III PK 3/14 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III PK 3/14

POSTANOWIENIE

Dnia 15 maja 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Halina Kiryło

w sprawie z powództwa A. D.

przeciwko Gminie S. i Zespołowi Szkół Gminnych w S.

o powierzenie stanowiska dyrektora szkoły na okres pięciu lat,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 15 maja 2014 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w R.

z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt VI Pa (…),

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R. wyrokiem z

dnia 8 sierpnia 2013 r. oddalił apelację powódki A. D. od wyroku Sądu Rejonowego

– Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R. z dnia 20 listopada 2012 r., mocą

którego oddalono jej powództwo przeciwko Gminie S. oraz Zespołowi Szkół

Gimnazjalnych w S. o ustalenie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły na okres

5 lat.

Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną powódki. Skargę

oparto na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 36b ust. 13

ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r.

Nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej jako ustawa o systemie oświaty), co doprowadziło

do zajęcia przez Sądy pierwszej i drugiej instancji stanowiska, że nieudowodnione

zarzuty i nierozstrzygnięte wątpliwości stanowią wystarczającą podstawę do

zakwalifikowania konkretnej sytuacji jako „uzasadniony przypadek”, podczas gdy z

literalnego brzmienia powołanego przepisu bezpośrednio wynika, iż zasadą jest

powierzenie stanowiska dyrektora szkoły lub placówki na okres pięciu lat szkolnych,

zaś zastosowanie art. 36a ust 13 zdanie drugie ustawy o systemie oświaty wymaga

przedstawienia rzetelnej argumentacji wskazującej na istnienie rzeczywistych i

obiektywnych przyczyn odstąpienia od zasady wyrażonej w zdaniu pierwszym

powołanego przepisu. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego

wyroku Sądu Okręgowego oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego z

dnia 20 listopada 2012 r. i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do

ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania za wszystkie

instancje; ewentualnie o uchylenie zaskarżonych wyroków i orzeczenie co do istoty

sprawy przez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie od pozwanego na

rzecz powódki zwrotu kosztów postępowania.

Jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano „art.

3989 § 1 pkt 1 kpc., wobec istnienia potrzeby wykładni przepisu art. 36b ustawy z

dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, a konkretniej pojęcia „uzasadnionego

przypadku” i określenia kryteriów w oparciu o które należy dokonywać wykładni

niniejszego pojęcia”. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że w sprawie występuje

istotne zagadnienie prawne polegające na określeniu przesłanek uznania

konkretnej sytuacji za „uzasadniony przypadek” w rozumieniu art. 36a ust. 13

ustawy o systemie oświaty oraz potrzebę określenia kryteriów, w oparciu o które

należy dokonywać wykładni tego pojęcia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga

kasacyjna

nie

kwalifikowała

się

do

przyjęcia

celem

jej

merytorycznego rozpoznania.

Skarga kasacyjna, jako szczególny środek zaskarżenia, służy realizacji

interesu

publicznego

w

sprawowaniu

wymiaru

sprawiedliwości.

Funkcje

postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do

rozpoznania oraz jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w

konkretnej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za interwencją Sądu

Najwyższego. Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z przyczyn

kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c. i tylko w przypadku

przekonania Sądu Najwyższego przez skarżącego, za pomocą jurydycznej

argumentacji,

że

zachodzi

publicznoprawna

potrzeba

rozstrzygnięcia

sformułowanego w skardze zagadnienia prawnego przy jej merytorycznym

rozpoznawaniu.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących

rozbieżności

w

orzecznictwie

sądów,

zachodzi

nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

W przedmiotowej sprawie skarżąca zamiennie wskazuje na dwie pierwsze

przesłanki przedsądu. O ile jako podstawę prawną wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania powołano art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., a zatem

występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, o tyle samo zagadnienie

prawne sformułowano jako potrzebę wykładni przepisu art. 36b ustaw o systemie

oświaty. Natomiast w uzasadnieniu wniosku skarżąca doprecyzowała, że w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne polegające na potrzebie określenia

przesłanek uznania konkretnej sytuacji za „uzasadniony przypadek” w rozumieniu

art. 36a ust. 13 ustawy o systemie oświaty.

Wypada zatem przypomnieć, że w razie powołania tej przesłanki przedsądu,

jaką jest występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, obowiązkiem

skarżącego jest wywiedzenie i uzasadnienie występującego w sprawie problemu w

sposób zbliżony do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia

prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepublikowane). Sformułowanie

zagadnienia powinno zatem odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do

treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie

przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego.

Rolą Sądu Najwyższego, jako najwyższego organu sądowego w Rzeczypospolitej

Polskiej, nie jest bowiem działanie w interesie indywidualnym, lecz powszechnym,

poprzez

ochronę

obowiązującego

porządku

prawnego

przed

dowolnością

orzekania i ujednolicanie praktyki stosowania prawa pozytywnego. Nie każde więc

orzeczenie, nawet błędnie wydane, zasługuje na kontrolę w postępowaniu

kasacyjnym (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ

178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147, z dnia 18 marca 2004 r., I PK 620/03, LEX nr

513011, z dnia 8 lipca 2004 r., II PK 71/04, LEX nr 375715 i z dnia 16 kwietnia

2008 r., I CZ 11/08, LEX nr 393883). Nie spełnia określonego w art. 398 9 § 1 pkt 1

k.p.c. wymagania sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w sposób ogólny

i nieprecyzyjny, a zwłaszcza ograniczenie się do samego postawienia pytania, bez

odniesienia się do problemów interpretacyjnych przepisów (postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 332/07, LEX nr 452451 i z dnia 21 maja

2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538).

Odniesienie powyższych rozważań do realiów niniejszej sprawy prowadzi do

konkluzji, że skarga kasacyjna w zakresie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania

nie spełnia wymagań stawianych temu nadzwyczajnemu środkowi zaskarżenia.

Pomijając fakt, że skarżąca formułuje istotne zagadnienie prawne nawiązując to do

art. 36a pkt 13 ustawy o systemie oświaty, to do art. 36 b tego aktu (chociaż

powołana ustawa nie zawiera takiej jednostki redakcyjnej), należy stwierdzić, iż

nawet przy prawidłowym oznaczeniu przepisu stanowiącego podstawę owego

zagadnienia prawnego (tj. art. 36 a pkt 13 ustawy o systemie oświaty) omawiana

przesłanka przedsądu jest niewłaściwie skonstruowana. Autor skargi kasacyjnej nie

odwołuje się bowiem w sposób generalny i abstrakcyjny do treści wskazanego

przepisu, nie wyjaśnia, na czym polegają trudności w dekodowaniu zawartej w nim

normy prawnej oraz do jakich rozbieżnych wyników prowadzi wykładnia tego

przepisu, ograniczając się jedynie do postawienia pytania o kryteria, według których

należy oceniać istnienie uzasadnionego przypadku, pozwalającego - z mocy

powołanego przepisu - na powierzenie stanowiska dyrektora szkoły na okres

krótszy od pięciu lat. W rzeczywistości skarżąca oczekuje od Sądu Najwyższego

rozstrzygnięcia tego konkretnie sporu, po uprzednim stwierdzeniu – odmiennie niż

uczyniły to Sądy orzekające w sprawie – nieistnienia ustawowej przesłanki

skrócenia okresu powierzenia powódce kierowniczego stanowiska. Nie taki jest

jednak cel postępowania kasacyjnego. Nie wykazano bowiem, że zachodzi

publicznoprawna potrzeba

prawnego.

rozstrzygnięcia

tak sformułowanego

zagadnienia

Reasumując: wobec niewykazania istnienia powołanej w skardze kasacyjne

okoliczności uzasadniającej przyjęcie jej do rozpoznania, z mocy art. 398 9 § 2 k.p.c.

należało orzec jak w sentencji.