powództwa M. S.

przeciwko Firmie Cukierniczej "S. - rok założenia 1952" Spółce z ograniczoną

odpowiedzialnością

o odszkodowanie,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 2 marca 2012 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 19 kwietnia 2011 r.,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 120 (sto

dwadzieścia)

złotych

tytułem

zwrotu

kosztów

zastępstwa

prawnego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2011 r. oddalił

apelację pozwanej Firmy Cukierniczej „S. – rok założenia 1952” Sp. z o.o. od

wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19

listopada 2010 r., mocą którego zasądzono na rzecz powoda M. S. kwotę

21.802,83 zł tytułem odszkodowania z powodu rozwiązania umowy o pracę bez

wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym

trybie.

Powyższy wyrok został zaskarżony w całości skargą kasacyjną pozwanej.

Skargę oparto na podstawie naruszenia prawa materialnego, a to 1/ art. 30 § 4 k.p.

poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że przyczyna

rozwiązania z powodem umowy o pracę nie jest prawdziwa, a tym samym

rozwiązanie było niezgodne z prawem, co uzasadniało zasądzenie od pozwanej na

rzecz powoda odszkodowania z tego tytułu; 2/ § 8 ust. 2 łączącej strony umowy o

pracę, przez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż powód pobierając z

hurtowni P. wyroby pozwanej Spółki, a następnie sprzedając je na własny rachunek

i ryzyko nie prowadził działalności konkurencyjnej.

Jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

wskazano jej oczywistą zasadność.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Na wstępie warto podkreślić, iż Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest

sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna (podobnie

jak uprzednio kasacja) nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego

rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, a to

uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu

publicznego. Zgodnie z takim modelem skargi kasacyjnej jej rozpoznanie następuje

tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych a art. 398 9 § 1 k.p.c., tj. wówczas,

gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, bądź istnieje potrzeba

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, czy też zachodzi nieważność postępowania

lub gdy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W konsekwencji tegoż w

art. 3984 § 2 k.p.c. wśród istotnych wymagań skargi kasacyjnej ustawodawca

wymienił obowiązek złożenia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego

uzasadnienie. Wymóg ten wiąże się z tzw. przedsądem, polegającym m. in. na

możliwości odmowy przez Sąd Najwyższy przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania, a jego spełnienie powinno przybrać postać wyodrębnionego wywodu

prawnego, w którym skarżący wykaże, jakie występujące w sprawie okoliczności

pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i

jednocześnie uzasadnieniu, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi

przesłanek.

Ustawodawca

nieprzypadkowo,

konstruując

wymagania

skargi

kasacyjnej, wyodrębnił w oddzielnych przepisach art. 398 4 k.p.c. obowiązek

przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (§ 1) i obowiązek

przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienia (§

2). Chodzi zatem o dwa odrębne, kreatywne elementy skargi kasacyjnej, które

spełniają określone cele i podlegają ocenie Sądu Najwyższego, na różnych etapach

postępowania kasacyjnego. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego

uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone

podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do

rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą

być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione,

a dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do

podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, bo choć dla obu tych przesłanek

argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko

wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie

analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Skarga kasacyjna powinna

być tak zredagowana i skonstruowana, aby Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać

w uzasadnieniu jej podstaw pozostałych elementów konstrukcyjnych skargi, ani tym

bardziej się ich domyślać. Skarga kasacyjna jest wszak szczególnym środkiem

zaskarżenia, realizującym przede wszystkim interes publiczny, polegający na

usuwaniu

rozbieżności

w

orzecznictwie

sądów

powszechnych

oraz

na

wspomaganiu rozwoju prawa, zatem uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do

rozpoznania powinno koncentrować się na wykazaniu, iż takie okoliczności w

sprawie zachodzą (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., II

UK 246/07, LEX nr 449007, z dnia 10 marca 2008 r., III UK 4/08, LEX nr 459291, z

dnia 9 czerwca 2008 r., II UK38/08, LEX nr 404134 i z dnia 19 czerwca 2008 r., II

UZ 18/08, LEX nr 406392).

Godzi się zauważyć, że w razie wskazania tej przesłanki przedsądu, jaką

jest oczywista zasadność skargi kasacyjnej, należy w motywach wniosku zawrzeć

wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się owa oczywistość i przedstawić

argumenty na poparcie tego twierdzenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06 LEX nr 198531, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK

204/06, LEX nr 421035, z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289, z

dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205, z dnia 3 kwietnia 2008 r., II

PK 352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08). O ile dla

uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla

przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci

naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego

oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej

analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia

(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX

nr 82274, z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616, z dnia 26 lutego

2008 r. II UK 317/ 07, LEX nr 453107, z dnia 9 maja 2008 r. II PK 11/08, LEX nr

490364, z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z dnia 9 czerwca 2008

r., II UK 38/08, LEX nr 494134). W judykaturze podkreśla się, iż przesłanką

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie

konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której

naruszenie to spowodował wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam

zarzut

naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie

prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjne jest oczywiście uzasadniona

(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP

2004 r., nr 13, poz. 230, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743, z

dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II

UK 37/08, LEX nr 494133 ).

Przenosząc powyższe rozważania na płaszczyznę niniejszej sprawy wypada

stwierdzić, że skarżący nie wykazał istnienia powołanej przez siebie przesłanki

przedsądu. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zawiera wady

konstrukcyjne, gdyż jego uzasadnienie sprowadza się do samego powtórzenia

ustawowej okoliczności przemawiającej za uwzględnieniem tegoż wniosku, bez

przedstawienia jakiegokolwiek wywodu prawnego potwierdzającego oczywistą

zasadność skargi. Skarżący nie tylko nie wyjaśnił, w czym wyraża się kwalifikowane

naruszenie prawa przy ferowaniu wyroku drugoinstancyjnego, ale nawet nie

sprecyzował, w obrazie których konkretnie przepisów prawa materialnego lub

procesowego

upatruje

owej

oczywistej

zasadności

skargi

kasacyjnej.

W

konsekwencji tego, argumentów za istnieniem przedmiotowej przesłanki przedsądu

należałoby poszukiwać w uzasadnieniu jej podstaw. Nie jest zaś rzeczą Sądu

Najwyższego odnajdywanie motywów wniosku o przyjcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania w innych elementach tego środka prawnego.

Mając powyższe na uwadze z mocy art. 3989 § 2 k.p.c. oraz art. 108 § 1 w

związku z art. 39821 k.p.c. i § 2 ust. 3, § 12 ust. 1 pkt 1, § 13 ust. 4 pkt 2 i § 19 pkt

1rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)

orzeczono jak w sentencji.