III PK 42/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III PK 42/11

POSTANOWIENIE

Dnia 23 listopada 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski

w sprawie z powództwa J. G.

przeciwko Wyższej Szkole Dziennikarstwa

o wynagrodzenie,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 23 listopada 2011 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 8 grudnia 2010 r.,

odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 23 lipca 2010 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy w L. oddalił

powództwo J. G. przeciwko Wyższej Szkole Dziennikarskiej /.../ o wynagrodzenie.

Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżył apelacją powód.

Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2010 r. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 1

k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok w punkcie I w części dotyczącej roszczenia o

zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy od 1 października

2006 r. do 12 lipca 2008 r. i w tym zakresie odrzucił pozew (pkt I.); oddalił apelację

w pozostałej części (pkt II.); nie obciążył powoda kosztami procesu za drugą

instancję (pkt III.).

Wyrok Sądu Apelacyjnego – w jego punkcie II. i co do kwoty 43.710 zł –

powód zaskarżył skargą kasacyjną. Skargę oparto na podstawie naruszenia

przepisów prawa materialnego (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.) i zarzucono:

- błędną wykładnię art. 138 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie

wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 ze zm.) przez przyjęcie, że zasady wynagradzania

pracowników uczelni

niepublicznych

mogą

być

ustalane

w regulaminach

wynagradzania, podczas gdy zgodnie z powołanym przepisem tylko statut wyższej

uczelni niepaństwowej może odmiennie niż w regulacjach dotyczących uczelni

państwowych, regulować uprawnienia płacowe pracowników uczelni niepublicznej;

- błędną wykładnię art. 9 § 2 k.p. przez przyjęcie, że regulacje dotyczące

wynagradzania

pracowników

uczelni

niepublicznej

zawarte

w

regulaminie

wynagradzania mogły zawierać mniej korzystne dla pracownika postanowienia niż

przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym i rozporządzenia Ministra Edukacji

Narodowej z dnia 26 września 2001 r. w sprawie warunków wynagradzania za

pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników

uczelni państwowych;

- naruszenie art. 18 § 1 k.p. przez przyjęcie, że postanowienia umowy o

pracę zawartej pomiędzy powodem o pozwaną mogły zawierać postanowienia

mniej korzystne niż przepisy prawa pracy zawarte w ustawie o szkolnictwie

wyższym i wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej

z dnia 26 września 2001 r.;

- naruszenie art. 18 § 2 k.p. przez przyjęcie, że postanowienia regulaminu

wynagradzania Wyższej Szkoły Dziennikarstwa wydanego bez odpowiedniej

delegacji w statucie uczelni i zawierającego mniej korzystne postanowienie niż

rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 września 2001 r. mają

zastosowanie do powoda w sytuacji, gdy powołany przepis stanowi, że

postanowienia takiego aktu, które są mniej korzystne dla pracownika niż przepisy

prawa pracy są nieważne, zamiast nich stosuje się zaś odpowiednie przepisy

prawa pracy – w tym przypadku rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia

26 września 2001 r.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania opiera się na

twierdzeniu skarżącego, iż skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398 9

§ 1 pkt 4 k.p.c.). Wskazano, że „w świetle zarzutów zawartych w skardze niniejszej

oraz treści orzeczenia wydanego przez Sąd Apelacyjny jest ona oczywiście

uzasadniona, gdyż zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo i stoi w

sprzeczności z powołanymi w petitum skargi kasacyjnej przepisami prawa.

Ustalenie prawidłowej wykładni art. 138 ustawy z dnia 12 września 1990 r. w

ustalonym stanie faktycznym niniejszej sprawy stanowiącym element uzasadnienia

niniejszego

wniosku

wymaga

wykładni

obowiązujących

przepisów.

W

szczególności ustalenia wymaga okoliczność, czy wiążące dla pracowników

naukowych uczelni niepublicznych normy praw pracy mogą być ustalane w innych

aktach wewnętrznych niż statut spółki oraz czy postanowienia tych aktów, w

zakresie jakim regulują zasady wynagradzania pracowników mogą mniej korzystne

niż postanowienia ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym oraz

wydanym na jego gruncie Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26

września 2001 r., w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania

innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników uczelni państwowych”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wykazanie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 398 9 § 1 pkt 4

k.p.c.) wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność”

skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście

uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa

materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości widocznej prima

facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08 – LEX nr 494134; z dnia 9

maja 2008 r., II PK 11/08 – LEX nr 490364). W niniejszej sprawie stan taki nie

występuje.

Skarżący twierdzenie o oczywistej zasadności jego skargi kasacyjnej opiera

na założeniu, że Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku – z oczywistym

naruszeniem wskazanych w podstawie skargi przepisów prawa – przyjął, że

uprawnienia płacowe powoda, jako pracownika uczelni niepaństwowej, muszą być

określone w statucie uczelni, oraz, że nie mogą być one mniej korzystne niż

określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 września 2001

r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń

związanych z pracą dla pracowników uczelni państwowych (Dz.U. Nr 107, poz.

1182 ze zm.). Autor skargi nie przedstawia jednak odpowiedniego jurydycznego

wywodu, którym wykazałby on twierdzoną „oczywistą zasadność” rozpatrywanej

skargi kasacyjnej.

Zaskarżony wyrok nie jest „oczywiście” sprzeczny z powołanymi przez

skarżącego

w

podstawie

materialnoprawnej

skargi

przepisami

prawa.

Z

uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że jego podstawa prawna oparta

została na interpretacji wskazanych przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym;

interpretacji za którą przemawiają poważne argumenty. W szczególności w punkcie

wyjścia

analizy

niepaństwowe

interpretacyjnej

mogą

odmiennie

Sąd

Apelacyjny

uregulować

stwierdził,

prawa

i

że

uczelnie

obowiązki

swoich

pracowników, jeżeli przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym ani przepisy innych

ustaw nie stanowią inaczej. Wynika to z analizy art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 12

września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (przepisy ustawy mają zastosowanie do

niepaństwowych szkół wyższych, jeżeli jej przepisy lub przepisy innych ustaw nie

stanowią inaczej) oraz art. 138 tej ustawy zezwalającego uczelni niepaństwowej na

ustanowienie w statucie innych niż określone w ustawie stanowisk pracowniczych

oraz kwalifikacji wymaganych do ich objęcia, a także na odmienne uregulowanie

praw i obowiązków pracowników. W ustawie o szkolnictwie wyższym nie ma

bezpośredniego unormowania wynagrodzenia pracowników szkół wyższych.

Jedynie do pracowników zatrudnionych w uczelniach państwowych została

przewidziana delegacja dla ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego do

określenia warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń

związanych z pracą (por. art. 117 a ustawy z 12 września 1990 r. o szkolnictwie

wyższym). Na podstawie tej delegacji Minister Edukacji Narodowej wydał

rozporządzenie z dnia 26 września 2001 r. w sprawie warunków wynagradzania za

pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników

uczelni państwowych. Rozporządzenie to – zgodnie z zakresem upoważnienia z

art. 117a ustawy – ma zastosowanie tylko do pracowników uczelni państwowych.

Wynika to nie tylko z przepisu delegacyjnego ale także wprost z tytułu powołanego

rozporządzenia dotyczącego pracowników uczelni państwowych.

Jeżeli zatem do wynagrodzenia pracowników uczelni niepaństwowych nie

mają zastosowania przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym, ani – konsekwentnie

– przepisy aktu wykonawczego, to stanowisko zaskarżonego wyroku, że podlegają

zastosowaniu przepisy prawa pracy na zasadach ogólnych, nie może być

kwalifikowane jako oczywiście bezpodstawne. Wnoszący skargę nie przedstawił w

tym zakresie przekonującej argumentacji. Za oczywistością jego stanowiska nie

przemawia jego uzasadnienie powołujące się na istnienie budzącego wątpliwości

zagadnienia.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art.

3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.