III PK 72/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III PK 72/09

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 maja 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Jerzy Kwaśniewski

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z powództwa G. K.

przeciwko Przedsiębiorstwu Komunikacji Samochodowej Spółce z ograniczoną

odpowiedzialnością w M.

o przywrócenie do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 6 maja 2010 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w L.

z dnia 21 lipca 2009 r.,

oddala skargę.

Uzasadnienie

Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. w M., w sprawie z

powództwa G. K. o przywrócenie do pracy, wniosło skargę kasacyjną od wyroku

Sądu Okręgowego w L. z 21 lipca 2009 r.. Zaskarżonym wyrokiem oddalono

apelację pozwanej Spółki od wyroku Sądu Rejonowego w B. z 3 kwietnia 2009 r.,

przywracającego powoda do pracy u pozwanej.

Powód zatrudniony u pozwanej jako kierowca. Dnia 27 listopada 2008 r.

pozwana wręczyła powodowi oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez

wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. ze względu na ciężkie

naruszenie

podstawowych

obowiązków

pracowniczych.

Polegało

ono

na:

nieuzasadnionej odmowie wykonania zadania nr 16 w dniu 7 listopada 2008 r. w

postaci wyjazdu autobusem wcześniej zaplanowanym w harmonogramie pracy, a

także odmowie wyjazdu dwoma innymi, sprawnie technicznymi autobusami

zaproponowanymi przez dystrybutora; na samowolnym opuszczeniu stanowiska

pracy w tym samym dniu i niestawieniu się w biurze pracodawcy zgodnie z

poleceniem dyspozytora oraz na odmowie zdania tarcz tachografu pomimo

dwukrotnego polecenia dyspozytora.

Sąd Okręgowy podzielił pogląd Sądu Rejonowego, że okoliczności podane

przez pozwaną jako podstawa rozwiązania umowy miały miejsce w rzeczywistości

oraz że uzasadniają one rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy

pracownika na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Rozwiązanie umowy było jednak

sprzeczne z prawem, gdyż nastąpiło – zdaniem Sądu Rejonowego – z naruszeniem

ochrony stosunku pracy uprawnionego działacza związku zawodowego (art. 32 ust.

1 ustawy o związkach zawodowych) oraz ochrony tego stosunku przysługującej

członkowi rady pracowników (art. 17 ustawy o informowaniu pracowników i

przeprowadzaniu z nimi konsultacji). Sąd Okręgowy uznał za uzasadniony zarzut

pozwanej dotyczący ochrony stosunku pracy powoda jako działacza związkowego.

Oddalił jednak apelację pozwanej uznając, że przywrócenie powoda do pracy na

podstawie art. 56 § 1 k.p. jest uzasadnione naruszeniem przez pozwaną ochrony

przysługującej powodowi z tytułu członkostwa w radzie pracowników. Sąd

Okręgowy podzielił także stanowisko Sądu Rejonowego, że dochodzone przez

powoda roszczenie o przywrócenie do pracy nie jest nadużyciem prawa w

rozumieniu art. 8 k.p.

W skardze kasacyjnej pozwana zarzuciła naruszenie art. 8 k.p. w związku z

art. 17 ust. 1 ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi

konsultacji przez przyjęcie, że wynikający z tego przepisu zakres ochrony stosunku

pracy jest tożsamy z zakresem ochrony przewidzianym w art. 32 ust. 1 ustawy o

związkach zawodowych, co spowodowało błędne uznanie, że żądanie powoda nie

może podlegać oddaleniu w oparciu o art. 8 k.p. Zarzucono także naruszenie art.

328 § 2 k.p.c. w związku z art. 233 i art. 382 k.p.c. polegające na pominięciu w

uzasadnieniu istotnych dowodów nagannego zachowania powoda, zarzucanych w

apelacji – co w szczególności dotyczy uznania przez Sąd Okręgowy, że brak jest

podstaw do traktowania ochrony członków rady pracowników w sposób odmienny

od ochrony przewidzianej w art. 32 ustawy o związkach zawodowych, zwłaszcza

mając na uwadze, że Sąd Rejonowy powołał się na orzecznictwo Sądu

Najwyższego dotyczące tylko art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona. Nie jest w niej kwestionowane, że pozwana

rozwiązała z powodem umowę o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 §

pkt 1 k.p. z naruszeniem zakazu określonego w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 7

kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji

(Dz.U. Nr 79, poz. 550 ze zm.). Według tego przepisu pracodawca nie może bez

zgody rady pracowników wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z

pracownikiem będącym jej członkiem w okresie jego członkostwa w radzie

pracowników. Charakter tego zakazu jest taki sam, jak zakazu przewidzianego w

art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (jednolity

tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.). W obu przypadkach jest to zakaz

względny, jako że dopuszczalność rozwiązania stosunku pracy z osobą

podlegającą ochronie jest uzależniona od zgody odpowiedniego organu (rady

pracowników lub zarządu zakładowej organizacji związkowej). Nie jest więc słuszny

zarzut skargi kasacyjnej, że Sąd Okręgowy błędnie nie podzielił poglądu pozwanej,

iż ochrona przewidziana w art. 17 ust. 1 ustawy o informowaniu pracowników i

przeprowadzaniu z nimi konsultacji ma słabszy charakter niż ochrona z art. 32 ust.

1 ustawy o związkach zawodowych.

Nie ma żadnych podstaw zarzut przyjęcia przez Sąd Okręgowy, że w

przypadku korzystania przez pracownika z roszczenia o przywrócenie do pracy,

wywodzonego z powołanego art. 17 ust. 1, nie jest możliwe oddalenie powództwa

na podstawie art. 8 k.p. Według tego przepisu nie można czynić ze swego prawa

użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego

prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie

uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.

Wbrew temu zarzutowi Sąd Okręgowy stwierdził w uzasadnieniu coś zupełnie

przeciwnego, to jest trafnie przyjął, że nadużycie prawa ma zawsze charakter

indywidualny,

co

wymaga

rozważenia

okoliczności

konkretnej

sprawy

z

uwzględnieniem społecznej akceptacji określonego postępowania. Skarżąca

przedstawiła w skardze własny pogląd odnośnie do naruszenia przez powoda

zasad współżycia społecznego, ale nie może to być podstawa do uchylenia

zaskarżonego wyroku, gdyż nie wykazała, dlaczego naruszenie obowiązków

pracowniczych przez powoda należy ocenić jako rażące w takim stopniu, że

dochodzenie przez niego roszczenia o przywrócenie do pracy narusza zasady

współżycia społecznego. Sąd Najwyższy podziela stanowisko Sądów obu instancji,

że stopień naganności naruszenia obowiązków przez powoda był wystarczający do

rozwiązania z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia z jego winy, ale w żadnym

razie nie może uzasadniać odmowy udzielenia powodowi ochrony prawnej z

zakresie jego roszczenia o przywrócenie do pracy, służącego mu z uwagi na

naruszenie przez pozwaną zakazu rozwiązania umowy o pracę.

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania także nie mają podstaw.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest zgodne z art. 328 § 2 k.p.c., a podniesione

zarzuty są jedynie wyrazem niezadowolenia pozwanej z treści wyroku Sądu

Okręgowego i zasadniczo nawiązują do wykładni prawa materialnego, a nie

przepisów postępowania cywilnego.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39814 k.p.c.