III PK 198/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III PK 198/19 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z powództwa P. P.‎przeciwko Centrum Onkologii (…) w L.‎o odszkodowanie za naruszenie zasad równego traktowania w zatrudnieniu,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 22 października 2020 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 3 czerwca 2019 r., sygn. akt III APa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z 3 czerwca 2019 r. oddalił apelację pozwanego Centrum Onkologii (…) w L. od wyroku Sądu Okręgowego w L. z 7 września 2018 r., który zasądził powodowi P. P. 100.465,63 zł z odsetkami tytułem odszkodowania za nierówne traktowanie w zakresie wynagrodzenia.We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na istotne zagadnienie prawne – czy w przypadku stwierdzenia podstaw do zasądzenia odszkodowania za naruszenie zasady równych praw pracowników z tytułu jednakowego wypełniania takich samych obowiązków na podstawie art. 471 k.c. w zw. z art. 300 k.p., miarodajną przy ustalaniu wysokości szkody i należnego odszkodowania jest wysokość średnich wynagrodzeń pracowników czy pracownika otrzymującego najwyższe wynagrodzenie, a wypełniających jednakowo takie same obowiązki?W uzasadnieniu skarżący odwołał się do regulacji z art. 112 k.p., art. 471 k.c. w zw. z art. 300 k.p. oraz zasady kompensaty szkody z art. 361 § 2 k.c. Zauważył, że orzecznictwo Sądu Najwyższego nie jest jednolite – wyroki z 22 marca 2016 r., II PK 29/15, z 17 kwietnia 2018 r., II PK 37/17, z 14 marca 2019 r., II PK 310/17.

W pierwszym wyroku uznano, że wynagrodzenie powoda należało ustalić na najwyższym możliwym poziomie, gdyż przemawia za tym zasada uprzywilejowania pracownika i obowiązek niedyskryminacyjnego ustalenia nowych warunków zatrudnienia, natomiast ustalenie wynagrodzenia według niższych stawek nie usunęłoby stanu nierówności (II PK 29/15). W dwóch ostatnich wyrokach stwierdzono, że adekwatnym odszkodowaniem do poniesionej szkody jest kwota stanowiąca różnicę w wynagrodzeniu za pracę, przy przyjęciu średniego wynagrodzenia otrzymywanego przez innych pracowników zajmujących identyczne stanowiska służbowe (II PK 37/17) oraz, że szkodę stanowi różnica pomiędzy wynagrodzeniem uzyskiwanym przez powoda a uśrednionym wynagrodzeniem z grupy porównywalnej (II PK 310/17).

Na ustalenie odszkodowania na podstawie uśrednionego wynagrodzenia, obliczonego na podstawie wynagrodzeń otrzymywanych przez pozostałych pracowników zajmujących równorzędne stanowiska wskazał też Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z 29 października 2014 r., III APa 16/14.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony.Skarżący odwołuje się we wniosku tylko do pierwszej podstawy przedsądu, czyli do istotnego zagadnienia prawnego z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.Przesłanka ta nie spełnia się z następujących przyczyn.Sformułowane we wniosku zagadnienie nie ma rangi istotnego zagadnienia prawnego, gdyż odpowiedź nie wykracza poza zwykłą wykładnię prawa.Potwierdza to powołane we wniosku orzecznictwo.Po części miałoby wynikać z niego niejednolite stanowisko Sądów, jednak skarżący nie odwołuje się do podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., czyli wniosku nie łączy z rozbieżnością w orzecznictwie Sądów na gruncie kwalifikowanej potrzeby wykładni określonego przepisu prawa.

Rozbieżność taka nie występuje, gdyż wówczas Sąd Najwyższy niejako z urzędu podjąłby uchwałę w składzie powiększonym dla ujednolicenia orzecznictwa.Wykładnia i stosowanie prawa należą w pierwszej kolejności do sądów powszechnych. Sąd Najwyższy ocenia rozstrzygnięcia w ramach zarzutów kasacyjnych. Nie wydaje wiążących wytycznych ani zaleceń generalnych dla sądów powszechnych. Zasada kompensaty szkody nie jest też nowa w systemie prawa. Ma już swoje orzecznictwo oraz opracowania w doktrynie. Skarżący nie przedstawił szerszej analizy, prócz wskazania na określone wyroki i nie wykazał, iżby występowało istotne zagadnienie prawne.

Już tylko na podstawie wybranych przez skarżącego kilku wyroków nie można stwierdzić, że rozstrzygnięcia nie mieszczą się w granicach dopuszczalnej wykładni art. 361 § 2 k.c.W sprawie ważniejsze jest jednak to, że zgłoszone zagadnienie jest bezprzedmiotowe w tej sprawie, gdyż odszkodowania nie ustalono na podstawie zarobków innych pracowników, a tylko na podstawie wynagrodzenia powoda. Czynnikiem zmiennym jest wartość 35% lub 45% odnoszona do dodatku funkcyjnego liczonego od jego wynagrodzenia. Sąd przyjął bowiem, że ma prawo do takich wartości w miejsce dodatku funkcyjnego 20%.

Odszkodowanie nie jest więc pochodną średnich wynagrodzeń innych pracowników, lecz samej zasady, czyli sporu o prawo do wyższego dodatku. Obrazuje to sposób wyliczenia odszkodowania (str. 19 i 31 uzasadnienia wyrok Sądu Apelacyjnego). W sprawie przyjęto bowiem, że dodatek funkcyjny powoda powinien pozostawać na takim samym poziomie, jak innych lekarzy kierujących oddziałami. Tak też wskazano w uzasadnieniu wyroku – „Wbrew twierdzeniom pozwanego w sprawie zostały przeprowadzone dowody, które wskazywały, że pozwany nienależycie wykonywał swoje zobowiązania, albowiem nie płacił powodowi wynagrodzenia w postaci dodatku funkcyjnego w takiej wysokości jaka wynikała z regulaminu wynagradzania.

Powód w okresie do 1 lipca 20015 roku powinien otrzymywać 35% dodatku funkcyjnego a od 1 lipca 2015 roku 45% dodatku funkcyjnego liczonego od wynagrodzenia”. Potwierdza to, że przedmiot zagadnienia (pytania) rozmija się ze sposobem ustalenia odszkodowania. Analiza ta wykracza też ponad potrzebę argumentacji, gdyż skarżący nie obwołuje się we wniosku do podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Z tych motywów orzeczono jako w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).Nie uwzględniono wniosku powoda o zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, gdyż odpowiedź na skargę kasacyjną została wniesiona po terminie dwutygodniowym określonym w art. 3987 § 1 k.p.c. Powód odpis skargi kasacyjnej otrzymał 27 września 2019 r.

Natomiast odpowiedź na skargę ma datę 27 stycznia 2020 r. i w tym dniu została nadana przesyłką pocztową.