III KZ 87/16 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KZ 87/16 POSTANOWIENIE Dnia 18 stycznia 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej w sprawie Ł. D., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniuw dniu 18 stycznia 2017 r.,zażalenia skazanegona zarządzenie Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w G. z dnia 31 sierpnia 2016r., sygn. akt V Ka (…), odmawiające przyjęcia wniosku skazanego z dnia 5 sierpnia 2016r. o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 21 czerwca 2016 r., na podstawie art. 530 § 3 k.p.k. postanowił: pozostawić zażalenie bez rozpoznania.

UZASADNIENIEZaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia wniosku skazanego Ł. D. o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wskazanego powyżej wyroku. Podstawą do wydania tego rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że składający wniosek przekroczył ustawowy termin. Zarządzenie to zakwestionowane zostało przez skazanego, który podniósł w zażaleniu, że wniosek złożył w terminie oraz uzupełnił jego braki formalne, a „brak złożenia takiego wniosku przez obrońcę nie może stanowić winy po jego stronie”; ponadto wskazał na naruszenie przepisów procesowych wyrażające się w „odmowie wydania z urzędu wyroku Sądu II instancji i jego uzasadnienia w sytuacji, gdy istnieje taki obowiązek”, co uznał za pozbawienie go „prawa do obrony i wniesienia skargi kasacyjnej”.

Zwracając się o przyznanie obrońcy z urzędu w niniejszym postępowaniu wniósł w konsekwencji o uchylenie zaskarżonego zarządzenia.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie nie mogło zostać merytorycznie rozpoznane.Dla przejrzystości motywów wyrażonego w części dyspozytywnej rozstrzygnięcia celowym jest przedstawienie aktywności procesowej skazanego, mającej miejsce po wydaniu wyroku przez Sąd drugiej instancji oraz związanych z nią decyzji podejmowanych przez przewodniczącego lub upoważnionego sędziego.Rozprawa apelacyjna, w której Ł.

D. uczestniczył osobiście wraz z obrońcą z wyboru odbyła się w dniu 21 czerwca 2016 r. Po ogłoszeniu wyroku i z uwagi na jego treść (zmiana w części dotyczącej orzeczenia o karze, utrzymanie w mocy w pozostałym zakresie) strony zostały poinformowane o trybie sporządzenia jego pisemnego uzasadnienia. Skazany w dniu 24 czerwca 2016 r. w ustawowym terminie liczonym od daty ogłoszenia wyroku złożył wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie jego uzasadnienia. Jednakże we wniosku tym stwierdzono istnienie braku formalnego, polegającego na niewskazaniu zakresu żądanego uzasadnienia, jak tego wymagał art. 422 § 2 k.p.k.

Skazany w trybie art. 120 § 1 k.p.k. został wezwany do uzupełnienia swojego wniosku w terminie siedmiu dni od daty otrzymania wezwania ze stosownym pouczeniem (zarządzenie z dnia 29 czerwca 2016 r.). Zarządzenie to zostało mu doręczone osobiście w dniu 5 lipca 2016 r. Przedmiotowy brak jednak uzupełniony nie został, co skutkowało wydaniem zarządzenia z dnia 26 lipca 2016 r. o odmowie przyjęcia wniosku. Tego zarządzenia skazany już nie odebrał, choć miało miejsce jego dwukrotne awizowanie (2 i 10 sierpnia 2016 r.), po czym na podstawie art. 139 k.p.k. w dniu 21 sierpnia 2016r. zostało ono uznane za doręczone.

Ł. D. nie był w tym czasie pozbawiony wolności, co nastąpiło dopiero w dniu 1 września 2016 r. Zarządzenie stało się zatem prawomocne.W dniu 5 sierpnia 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skazany złożył do Sądu Okręgowego w G. pismo zatytułowane ”wniosek”, w którym domagał się „przesłania mu pisemnego uzasadnienia” wyroku wskazując, że „ma dotyczyć całości wyroku”. W odniesieniu do tego pisma, potraktowanego jako kolejny wniosek o doręczenie uzasadnienia, wydane zostało ponowne (zaskarżone obecnie) zarządzenie, mocą którego odmówiono jego przyjęcia wobec stwierdzenia, że złożone zostało po terminie.Z przedstawionej powyżej sekwencji poszczególnych czynności procesowych jasno wynika, że skazany, będąc wezwanym do uzupełnienia braków złożonego wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 21 czerwca 2016 r., z tej powinności się nie wywiązał.

Skutkiem powyższego było wydanie zarządzenia z dnia 26 lipca 2016 r. o odmowie przyjęcia wniosku, od którego nie wniesiono środka odwoławczego i które stało się tym samym prawomocne.Oczywistą konsekwencją tej prawomocności był brak możliwości dalszego inicjowania przez skazanego postępowania przedkasacyjnego - droga do składania kolejnych pism procesowych, w których skazany domagałby się doręczenia uzasadnienia wyroku, pozostawała zamknięta. Zatem pismo złożone w dniu 5 sierpnia 2016r. nie powinno – jak miało to miejsce – implikować wydania kolejnego rozstrzygnięcia procesowego.

Jedyną adekwatną formą reakcji pozostawała droga administracyjna – poinformowanie przez przewodniczącego (lub uprawniony podmiot – art. 93 § 2 k.p.k.) o przyczynach nieskuteczności kolejnego wniosku, pozwalająca uniknąć podejmowania czynności procesowych wbrew zasadzie ne bis in idem (por. postanowienia Sądu Najwyższego np. z dnia 14 czerwca 2013 r., IV KZ 30/13).W tym stanie rzeczy wniesione zażalenie należało pozostawić bez rozpoznania. r.g.