III PK 45/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III PK 45/11

POSTANOWIENIE

Dnia 23 listopada 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Maciej Pacuda

w sprawie z powództwa D. M.

przeciwko Szkole Podstawowej w L.

o przywrócenie do pracy na poprzednie warunki pracy i płacy związane z

przeniesieniem w stan nieczynny,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 23 listopada 2011 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w K.

z dnia 17 grudnia 2010 r.,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 120 (sto

dwadzieścia)

złotych

tytułem

zwrotu

kosztów

zastępstwa

prawnego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 17

grudnia 2010 r., wydanym na skutek apelacji wniesionej przez obie strony

postępowania od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w S. z dnia 14 września

2010 r., zmienił (w całości) zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddalił powództwo

powódki D. M. o przywrócenie jej do pracy na poprzednie warunki pracy i płacy

związane z przeniesieniem jej w stan nieczynny w pozwanej Szkole Podstawowej w

L. oraz oddalił apelację powódki.

Powódka wywiodła skargę kasacyjną od wymienionego wyroku i opierając ją

na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 20 ust.1

pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela oraz niewłaściwe

zastosowanie art. 183a § 1 k.p. wniosła o uchylenie tego wyroku i orzeczenie co do

istoty sprawy poprzez przywrócenie do pracy w pozwanej Szkole Podstawowej na

poprzednich warunkach pracy i płacy związanych z przeniesieniem w stan

nieczynny, a w razie nieuwzględnienia tego żądania, o uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

W skardze kasacyjnej został zawarty wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania

oparty na treści art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. i wskazujący, że skarga kasacyjna jest

oczywiście uzasadniona.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Wypada

również dodać, iż zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymogi formalne

skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do

rozpoznania i jego uzasadnienie. Należy zatem stwierdzić, że wniosek o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej

jedna z okoliczności wymienionych w powołanym wcześniej art. 3989 § 1 k.p.c.,

a jego uzasadnienie winno zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście,

biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania

skargi przez Sąd Najwyższy. Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym)

środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej

instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej

charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości

stosowania

prawa,

nie

będąc

instrumentem

weryfikacji

trafności

ustaleń

faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia.

Jeśli więc wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, poprzez

odwołanie się do art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jak w rozpoznawanej sprawie, wskazuje

na oczywistą zasadność skargi, to w jego uzasadnieniu powinny znaleźć się

odpowiednie wywody potwierdzające tę okoliczność. Skarga jest bowiem

oczywiście uzasadniona, jeżeli zaskarżone tą skargą orzeczenie zapadło wskutek

oczywistego naruszenia prawa, zaś oczywiste naruszenie prawa powinno być

rozumiane jako widoczna, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy

jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo

powszechnie

przyjętymi

regułami

interpretacji

(por.

postanowienie

Sądu

Najwyższego z dnia 26 lutego 2001r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002, nr 20, poz.

494 oraz z dnia 17 października 2001r., I PKN 157/01, OSNAPiUS 2003, nr 18,

poz. 437), jest możliwe do przyjęcia tylko wówczas, gdy jest ono z góry widoczne

dla każdego prawnika, bez potrzeby głębszej analizy prawniczej, gdy jest zupełnie

pewne i nie może ulegać żadnej wątpliwości, gdy podniesione zarzuty naruszenia

wskazanych przepisów są zasadne prima facie, bez dokonywania głębszej analizy

tekstu tych przepisów i bez doszukiwania się ich znaczenia (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2008r., I UK 11/08, LEX nr 491 538), gdy

orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej

wykładni przepisami prawa (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia

1963r, II CZ 3/63, OSPiKA 1963, nr 11, poz. 286). Powołanie się przez autora

skargi kasacyjnej na przesłankę zawartą w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje go

zatem do przedstawienia wywodu prawnego zmierzającego do wykazania

kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego

polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu

podstawowej wiedzy prawniczej, co daje podstawy do uznania skargi za oczywiście

uzasadnioną,

tj.

podlegającą

uwzględnieniu

(por.

postanowienia

Sądu

Najwyższego: z dnia 11 grudnia 2009r., II PK 223/09, LEX nr 585777 oraz z dnia

3 lutego 2010r., II PK 304/09, LEX nr 602695). Innymi słowy, jeżeli skarżący

powołuje się na oczywistą zasadność skargi, to powinien zawrzeć w niej wywód

prawny, z którego ta oczywista zasadność będzie wynika. Ma to być przy tym

zasadność łatwo dostrzegalna już nawet przy pobieżnej lekturze skargi (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2010r., V CSK 459/09, LEX nr

602638).

Powódka, formułując wniosek o przyjęcie jej skargi kasacyjnej do

rozpoznania i odwołując się do regulacji zawartej w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c.,

wskazała, iż Sąd Okręgowy przyjął jako mającą wprost zastosowanie tezę zawartą

w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2005 r., II PK 392/04, zgodnie z

którą „zmiana planu nauczania może uzasadniać rozwiązanie stosunku pracy na

podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela z

nauczycielem wykonującym wyłącznie funkcje wychowawcze w świetlicy, jeżeli w

jej wyniku możliwe będzie przydzielenie zajęć wychowawczych w świetlicy

nauczycielom prowadzącym działalność dydaktyczną, a nie mającym pełnego

obciążenia”, jednakże nie zwrócił uwagi na treść uzasadnienia w/w wyroku Sądu

Najwyższego, w szczególności na stwierdzenie, że: „plan nauczania odnosi się

tylko do zajęć edukacyjnych, religii, etyki i dodatkowych zajęć edukacyjnych, co

wynika z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 12

lutego 2002 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz.

U. Nr 15, poz. 142 ze zm.). Jego zmiana nie mogła zatem uzasadniać zwolnienia

powódki z pracy, gdyż wykonywała ona jedynie funkcje wychowawcze w świetlicy,

co nie jest objęte planem nauczania”. Zdaniem skarżącej w rozpoznawanej sprawie

jest zaś oczywiste, że zmiany organizacyjne nie dotyczyły świetlicy szkoły, a tym

samym „nie było przesłanek, aby powódka, nauczycielka świetlicy, nie mogła

w dalszym ciągu być zatrudniona w w/w świetlicy szkoły jako wychowawca”.

Powódka dodała też, że „sąd drugiej instancji w swoich rozważaniach całkowicie

pominął i nie przeprowadził analizy faktycznej i prawnej w zakresie tej

przeprowadzonej przez sąd pierwszej instancji”. Natomiast sąd ten w uzasadnieniu

swojego wyroku odwołał się do poglądu Sądu Najwyższego zawartego w wyroku

z dnia 12 lipca 2001 r., I PKN 549/00, LexPolonica nr 360742, OSNP 2003, nr 11,

poz. 271). Taki sposób uzasadnienia zaistnienia przesłanki przedsądu, o której

mowa w powołanym wyżej przepisie, z całą pewnością nie mógł wszakże

przekonać Sądu Najwyższego o potrzebie przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania z tej przyczyny, iż jest ona oczywiście uzasadniona. Przede wszystkim

bowiem skarżąca, odwołując się do wskazanych we wniosku poglądów judykatury,

przeoczyła tę okoliczność, że sformułowana przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia

9 sierpnia 2005 r., II PK 392/04, teza, na którą powołał się sąd drugiej instancji,

w pełni uwzględniała wskazany wcześniej w uzasadnieniu tego wyroku fakt, że

„plan nauczania odnosi się tylko do zajęć edukacyjnych, religii, etyki i dodatkowych

zajęć edukacyjnych, co wynika z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji

Narodowej i Sportu z dnia 12 lutego 2002 r. w sprawie ramowych planów nauczania

w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 15, poz. 142 ze zm.). Świadczyła o tym dalsza

część cytowanego uzasadnienia, w której znalazło się następujące stwierdzenie:

„jeżeli bowiem zmiany planu nauczania lub zmiany organizacyjne spowodują, iż

nauczyciele prowadzący działalność dydaktyczną nie będą mieli pełnego

obciążenia, to szkoła może uzupełnić godziny brakujące im do pensum w ten

sposób, że zgodnie z Kartą Nauczyciela przydzieli im pewną ilość godzin zajęć

wychowawczych w świetlicy. Świetlica nie jest odrębnym zakładem pracy, lecz

stanowi część szkoły, która jest pracodawcą dla wszystkich zatrudnionych w niej

nauczycieli. W takiej sytuacji może istnieć związek przyczynowy (...) między zmianą

planu nauczania a koniecznością zwolnienia nauczyciela wykonującego pracę

w świetlicy”. Nawet pobieżna lektura pisemnych motywów zaskarżonego wyroku

musi natomiast prowadzić do wniosku, iż sąd drugiej instancji nie tylko respektował

przedstawione stanowisko Sądu Najwyższego, ale wręcz uczynił je podstawą

swoich rozważań, dodatkowo odwołując się w tym zakresie do poglądu zawartego

w wyroku z dnia 29 marca 2001 r., I PKN 318/00 (OSNP 2003, nr 2, poz. 31).To

wszystko musi przemawiać za uznaniem, iż postępowanie sądu drugiej instancji

w żadnym razie nie było efektem sprzeczności wykładni lub stosowania prawa

z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. Tylko to

uzasadniałoby zaś przyjęcie, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Co do zawartej w uzasadnieniu wniosku powódki o przyjęcie jej skargi

kasacyjnej do rozpoznania sugestii, jakoby sąd drugiej instancji „w swoich

rozważaniach całkowicie pominął i nie przeprowadził analizy faktycznej i prawnej

w zakresie tej przeprowadzonej przez sąd pierwszej instancji”, należy z kolei

podkreślić, że skarga ta w ogóle nie została oparta na dopuszczalnej podstawie

naruszenia przepisów postępowania (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.). Wypada również

dodać, iż podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia

faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), co oznacza, że przy

merytorycznym rozpoznaniu wniesionej skargi kasacyjnej Sąd Najwyższy nie

mógłby

uwzględnić

zarzutów

dotyczących

błędnych

ustaleń

faktycznych

i nieprawidłowej oceny materiału dowodowego, a tym samym przy rozstrzyganiu

zarzutów dotyczących wyłącznie naruszenia prawa materialnego byłby związany

dokonanymi przez sąd drugiej instancji ustaleniami faktycznymi (art. 398 13 § 2

k.p.c.).

Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy uznał, iż powódka

w żaden sposób nie wykazała potrzeby rozpoznania jej skargi kasacyjnej. Dlatego,

na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania

kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz § 13 ust. 4 w

związku z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia

przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.