III PK 111/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III PK 111/13

POSTANOWIENIE

Dnia 20 marca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski

w sprawie z powództwa A. B.

przeciwko Zespołowi Szkół (…) w J.

o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach pracy i płacy,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 20 marca 2014 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w K.

z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt IV Pa (…),

odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania.

Uzasadnienie

Powódka Anna Bajorek w sprawie przeciwko Zespołowi Szkół (…) w J. o

przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach pracy i płacy wniosła skargę

kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w

K. z dnia 29 maja 2013 r., IV Pa (…), którym zmieniono wyrok Sądu Rejonowego –

Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 10 stycznia 2013 r., IV P (…), w

ten sposób, że w miejsce przywrócenia do pracy zasądzono od pozwanego na rzecz

powódki kwotę 8.262 zł z odsetkami tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem

rozwiązanie umowy o pracę.

Wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła w niej naruszenie: art. 45 § 2 k.p. oraz

art. 233 § 1 k.p.c.

Jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi do rozpoznania skarżąca

wskazała, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne: czy w sytuacji, gdy

rozwiązanie z pracownikiem stosunku pracy zostało dokonane z naruszeniem prawa

w zakresie przesłanek merytorycznych związanych z zasadnością wypowiedzenia

umowy o pracę, a to z uwagi na fakt, iż przy doborze kandydatów do zwolnienia wśród

nauczycieli nie zastosowano kryteriów przyjętych w porozumieniu zawartym ze

związkami zawodowymi, lecz kryteria dowolnie ustalone przez organ kierowniczy

pozwanej, możliwe jest zastosowanie z urzędu przez sąd wobec pracownika art. 45 §

2 k. p. i nieprzywrócenie go do pracy na poprzednich warunkach pracy i płacy, a w to

miejsce zasądzenie odszkodowania, mimo iż po stronie pracownika nie istnieją

przesłanki, które uniemożliwiałyby lub czyniły niecelowym jego przywrócenie do pracy.

Powódka podniosła również, że w sprawie istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości, a to art. 45 § 2 k. p. przez ustalenie, czy

prawidłowa jest wykładnia przyjęta przez Sąd drugiej instancji, a uznająca, że sama

redukcja etatów powoduje, że przywrócenie powódki do pracy należy uznawać za

niecelowe, a wręcz niemożliwe, podczas gdy faktycznie w pozwanym Zespole Szkół

w dalszym ciągu znajdują się stanowiska pracy, na których mogłaby być zatrudniana

powódka, a więc stanowisko pracy, na jakim przed wypowiedzeniem pracowała

powódka nie uległo całkowitej likwidacji. Nadto, zdaniem skarżącej skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie jej do rozpoznania.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność

postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Jednocześnie,

zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w

granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw; w granicach zaskarżenia bierze z

urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (przed sądem drugiej

instancji). Rozpoznanie skargi kasacyjnej w granicach podstaw oznacza związanie

Sądu Najwyższego zgłoszonymi przez skarżącego zarzutami naruszenia.

Wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej został oparty na

przesłankach występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości a nadto oczywistej

zasadności skargi (art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c.).

W związku z tym należy wskazać, że zagadnienie prawne, uzasadniające

przyjęcie skargi do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, musi odpowiadać określonym

wymaganiom, a mianowicie: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności

mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd

ustaleń, 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić

Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do

samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu, 3) pozostawać w związku z

rozpoznawaną sprawą tak, aby udzielenie odpowiedzi na postawione pytanie ułatwiło

sądowi odwoławczemu podjęcie decyzji jurysdykcyjnej co do istoty sprawy, 4) dotyczyć

zagadnienia budzącego rzeczywiście poważne wątpliwości, ze względu na użycie

przez ustawodawcę przymiotnika kwalifikującego „istotne”. W sprawie nie występuje

więc istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c., jeżeli ocena

sformułowanego przez skarżącego problemu jest jednoznaczna (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2007 r., I PK 220/07, LEX nr 864044). Ponadto, nie

można uznać, aby w sprawie występowało zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy

zajął już stanowisko w kwestii prawnej prezentowanej przez skarżącego, a nie

zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (por. postanowienia

Sądu Najwyższego: z 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, LEX nr 523522 oraz z 16

stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNAPiUS - wkładka z 2003 r. nr 13, poz. 5).

Odnosząc powyższe do skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie, nie

sposób uznać, aby zagadnienie prawne sformułowane przez skarżącą nie było dotąd

wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Wręcz przeciwnie, sama skarżąca

przytacza je w skardze i nie wskazuje żadnych okoliczności, które miałyby uzasadniać

odstąpienie przez Sąd Najwyższy od tych utrwalonych poglądów.

Wniosek powódki o przyjęcie jego skargi kasacyjnej do rozpoznania opiera się

także na art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., czyli istnieniu potrzeby wykładni przepisów prawnych

budzących poważne wątpliwości.

W tym zakresie należy wskazać, że zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem

Sądu Najwyższego w związku z tym skarżąca powinna określić, które przepisy

wymagają wykładni, ale także wskazać, na czym polegają poważne wątpliwości

związane ze stosowaniem tych przepisów wraz z podaniem doktrynalnego lub

orzeczniczego źródła tych wątpliwości (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11

stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002 nr 12, poz. 151). Konieczne jest opisanie

tych wątpliwości, wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen

prawnych,

a

także

przedstawienie

własnej propozycji interpretacyjnej (por.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 grudnia 2007 r., I PK 233/07, OSNP 2009

nr 3-4, poz. 43; z dnia 14 grudnia 2012 r., III SK 29/12, LEX nr 238124).

Odnosząc powyższe wymogi do skargi kasacyjnej powódki, Sąd Najwyższy

stwierdza, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania nie spełnia tych wymagań,

nie zawiera bowiem wskazanych elementów a jedynie polemikę z rozstrzygnięciem

zawartym w zaskarżonym wyroku.

W trzeciej kolejności skarżąca podnosi, że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona.

Wobec tego godzi się zauważyć, że przez oczywistą zasadność skargi

kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone nią orzeczenie sądu drugiej

instancji w sposób oczywisty narusza prawo. Oczywiste naruszenie prawa powinno

być rozumiane jako widoczna natychmiast, bez potrzeby dokonywania pogłębionej

analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem

albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (por. postanowienia Sądu

Najwyższego z 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 494 oraz

z 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNAPiUS 2003 nr 18, poz. 437); oczywiste

naruszenie prawa przez zaskarżony wyrok jest możliwe do przyjęcia tylko wówczas,

gdy jest ono z góry widoczne dla każdego prawnika, bez potrzeby głębszej analizy

prawniczej, gdy jest zupełnie pewne i nie może ulegać żadnej wątpliwości; gdy

podniesione zarzuty naruszenia wskazanych przepisów są zasadne prima facie, bez

dokonywania głębszej analizy tekstu tych przepisów i analizy czynności sądu (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538); gdy

orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej

wykładni przepisami prawa (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z 30 stycznia 1963 r.,

II CZ 3/63, OSPiKA 1963 nr 11, poz. 286). W razie powołania się na przesłankę skargi

kasacyjnej przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., skarżący powinien przytoczyć

argumenty świadczące o tym, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Pojęcie

„oczywistości” mieści się w sferze obiektywnej i łączy się z powinnością wykazania, że

podniesione zarzuty naruszenia prawa są w sposób oczywisty uzasadnione, bez

dokonywania głębszej analizy prawniczej. Tymczasem w przedmiotowej sprawie

powódka de facto wskazuje jedynie, że skarga jest oczywiście uzasadniona, gdyż

wyrok Sądu drugiej instancji jest jej zdaniem niesłuszny, podczas gdy taka ocena nie

może zostać uznana za oczywiście uprawnioną, skoro Sąd w uzasadnieniu swego

rozstrzygnięcia rzetelnie podał jego powody.

W sprawie nie zachodzi nieważność postępowania.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.